{"id":7343,"date":"2016-04-22T16:13:20","date_gmt":"2016-04-22T16:13:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.universe.expert\/?p=7343"},"modified":"2016-04-22T16:13:53","modified_gmt":"2016-04-22T16:13:53","slug":"ofensywa-panstwa-islamskiego-w-iraku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.universe.expert\/?p=7343","title":{"rendered":"Ofensywa Pa\u0144stwa Islamskiego w Iraku"},"content":{"rendered":"

\"Iraq_war_map\"<\/a>Ofensywa Pa\u0144stwa Islamskiego w Iraku<\/b> \u2013 kampania wojenna prowadzona przez sunnick\u0105 organizacj\u0119 terrorystyczn\u0105 – Islamskie Pa\u0144stwo w Iraku i Lewancie<\/a> (ISIS) i wspieraj\u0105ce j\u0105 postsadamowskie ugrupowania militarne na terenach p\u00f3\u0142nocno-zachodniego Iraku. Insurekcja d\u017cihadyst\u00f3w przeciwko szyickiemu<\/a> rz\u0105dowi Nuriego al-Malikiego<\/a> rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w styczniu 2014 w prowincji Al-Anbar<\/a>, gdzie rebelianci przej\u0119li kontrol\u0119 m.in. nad Al-Fallud\u017c\u0105<\/a> oraz cz\u0119\u015bci\u0105 Ar-Ramadi<\/a> i Abu Ghurajb<\/a>.<\/p>\n

ISIS oraz walcz\u0105ce po jego stronie si\u0142y zdoby\u0142y wiele miast i terytori\u00f3w, pocz\u0105wszy od ataku na Samarr\u0119<\/a> w dniu 5 czerwca 2014, a nast\u0119pnie zaj\u0119cie Mosulu<\/a> w nocy z 9 na 10 czerwca 2014 i Tikritu<\/a> 11 czerwca 2014. Dwa dni p\u00f3\u017aniej kurdyjscy peszmergowie przej\u0119li kontrol\u0119 polem rafineryjnym w Kirkuku<\/a>, z kt\u00f3rego wcze\u015bniej wycofa\u0142a si\u0119 armia iracka (IA). W drugiej po\u0142owie czerwca 2014 Irak straci\u0142 kontrol\u0119 nad granic\u0105 z Jordani\u0105<\/a> i Syri\u0105<\/a><\/p>\n

10 czerwca 2014 Premier Iraku<\/a> Nuri al-Maliki<\/a>, po ataku na Mosul<\/a>, poprosi\u0142 o og\u0142oszenie stanu wyj\u0105tkowego<\/a>. Jednak\u017ce mimo trwaj\u0105cego kryzysu bezpiecze\u0144stwa Rada Reprezentant\u00f3w Iraku z powodu trwaj\u0105cego kryzysu politycznego nie pozwoli\u0142a Malikowi na jego og\u0142oszenie. W wyniku ofensywy Islamskiego Pa\u0144stwa w Iraku i Lewancie, Irak de facto rozpad\u0142 si\u0119 na trzy cz\u0119\u015bci kontrolowane przez sunnickim d\u017cihadyst\u00f3w, Kurd\u00f3w i w\u0142adze centralne.<\/p>\n

W sierpniu 2014, ekstremi\u015bci z proklamowanego w czerwcu 2014Pa\u0144stwa Islamskiego<\/a> rozpocz\u0119li ofensyw\u0119 na ziemiach Kurd\u00f3w,jazyd\u00f3w<\/a> i chrze\u015bcijan, dopuszczaj\u0105c si\u0119 masakr na cywilach. W zwi\u0105zku z tym 7 sierpnia 2014, prezydent Stan\u00f3w ZjednoczonychBarack Obama<\/a> autoryzowa\u0142 interwencj\u0119<\/a> si\u0142 powietrznych tego kraju.<\/p>\n

Geneza<\/span><\/h2>\n
\n
\n
Osobny artyku\u0142: Terroryzm w Iraku (od 2011)<\/a>.<\/i><\/div>\n<\/dd>\n<\/dl>\n

Po wycofaniu si\u0119 ameryka\u0144skich si\u0142 okupacyjnych w grudniu 2011 sytuacja w kraju by\u0142a daleka od stabilnej. G\u0142\u00f3wnym problem by\u0142y spory na tle religijnym, kt\u00f3re szarga\u0142y krajem. Mimo tego ameryka\u0144ska administracja rz\u0105dowa podkre\u015bla\u0142a swoje sukcesy w walce z terrorystami, dodaj\u0105c, \u017ce siatka Al-Ka’idy w Iraku zosta\u0142a zdziesi\u0105tkowana. Konflikt religijny by\u0142 obecny tak\u017ce na najwy\u017cszych szczeblach w\u0142adz. Dzie\u0144 po wycofaniu si\u0119 ostatniego ameryka\u0144skiego \u017co\u0142nierza z Iraku, 19 grudnia 2011, szyickie w\u0142adze wyda\u0142y nakaz aresztowania sunnickiego wiceprezydenta Iraku Tarika al-Haszimiego<\/a>pod zarzutem planowanych zamach\u00f3w bombowych na rz\u0105d al-Malikiego. Ponadto oskar\u017cono go o wsp\u00f3\u0142udzia\u0142 w zab\u00f3jstwach. Prokuratorzy zarzucali mu powi\u0105zania z zab\u00f3jstwami 150 os\u00f3b w okresie po obaleniu Saddama Husajna. W chwili wydania nakazu, uda\u0142 si\u0119 na terytorium autonomicznegoKurdystanu<\/a>, a nast\u0119pnie wyjecha\u0142 do Kataru<\/a>, chroni\u0105c si\u0119 ostatecznie w Turcji<\/a>, kt\u00f3rej w\u0142adze odm\u00f3wi\u0142y jego wydania. W toku jego procesu skazano go zaocznie na pi\u0119ciokrotn\u0105 kar\u0119 \u015bmierci przez powieszenie. Rok p\u00f3\u017aniej irackie si\u0142y specjalne aresztowa\u0142y sunnickiego ministra finans\u00f3w Rafiego al-Issawiego.<\/p>\n

Sytuacja polityczna i marginalizacja jednostek sunnickich przek\u0142ada\u0142a si\u0119 to na nastroje spo\u0142ecze\u0144stwa. Mianowicie 21 grudnia 2012 rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 druga faza protest\u00f3w antyrz\u0105dowych<\/a>. Ludzie nawo\u0142ywali do obalenia rz\u0105du al-Malikiego. Punktem kulminacyjnym protest\u00f3w by\u0142a pacyfikacja Hawid\u017cy<\/a>, kiedy to w dniach 23-26 kwietnia 2013, si\u0142y bezpiecze\u0144stwa st\u0142umi\u0142y sunnickich demonstrant\u00f3w, zabijaj\u0105c 50 i rani\u0105c 110. Rozprawa z Hawid\u017cy wywo\u0142a\u0142a fal\u0119 niezadowolenia w\u015br\u00f3d sunnit\u00f3w, wed\u0142ug kt\u00f3rych szyicki rz\u0105d straci\u0142 legitymizacj\u0119. Ponadto 28 grudnia 2013 roku irackie si\u0142y specjalne zaaresztowa\u0142y jednego z najbardziej wp\u0142ywowych sunnickich parlamentarzyst\u00f3w Ahmeda al-Alwaniego, zabijaj\u0105c przy tym jego brata oraz pi\u0119ciu stra\u017cnik\u00f3w.<\/span><\/p>\n

W prote\u015bcie przeciwko dzia\u0142aniom w\u0142adz, 44 parlamentarzyst\u00f3w sunnickich z\u0142o\u017cy\u0142o swe mandaty. Ponadto sunnickich demonstrant\u00f3w zacz\u0119\u0142y wspiera\u0107 grupy ekstremistyczne, przeprowadzaj\u0105ce niemal codziennie ataki na szyit\u00f3w. Wobec tego Irak stan\u0105\u0142 na progu wojny domowej. Skala przemocy w Iraku w 2013 by\u0142a najgorsza od apogeum niewypowiedzianej wojny domowej sunnit\u00f3w z szyitami w Iraku w latach 2006-2007. W\u00f3wczas zachodnia koalicjaokupuj\u0105ca Irak<\/a>, ze Stanami Zjednoczonymi na czele, nawi\u0105za\u0142y wsp\u00f3\u0142prac\u0119 wojskow\u0105 z umiarkowanymi sunnickimi boj\u00f3wkami, co pozwoli\u0142o wzgl\u0119dnie ustabilizowa\u0107 sytuacj\u0119 w kraju. Boj\u00f3wki kt\u00f3re w g\u0142\u00f3wnej mierze przyczyni\u0142y si\u0119 do zwalczenia Islamskiego Pa\u0144stwa w Iraku oraz t\u0142umi\u0142y szyickie powstania, po wycofaniu si\u0119 Amerykan\u00f3w z Iraku, zosta\u0142y rozwi\u0105zane przez rz\u0105d al-Malikiego, kt\u00f3ry w paramilitarnych formacjach dopatrywa\u0142 si\u0119 zagro\u017cenia.<\/p>\n

Konflikt religijny w Iraku by\u0142 nap\u0119dzany ponadto przez wojn\u0119 domow\u0105 w Syrii<\/a>, gdzie przeciwko rz\u0105dz\u0105cym alawitom walczyli sunnici, w tym radykalne grupy d\u017cihadystyczne z ugrupowaniem Islamskie Pa\u0144stwo w Iraku i Lewancie<\/a> (ISIS) na czele. Ekstremi\u015bci opanowali p\u00f3\u0142nocne regiony Syrii, wdaj\u0105c si\u0119 w walk\u0119<\/a> nie tylko z syryjskimi si\u0142ami rz\u0105dowymi, ale r\u00f3wnie\u017c Kurdami. Stoj\u0105cy na czele ISIS Abu Bakr al-Baghdadi<\/a>, pocz\u0105tkowo wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z syryjskimi ekstremistami z ugrupowania D\u017cabhat an-Nusra<\/a>, kt\u00f3rzy przyrzekali lojalno\u015b\u0107 Al-Ka\u2019idzie<\/a>. Jednak al-Baghdadi nie stosowa\u0142 si\u0119 do polece\u0144 lidera \u015bwiatowej siatki terrorystycznej Ajmana az-Zawahiriego<\/a>. Zawahiri nakazywa\u0142 Baghdadiemu m.in. skoncentrowa\u0107 swoje si\u0142y w Iraku, z kolei iracki wata\u017cka og\u0142osi\u0142 fuzj\u0119 ugrupowa\u0144, na co nie godzi\u0142o si\u0119 centralne dow\u00f3dztwo Al-Ka’idy.<\/p>\n

\n
\n
Osobny artyku\u0142: Syryjska kampania przeciwko Pa\u0144stwu Islamskiemu<\/a>.<\/i><\/div>\n<\/dd>\n<\/dl>\n

W zwi\u0105zku z tym wraz z pocz\u0105tkiem 2014 na „terenach wyzwolonych” przez rebeliant\u00f3w na p\u00f3\u0142nocy Syrii, rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 otwarta wojna mi\u0119dzy Islamskim Pa\u0144stwem w Iraku i Lewancie i pozosta\u0142ymi sunnickimi organizacjami bojowymi wchodz\u0105cymi w sk\u0142ad Wolnej Armii Syrii<\/a>, Frontu Islamskego<\/a>. W toku walk, przeciwko ISIS wyst\u0105pi\u0142 D\u017cabhat an-Nusra, czyli syryjska odnoga Al-Ka’idy na ziemiach syryjskich. Jednocze\u015bnie Islamskie Pa\u0144stwo w Iraku i Lewancie podj\u0119\u0142o insurekcj\u0119 w irackiej prowincji Al-Anbar.<\/p>\n

Kampania w prowincji Anbar<\/span><\/h2>\n

30 grudnia 2013 sunnickie plemiona, kt\u00f3re zawi\u0105za\u0142y Rad\u0119 Rewolucyjn\u0105 Plemion z Anbar, protestowa\u0142y w Ar-Ramadi oraz Al-Fallud\u017cy. Dosz\u0142o w\u00f3wczas do konfrontacji z si\u0142ami rz\u0105dowymi, w kt\u00f3rej zgin\u0119\u0142o 14 os\u00f3b. Premier Nuri al-Maliki zarz\u0105dzi\u0142 dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej ewakuacje wojsk z miasta, by nie prowokowa\u0107 sunnit\u00f3w i uspokoi\u0107 tamtejsz\u0105 sytuacj\u0119. Sytuacj\u0119 wykorzystali natychmiast bojownicy Islamskiego Pa\u0144stwa w Iraku i Lewancie, kt\u00f3rzy przypu\u015bcili 1 stycznia 2014 ataki na posterunki wojskowe w Ar-Ramadi i Al-Fallud\u017cy. W drugim z tych miast podczas ataku na g\u0142\u00f3wny posterunek policji, uwolniono przetrzymywanych tam 100 wi\u0119\u017ani\u00f3w. W trakcie walk wielu policjant\u00f3w porzuci\u0142o s\u0142u\u017cb\u0119. Plemienne milicje wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142y z islamistami, jednak niekt\u00f3re si\u0142y plemienne opowiedzia\u0142y si\u0119 za rz\u0105dem, zw\u0142aszcza w Ar-Ramadi. 2 stycznia 2014 wojsko usi\u0142owa\u0142o powr\u00f3ci\u0107 do miast, jednak te by\u0142y ju\u017c blokowane przez d\u017cihadyst\u00f3w.<\/p>\n

3 stycznia 2014 dzihady\u015bci og\u0142osili ustanowienie pa\u0144stwa islamskiego na zaj\u0119tych terenach. W Al-Fallud\u017cy rebelianci zatrzymali 75 wojskowych. Z miasta przed walkami i islamistami ucieka\u0142y setki rodzin, mimo tego, i\u017c d\u017cihady\u015bci og\u0142aszali, \u017ce przychodz\u0105 z pomoc\u0105 dla sunnit\u00f3w by broni\u0107 ich przed represjami ze strony rz\u0105du. Tego samego dnia armia prowadzi\u0142a ostrza\u0142 artyleryjski, w wyniku czego \u015bmier\u0107 ponios\u0142y sze\u015b\u0107 os\u00f3b, a 87 zosta\u0142o rannych. Z kolei w walkach \u017cycie straci\u0142o 71 bojownik\u00f3w ISIS oraz 32 cywil\u00f3w. Jednocze\u015bnie od strony zachodniej kontratakowa\u0142y jednostki policji z si\u0142ami plemiennymi, kt\u00f3re przej\u0119\u0142y kontrole nad pojedynczymi posterunkami. Mimo tego ich operacja nie by\u0142a w pe\u0142ni skuteczna.<\/p>\n

<\/div>\n

Ci\u0119\u017ckie walki toczono r\u00f3wnie\u017c w Ar-Ramadi. 4 stycznia 2014 sunnickie boj\u00f3wki sprzymierzone z rz\u0105dem zabi\u0142y podczas star\u0107 25 bojownik\u00f3w ISIS. Islami\u015bci podeszli r\u00f3wnie\u017c pod miasto Al-Karma, le\u017c\u0105ce na wsch\u00f3d od Al-Fallud\u017cy. Na obrze\u017cach miasta zgin\u0119\u0142o 30 d\u017cihadyst\u00f3w. Ekstremi\u015bci weszli r\u00f3wnie\u017c do miast Rawa, Ana, Haditha i Al-Ka’im. Dow\u00f3dca generalny policji Raad Szakir D\u017cawdat og\u0142osi\u0142, i\u017c do walki przeciwko d\u017cihadystom zg\u0142osi\u0142o si\u0119 9 tys. ochotnik\u00f3w. 5 stycznia po stronie ISIS uformowa\u0142a si\u0119 Wojskowa Rada Rewolucjonist\u00f3w Anbar, z\u0142o\u017cona z plemion wrogich wobec szyickiemu rz\u0105dowi. Ich retoryka by\u0142a podobna sunnickiej i nacjonalistycznej postsadamowskiej Armii Nakszbandi (JRTN; D\u017cajsz Rid\u017cal at-Tarika al-Nakszabandia), powsta\u0142ej w 2006. Baasistowska organizacja militarna by\u0142a opozycyjna do rz\u0105du Malikiego. 6 stycznia 2014 Irackie Si\u0142y Bezpiecze\u0144stwa (ISF; „Iraqi Security Force”)odzyska\u0142y kontrol\u0119 nad centrum Ar-Ramadi, otwieraj\u0105c szpitale oraz strefy handlu, jednak walki nad spornymi terenami trwa\u0142y nadal. 7 stycznia 2014 w atakach rakietowych zgin\u0119\u0142o tam 25 bojownik\u00f3w. Premier al-Maliki wezwa\u0142 mieszka\u0144c\u00f3w i plemiona z Al-Fallud\u017cy, aby pomogli w wyeliminowaniu terroryst\u00f3w. Tak\u017ce ISIS nawo\u0142ywa\u0142o mieszka\u0144c\u00f3w do zbrojnego oporu przeciwko rz\u0105dowi. Poparcie dla irackiego rz\u0105du wyrazi\u0142y Stany Zjednoczone. Do 8 stycznia 2014 d\u017cihady\u015bci kontrolowali Al-Fallud\u017c\u0119, Al-Karma, Al-Chaladij\u0119, Al-Hadis\u0119, As-Saklawijj\u0119, przygraniczne Al-Ka’im oraz cz\u0119\u015b\u0107 Ar-Ramadi i Abu Ghurajb<\/a>.<\/p>\n

9 stycznia 2014 terrorysta ISIS wysadzi\u0142 si\u0119 w powietrze w wojskowym centrum rekrutacyjnym w Bagdadzie zabijaj\u0105c 21 i rani\u0105c 35 os\u00f3b. Tymczasem w nocy 8 stycznia 2014 wojsko zaatakowa\u0142o pozycje ISIS na po\u0142udnie Ar-Ramadi, jednak islami\u015bci po siedmiu godzinach walk odparli atak. 9 stycznia 2014 rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 walki o wiosk\u0119 Al-Bubali, le\u017c\u0105ca pomi\u0119dzy Al-Fallud\u017c\u0105 oraz Ar-Ramadi. Przewag\u0119 zdoby\u0142y si\u0142y plemienne i policyjne, dzi\u0119ki czemu, odbi\u0142y one dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej dwie kluczowe lokalizacje pod Ar-Ramadi. Mimo tego cztery dni p\u00f3\u017aniej ISIS zaj\u0119\u0142o kolejne pozycje w mie\u015bcie. 16 stycznia 2014 armia po przeprowadzeniu kontrataku odzyska\u0142a kontrol\u0119 na miastem As-Saklawijja, le\u017c\u0105cego u rogatek Al-Fallud\u017cy.<\/p>\n

Aby zapobiec rebelii islamist\u00f3w, w\u0142adze wys\u0142a\u0142y do prowincji Anbar 4. Dywizj\u0119 Armii Irackiej (IA; „Iraqi Army”), z kolei do prowincji Salah ad-Din 6. Dywizj\u0119 IA\u00a019 stycznia 2014 armia iracka rozpocz\u0119\u0142a ofensyw\u0119 w Ar-Ramadi. Uda\u0142o si\u0119 odbi\u0107 jeden posterunek policyjny, jednak w walkach poleg\u0142o osiem os\u00f3b po stronie rz\u0105dowej. Operacja zosta\u0142a podj\u0119ta, gdy\u017c d\u017cihady\u015bci zacz\u0119li zagra\u017ca\u0107 Bagdadowi<\/a>. Do 21 stycznia 2014 w nalotach zgin\u0119\u0142o 50 rebeliant\u00f3w.<\/p>\n

26 stycznia podczas walk rebelianci uprowadzili pi\u0119ciu \u017co\u0142nierzy oraz przechwycili sze\u015b\u0107 wojskowych pojazd\u00f3w Humvee<\/a>. Z kolei w trakcie powietrznych nalot\u00f3w \u015bmier\u0107 ponios\u0142o siedem os\u00f3b. Rzecznik irackiego ministerstwa obrony Muhammad al-Askari powiedzia\u0142, \u017ce si\u0142y bezpiecze\u0144stwa i plemienne oddzia\u0142y paramilitarne odzyska\u0142y kontrol\u0119 nad wiosk\u0105 Abu Farraj, le\u017c\u0105c\u0105 na p\u00f3\u0142noc od od Ar-Ramadi, a tak\u017ce Al-Nasaf, na zachodnich obrze\u017cach z Al-Fallud\u017cy. Przedstawiciel w\u0142adz nazwa\u0142 te tereny „strategicznymi”. Dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej w akcji lotniczej i l\u0105dowej si\u0142 plemiennych zgin\u0119\u0142o 40 rebeliant\u00f3w podczas atak\u00f3w na ich bazy w Al-Fallud\u017cy. 1 lutego 2014 wojsko zabi\u0142o 35 rebeliant\u00f3w na przedmie\u015bciach Ar-Ramadi. Dwa dni p\u00f3\u017aniej iraccy \u017co\u0142nierze i oddzia\u0142y paramilitarne zabi\u0142y w Al-Fallud\u017cy 57 ekstremist\u00f3w.<\/span><\/p>\n

5 lutego 2014 w prowincji Anbar w trakcie ofensywy \u015bmier\u0107 ponios\u0142o 35 bojownik\u00f3w ISIS. 7 lutego 2014 w Al-Fallud\u017cy zabito siedmiu rebeliant\u00f3w, w Al-Karmie sze\u015bciu, a w Ar-Ramadi czterech zamachowc\u00f3w-samob\u00f3jc\u00f3w. W dniach 17-18 lutego 2014 w prowincji Anbar zgin\u0119\u0142o 45 ekstremist\u00f3w ISIS. W kolejnych dniach dochodzi\u0142o do wielu potyczek mi\u0119dzy d\u017cihadystami i si\u0142ami rz\u0105dowymi, kt\u00f3re przynosi\u0142y dziesi\u0105tki ofiar. ISIS rozpocz\u0119\u0142o tak\u017ce ataki partyzanckie i terrorystyczne na p\u00f3\u0142nocy kraju. W Al-Fallud\u017cy nadal panowa\u0142 pat i niebezpiecze\u0144stwo ataku na stolic\u0119. Z kolei 16 marca 2014 si\u0142y rz\u0105dowe odzyska\u0142y kontrol\u0119 nad Ar-Ramadi. Do po\u0142owy marca 2014 z terenu walk uciek\u0142o 380 tys. os\u00f3b, natomiast w czasie walk o Al-Fallud\u017c\u0119 i Ar-Ramadi \u015bmier\u0107 ponios\u0142o \u0142\u0105cznie 336 os\u00f3b, a 1562 zosta\u0142o rannych.<\/p>\n

Noc\u0105 27 marca 2014 na po\u0142udniowy zach\u00f3d od Al-Fallud\u017cy w regionie Zuba dosz\u0142o do potyczki mi\u0119dzy rebeliantami i si\u0142ami bezpiecze\u0144stwa, w wyniku kt\u00f3rych \u017cycie straci\u0142o 44 \u017co\u0142nierzy i czworo islamist\u00f3w, a 22 zosta\u0142o rannych. Radyka\u0142owie utrzymali kontrol\u0119 nad regionem. 10 kwietnia 2014 d\u017cihady\u015bci przej\u0119li strategiczn\u0105 hydroelektrowni\u0119 na Eufracie<\/a> pod Al-Fallud\u017c\u0105, powoduj\u0105c powodzie. W nocy z 10 na 11 kwietnia 2014 dosz\u0142o do krwawych walk w mie\u015bcie Ar-Ramadi w wyniku kt\u00f3rych zgin\u0119\u0142o 50 funkcjonariuszy si\u0142 bezpiecze\u0144stwa oraz siedmiu rebeliant\u00f3w. 27 kwietnia 2014 irackie helikoptery ostrzela\u0142y konw\u00f3j ISIS na terytorium Syrii pod Wadi Suwab, niszcz\u0105c osiem cystern.<\/p>\n

Wraz z pocz\u0105tkiem ofensywy ISIS na p\u00f3\u0142nocy Iraku, reaktywowano aktywno\u015b\u0107 d\u017cihadyst\u00f3w w prowincji Anbar. 7 czerwca 2014 islami\u015bci dokonali na Uniwersytet Anbar w Ar-Ramadi. Po zabiciu kilku stra\u017cnik\u00f3w, student\u00f3w wzi\u0119to za zak\u0142adnik\u00f3w, jednak uwolniono ich po kilku godzinach. 12 czerwca 2014 dosz\u0142o do walk w tym mie\u015bcie. ISIS spali\u0142o kwater\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 wojska, pozbawiaj\u0105c przy tym \u017cycia 12 \u017co\u0142nierzy. 15 czerwca 2014 ekstremi\u015bci zaj\u0119li miejscowo\u015b\u0107 Saklawija pod Al-Fallud\u017c\u0105. Rebelianci zaj\u0119li sze\u015b\u0107 pojazd\u00f3w Humvee, dwa czo\u0142gi oraz za pomoc\u0105 broni przeciwlotniczej zestrzelili helikopter.<\/p>\n

Ofensywa ISIS na p\u00f3\u0142nocy Iraku<\/span><\/h2>\n

Atak na Samarr\u0119 i bitwa o Mosul<\/span><\/h3>\n
\n
\n
Osobny artyku\u0142: Ofensywa Pa\u0144stwa Islamskiego w Syrii<\/a>.<\/i><\/div>\n<\/dd>\n<\/dl>\n

Po umocnieniu si\u0119 d\u017cihadyst\u00f3w z Islamskiego Pa\u0144stwa w Iraku Lewancie w syryjskiej przygranicznej z Irakiem muhafazie Dajr az-Zaur<\/a> w maju 2014, kolejnego miesi\u0105ca ISIS rozpocz\u0119\u0142o szeroko zakrojon\u0105 kampani\u0119 na p\u00f3\u0142nocy Iraku. Operacja islamist\u00f3w by\u0142a mo\u017cliwa dzi\u0119ki swobodnym przekraczaniu granicy iracko-syryjskiej. Wst\u0119pem do ofensywy by\u0142 atak na Samarr\u0119<\/a>, le\u017c\u0105ca 125\u00a0km na p\u00f3\u0142noc od Bagdadu. Mianowicie w nocy 5 czerwca 2014 zamachowiec-samob\u00f3jca wysadzi\u0142 si\u0119 pod posterunkiem policji, zlokalizowanym na po\u0142udnie od miasta. Eksplozja i \u015bmier\u0107 kilku funkcjonariuszy umo\u017cliwi\u0142a wjazd kolumnie pojazd\u00f3w d\u017cihadyst\u00f3w do miasta. Rebelianci bez wi\u0119kszych problem\u00f3w opanowali siedzib\u0119 w\u0142adz miasta, miejscow\u0105 uczelni\u0119 wy\u017csz\u0105 oraz dwa meczety. Wed\u0142ug \u015bwiadk\u00f3w islamisci do miasta wjechali o godz 3:30 (UTC+03:00<\/a>). Rz\u0105d wys\u0142a\u0142 jednak posi\u0142ki z Bagdadu, dzi\u0119ki kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 opanowa\u0107 sytuacj\u0119 w mie\u015bcie. W potyczce \u015bmier\u0107 ponios\u0142o 12 policjant\u00f3w, kilku cywil\u00f3w oraz kilkudziesi\u0119ciu ekstremist\u00f3w.<\/p>\n

<\/div>\n
\n
\n
Osobny artyku\u0142: Bitwa o Mosul (2014)<\/a>.<\/i><\/div>\n<\/dd>\n<\/dl>\n

Tak\u017ce 5 czerwca 2014 ISIS dokona\u0142o zuchwa\u0142ego ataku na Mosul<\/a>, drugie co do wielko\u015bci miasto kraju. Szturm nast\u0105pi\u0142 od strony zachodniej i te sektory stolicy prowincji Niniwa<\/a> zosta\u0142y bez wi\u0119kszych problem\u00f3w zaj\u0119te przez islamist\u00f3w. Punktem kulminacyjnym walk okaza\u0142 si\u0119 wiecz\u00f3r 9 czerwca 2014, kiedy to 2. Dywizja Piechoty i 3. Dywizja Zmotoryzowana irackiej armii uciek\u0142a z dwumilionowego Mosulu. Dzi\u0119ki temu d\u017cihady\u015bci zdobyli budynek w\u0142adz miasta i prowincji przy u\u017cyciu broni maszynowej i r\u0119cznych granatnik\u00f3w (RPG). Rebelianci atakowali r\u00f3wnie\u017c posterunki policyjne, uwalniaj\u0105c \u0142\u0105cznie 2,4 tys. tamtejszych aresztowanych. Miasto zosta\u0142o zdobyte przez ekstremist\u00f3w w po\u0142udnie 10 czerwca 2014. Rebelianci kontrolowali r\u00f3wnie\u017c port lotniczy Mosul<\/a>, przechwytuj\u0105c tamtejsze \u015bmig\u0142owe.<\/p>\n

W trakcie walk z miasta uciek\u0142o p\u00f3\u0142 miliona cywil\u00f3w. D\u017cihady\u015bci z tureckiego konsulatu uprowadzili 48 os\u00f3b w tym konsula generalnego i cz\u0142onk\u00f3w tureckich si\u0142 specjalnych. Napastnicy uprowadzili te\u017c 28 tureckich kierowc\u00f3w ci\u0119\u017car\u00f3wek, kt\u00f3rzy dostarczali paliwo do elektrowni w Mosulu. Po dw\u00f3ch dniach kierowcy zostali uwolnieni. W r\u0119kach islamist\u00f3w znalaz\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c 40 indyjskich pracownik\u00f3w budowlanych przebywaj\u0105cych w Mosulu na tureckim kontrakcie. Ponadto rebelianci spl\u0105drowali magazyny z broni\u0105, zajmuj\u0105c du\u017ce ilo\u015bci dostarczonej przez Stany Zjednoczone sprz\u0119tu wojskowego. W trakcie walk d\u017cihady\u015bci dokonywali egzekucji na pojmanych cz\u0142onkach irackich si\u0142 bezpiecze\u0144stwa oraz dopuszczali si\u0119 gwa\u0142t\u00f3w na kobietach. Osoby oswobodzone z wi\u0119zie\u0144 by\u0142y wcielane w szeregi islamistycznych boj\u00f3wek. Ekstremi\u015bci uchwalili na terenie Mosulu obowi\u0105zywanie prawa szariatu<\/a>, jednak pod wp\u0142ywem innych grup bojowych, dekret ten zosta\u0142 uchylony 13 czerwca 2014.<\/p>\n

Premier Nuri al-Maliki poprosi\u0142 o zwo\u0142anie nadzwyczajnego posiedzenia parlamentu i og\u0142oszenie stanu wyj\u0105tkowego. Po uprowadzeniu Turk\u00f3w, na wniosek Ankary<\/a>, 11 czerwca 2014 odby\u0142o si\u0119 nadzwyczajne spotkanie ambasador\u00f3w przy NATO. Turcja zagrozi\u0142a podj\u0119ciem „niezb\u0119dnych dzia\u0142a\u0144” w przypadku skrzywdzenia zak\u0142adnik\u00f3w. Pomoc dla Iraku zaaferowa\u0142y Stany Zjednoczone. Z kolei Premier Nuri al-Maliki zapewni\u0142 , \u017ce Irakijczycy rozwi\u0105\u017c\u0105 kryzys „na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 i niezale\u017cnie od kogokolwiek”. Zapowiedzia\u0142, \u017ce odbuduje irack\u0105 armi\u0119 z pomoc\u0105 ochotnik\u00f3w, i zagrozi\u0142 surowymi karami dezerterom oraz wy\u017cszym rang\u0105 wojskowym i urz\u0119dnikom, kt\u00f3rzy opuszcz\u0105 swoje stanowiska. W mi\u0119dzyczasie zebra\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c Rada Bezpiecze\u0144stwa ONZ<\/a>, kt\u00f3ra pot\u0119pi\u0142a dzia\u0142ania d\u017cihadyst\u00f3w. Sekretarz generalny ONZ Ban Ki-moon<\/a> wezwa\u0142 wsp\u00f3lnot\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105 do zjednoczenia si\u0119 na rzecz Iraku, „wyra\u017cenia solidarno\u015bci z Irakiem, kt\u00f3ry stoi w obliczu powa\u017cnego wyzwania w obszarze bezpiecze\u0144stwa”.<\/p>\n

Zaj\u0119cie Kirkuku przez Kurd\u00f3w i uderzenie ISIS na prowincj\u0119 Salah ad-Din<\/span><\/h3>\n

Ju\u017c 8 czerwca 2014 ISIS rozszerzy\u0142o swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 poza granice Mosulu, zajmuj\u0105c miejscowo\u015bci Hawid\u017ca, Zab, Rijad oraz Abbasi, le\u017c\u0105ce pod Kirkukiem<\/a>. W miejscowo\u015bci D\u017calula w prowincji Dijala zamachowiec-samob\u00f3jca z ISIS wysadzi\u0142 si\u0119 w biurze Patriotycznej Unii Kurdystanu<\/a>, pozbawiaj\u0105c \u017cycia 18 os\u00f3b. 9 czerwca 2014 ISIS w Kirkuku przeprowadzi\u0142o egzekucj\u0119 na 15 cz\u0142onkach irackich si\u0142 bezpiecze\u0144stwa. Wobec chaosu i zagro\u017cenia uderzeniem na miasto, armia iracka opu\u015bci\u0142a Kirkuk. Skorzystali na tym Kurdowie, kt\u00f3rzy wprowadzili 12 czerwca 2014 do miasta swoje jednostki Peszmerg\u00f3w, kt\u00f3re zaj\u0119\u0142y 10 opuszczonych przez armi\u0119 czo\u0142g\u00f3w i oraz kilkana\u015bcie pojazd\u00f3w Humvee.<\/span><\/p>\n

<\/div>\n

11 czerwca 2014 d\u017cihady\u015bci kontrolowali a\u017c 85% powierzchni terytorium prowincji Ninawa. Po tym niew\u0105tpliwym sukcesie rebelianci skierowali uderzenie na prowincj\u0119 Salah ad-Din<\/a>. Jeszcze tego samego dnia ISIS zaj\u0119\u0142o kilka wsi i baz\u0119 si\u0142 powietrznych Kajara pod miastem Asz-Szurkat\u00a0<\/span>oraz miasto Bajd\u017ci<\/a>, jednak znajduj\u0105ca si\u0119 tam rafineria ropy naftowej, by\u0142a w posiadaniu irackich si\u0142. Po wej\u015bciu do miasta rebelianci wypu\u015bcili na wolno\u015b\u0107 wi\u0119\u017ani\u00f3w i podpalili budynki publiczne. Mieszka\u0144cy m\u00f3wili, \u017ce na wielu budynkach powiewa\u0142y sztandary d\u017cihadyst\u00f3w, a ekstremi\u015bci og\u0142aszali z g\u0142o\u015bnik\u00f3w, i\u017c „przybyli, aby wyzwoli\u0107” miasto. Rafinerie zdobyto bez walki, po tym jak przyw\u00f3dcy plemienni reprezentuj\u0105cy ISIS przekonali 250 stra\u017cnik\u00f3w do z\u0142o\u017cenia broni. Wieczorem islami\u015bci i baasi\u015bci z Armii Nakszbandi zdobyli Tikrit<\/a> stolic\u0119 prowincji Salah ad-Din. By\u0142o to rodzinne miasto by\u0142ego dyktatora Saddama Husajna<\/a>. Po zaj\u0119ciu miasta, rebelianci uwolnili z miejscowego wi\u0119zienia 300 osadzonych.<\/p>\n

Ponadto d\u017cihady\u015bci zaj\u0119li miasto Salman Bag oraz wysadzili w powietrze konw\u00f3j wojsk irackich w Tuz Churmatu<\/a>, powoduj\u0105c 30 ofiar. Dodatkowo wBakubie<\/a> dosz\u0142o do eksplozji podczas szyickiej procesji w wyniku czego \u015bmier\u0107 ponios\u0142o 20 os\u00f3b, a 28 zosta\u0142o rannych. z kolei w Karbali<\/a> w wyniku eksplozji samochodu-pu\u0142apki \u015bmier\u0107 ponios\u0142y 34 osoby. 12 czerwca 2014 nad ranem pad\u0142o Ad-Dur. Miasta te le\u017ca\u0142y ok. 90\u00a0km na p\u00f3\u0142noc od Bagdadu. Kolejnym miastem, kt\u00f3re wpad\u0142o w r\u0119ce islamist\u00f3w by\u0142o Balad wraz z baz\u0105 lotnicz\u0105. Rebelianci przyst\u0105pili do obl\u0119\u017cenia Samarry, zaj\u0119li te\u017c At-Tad\u017ci i Duluij\u0119, le\u017c\u0105ce 20\u00a0km od stolicy.<\/p>\n

Wobec ofensywy ISIS, szyicki duchowny Muktada as-Sadr<\/a> wezwa\u0142 do powo\u0142ania Irackich Brygad Pokoju, kt\u00f3re mia\u0142yby chroni\u0107 „\u015bwi\u0119te miejsca”. Z kolei w\u0142adze Iranu postawi\u0142y w stan gotowo\u015bci brygady Gwardii Rewolucyjnej i rozpocz\u0119\u0142y przemieszczanie czo\u0142g\u00f3w w stron\u0119 granicy z Irakiem. 13 czerwca 2014 przedstawiciel wp\u0142ywowego islamskiego duchownego szyickiego, wielkiego ajatollaha Alego as-Sistaniego<\/a>, wezwa\u0142 obywateli do chwycenia za bro\u0144 i podj\u0119cie walki przeciwko sunnickim fundamentalistom. As-Sistani zaapelowa\u0142 do wszystkich zdolnych do walki m\u0119\u017cczyzn irackich, by przy\u0142\u0105czyli si\u0119 do walki z Pa\u0144stwem Islamskim, walcz\u0105c w wojsku, innych si\u0142ach bezpiecze\u0144stwa lub w jednej z milicji tworzonych przez szyit\u00f3w. Wed\u0142ug dziennika „Wall Street Journal” 11 czerwca 2014 do Iraku przyby\u0142y ira\u0144skie jednostki specjalne Al-Kuds<\/a>, podlegaj\u0105ce pod Korpus Stra\u017cnik\u00f3w Rewolucji Islamskiej. Mia\u0142y one operowa\u0107 wraz z wojskiem irackim pod Tikritem oraz zosta\u0142y rozmieszczone w Bagdadzie, Karbali i An-Nad\u017cafie<\/a>. Kwater\u0105 operacyjn\u0105 ira\u0144skich si specjalnych by\u0142a baza si\u0142 powietrznych Ar-Raszid w Bagdadzie. Tymczasem rzecznik ISIS Abu Muhammad al-Adnani wezwa\u0142 cz\u0142onk\u00f3w ugrupowania i symaptyk\u00f3w do marszu na Bagdad. „Bitwa jeszcze si\u0119 nie rozp\u0119ta\u0142a, ale stanie si\u0119 tak w Bagdadzie i Karbali. Na\u0142\u00f3\u017ccie wasze pasy i b\u0105d\u017acie gotowi” – wezwa\u0142 al-Adnani. Tymczasem saudyjski ksi\u0105\u017c\u0119 Turki ibn Fajsal<\/a> oskar\u017cy\u0142 iracki rz\u0105d za doprowadzenie do zagarni\u0119cia p\u00f3\u0142nocnego Iraku przez ekstremist\u00f3w. Doda\u0142, \u017ce same boj\u00f3wki ISIS licz\u0105ce 1,5-3 tys. os\u00f3b, nie by\u0142yby w stanie odnosi\u0107 takich sukces\u00f3w, gdyby nie pomoc aktywist\u00f3w z dawnej (zdelegalizowanej<\/a> w 2003) irackiej partii Baas.<\/p>\n

Ofensywa ISIS w Dijali i rz\u0105dowa kontrofensywa w Salah ad-Din<\/span><\/h3>\n

13 czerwca 2014 rebelianci zaj\u0119li miejscowo\u015bci Sadijja i D\u017calawla, a tak\u017ce kilka miejscowo\u015bci na Wzg\u00f3rzach Harmin w prowincji Dijala. W mi\u0119dzyczasie Kurdowie zabezpieczyli miejscowo\u015b\u0107 D\u017calula, z kolei w czasie obrony D\u017calawli zgin\u0119\u0142o dw\u00f3ch Kurd\u00f3w. Tymczasem w irackiej stolicy trwa\u0142y przygotowania do ewentualnego odparcia ataku rebeliant\u00f3w. Irackie Si\u0142y Bezpiecze\u0144stwa (ISF; „Iraqi Security Force”) by\u0142y rozlokowywane na ulicach. Ludzie dokonywali zakup\u00f3w artyku\u0142\u00f3w pierwszej potrzeby, a w mie\u015bcie panowa\u0142 powszechny chaos i atmosfera strachu. Ewakuowano budynek Ministerstwa Nauki i Technologii. Obron\u0119 stolicy planowa\u0142 wed\u0142ug dziennika „The Indepedent” ira\u0144ski Korpus Stra\u017cnik\u00f3w Rewolucji Islamskiej, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c chcia\u0142 prze\u0142ama\u0107 natarcie d\u017cihadyst\u00f3w w prowincji Dijala wok\u00f3\u0142 miejscowo\u015bci Sadija.<\/p>\n

<\/div>\n

W mi\u0119dzyczasie, 12 czerwca 2014 zebra\u0142 si\u0119 parlament w celu wprowadzenia stanu wyj\u0105tkowego, ale na obrady przyby\u0142o tylko 128 cz\u0142onk\u00f3w parlamentu i nie uda\u0142o si\u0119 zebra\u0107 niezb\u0119dnego kworum<\/a>, gdy\u017c wielu deputowanych zbojkotowa\u0142o posiedzenie. Ponadto 13 czerwca 2014 wygas\u0142 mandat parlamentu irackiego. Sytuacja, kt\u00f3ra powsta\u0142a, wynika z op\u00f3\u017anienia o co najmniej 20 dni podania przez komisj\u0119 wyborcz\u0105 rezultat\u00f3w wybor\u00f3w parlamentarnych<\/a> z 30 kwietnia 2014, kt\u00f3re wygra\u0142a szyicka koalicja Pa\u0144stwo Prawa pod wodz\u0105 Malikiego.<\/p>\n

R\u00f3wnocze\u015bnie 13 czerwca 2014 na terenie prowincji Salah ad-Din, kontrolowanej wed\u0142ug raportu CNN w 60-70% przez radykalnych islamist\u00f3w, ruszy\u0142a kontrofensywa irackich si\u0142 bezpiecze\u0144stwa. Do wieczora wojsko i policja oraz lojalne milicje paramilitarne odby\u0142y z r\u0105k ISIS wioski Duluija, Ad-Dur, Allam oraz Al-Muatasim. Kolejnego dnia w odbitej miejscowo\u015bci Iszaki znaleziono spalone zw\u0142oki 12 policjant\u00f3w. 14 czerwca 2014 do Samarry przyby\u0142 z wizyt\u0105 Nuri al-Maliki. Premier m\u00f3wi\u0142, i\u017c miasto to b\u0119dzie pierwszym punktem do pokonania zdrajc\u00f3w narodu. W innych nalotach w wykonaniu irackiego lotnictwa, wieczorem 13 czerwca 2014 \u015bmig\u0142owiec ostrzela\u0142 meczet w mie\u015bcie Bajd\u017ci. W meczecie d\u017cihady\u015bci przetrzymywali \u017co\u0142nierzy. W tym ataku zgin\u0119\u0142o ponad 30 os\u00f3b. Do podobnego ataku z powietrza na meczet dosz\u0142o tak\u017ce Tikricie. Wystrzelone ze \u015bmig\u0142owca rakiety chybi\u0142y jednak celu, powoduj\u0105c jednak \u015bmier\u0107 trzech cywil\u00f3w.<\/p>\n

\n
Analiza HRW dt. egzekucji irackich rekrut\u00f3w w Tikricie<\/a>
\nHuman Rights Watch<\/center><\/div>\n<\/div>\n
\n
\n
Osobny artyku\u0142: Masakra w Tikricie (2014)<\/a>.<\/i><\/div>\n<\/dd>\n<\/dl>\n

14 czerwca 2014 wojsko irackie star\u0142o si\u0119 z bassistami w miejscowo\u015bci Al-Udhim. Z kolei ISIS podj\u0119\u0142o atak na punkt kontrolny postawiony przez Peszmerg\u0119 w D\u017caluli. Kurdowie odparli atak, w wyniku czego ekstremi\u015bci stracili 34 bojownik\u00f3w. ISF umocni\u0142o swoj\u0105 kontrol\u0119 w Mukdadiji w prowincji Dijala po zwyci\u0119skim starciu z islamistami. Ponadto tego samego dnia w niefortunnym nalocie si\u0142 rz\u0105dowych w prowincji Dijala zgin\u0119\u0142o siedmiu milicjant\u00f3w Peszmergi. Do 14 czerwca 2014 w walkach z islamistami \u015bmier\u0107 ponios\u0142o 128 irackich \u017co\u0142nierzy i policjant\u00f3w oraz dw\u00f3ch Kurd\u00f3w z si\u0142 Peszmerga. W trakcie walk rozwi\u0105zaniu uleg\u0142y cztery spo\u015br\u00f3d 14 dywizji armii irackiej, g\u0142\u00f3wnie z powodu dezercji z pola bitwy. Jednak d\u017cihady\u015bci opublikowali w internecie szereg zdj\u0119\u0107 i materia\u0142\u00f3w video przedstawiaj\u0105ce masowe egzekucje, dokonywane na irackich wojskowych. Wed\u0142ug islamist\u00f3w zabito nawet 1700 szyickich \u017co\u0142nierzy. Na podstawie zdj\u0119\u0107 ekspertom wojskowym uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107 \u015bmier\u0107 co najmniej 170 \u017co\u0142nierzy. Wed\u0142ug analizy Human Rights Watch<\/a>, do egzekucji dosz\u0142o w Tikricie nad rzek\u0105 Tygrys<\/a> 12 czerwca 2014. Rozstrzelanych mia\u0142o zosta\u0107 mi\u0119dzy 560 a 770 \u017co\u0142nierzy. Tak\u017ce Wysoka Komisarz ONZ ds. Praw Cz\u0142owieka<\/a> Navanethem Pillay<\/a>, stwierdzi\u0142a, i\u017c ISIS pope\u0142nia\u0142o zbrodnie wojenne, rozstrzeliwuj\u0105c \u017co\u0142nierzy, rekrut\u00f3w, policjant\u00f3w i innych os\u00f3b z otoczenia irackich si\u0142 bezpiecze\u0144stwa. Z drugiej strony wed\u0142ug raportu Human Rights Watch<\/a> w sze\u015bciu irackich miastach po rozpocz\u0119ciu czerwcowej operacji przez ISIS, s\u0142u\u017cby irackie zabi\u0142y 255 wi\u0119\u017ani\u00f3w podejrzanych o kontakty z ekstremistami.<\/p>\n

Bitwa o Tall Afar i rafineri\u0119 w Bajd\u017ci<\/span><\/h3>\n
\n
Mapy przedstawiaj\u0105ce:<\/center><\/p>\n