{"id":7219,"date":"2016-04-14T12:59:13","date_gmt":"2016-04-14T12:59:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.universe.expert\/?p=7219"},"modified":"2016-04-14T14:07:13","modified_gmt":"2016-04-14T14:07:13","slug":"wolnomularstwo-podstawa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.universe.expert\/?p=7219","title":{"rendered":"Wolnomularstwo (Podstawa)"},"content":{"rendered":"<blockquote><p><b><a href=\"http:\/\/www.universe.expert\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/1.jpg\" rel=\"attachment wp-att-7220\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-7220\" src=\"http:\/\/www.universe.expert\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/1.jpg\" alt=\"1\" width=\"300\" height=\"110\" \/><\/a>Wolnomularstwo<\/b>, inaczej <b>masoneria<\/b> lub <b>sztuka kr\u00f3lewska<\/b> \u2013 mi\u0119dzynarodowy ruch, maj\u0105cy na celu <a title=\"Dusza (filozofia)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Dusza_(filozofia)\">duchowe<\/a> <a title=\"Doskona\u0142o\u015b\u0107\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Doskona%C5%82o%C5%9B%C4%87\">doskonalenie<\/a> jednostki i <a title=\"Braterstwo (wi\u0119\u017a osobowa)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Braterstwo_(wi%C4%99%C5%BA_osobowa)\">braterstwo<\/a> ludzi r\u00f3\u017cnych <a title=\"Religia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Religia\">religii<\/a>,<a title=\"Narodowo\u015b\u0107\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Narodowo%C5%9B%C4%87\">narodowo\u015bci<\/a> i <a title=\"Pogl\u0105d\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pogl%C4%85d\">pogl\u0105d\u00f3w<\/a>. Ruch ten charakteryzuje si\u0119 istnieniem <a title=\"Tr\u00f3jk\u0105t maso\u0144ski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Tr%C3%B3jk%C4%85t_maso%C5%84ski\">tr\u00f3jk\u0105t\u00f3w maso\u0144skich<\/a>, <a title=\"Lo\u017ca wolnomularska\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Lo%C5%BCa_wolnomularska\">l\u00f3\u017c wolnomularskich<\/a>, <a title=\"Obediencja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Obediencja\">obediencji<\/a> oraz rozbudowanej <a title=\"Symbol\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Symbol\">symboliki<\/a> i <a title=\"Obrz\u0105dek\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Obrz%C4%85dek\">rytua\u0142\u00f3w<\/a>. Masoneria to tak\u017ce zesp\u00f3\u0142 bractw o charakterze elitarnym i dyskretnym. Inn\u0105 cech\u0105 wolnomularstwa s\u0105 legendy i <a title=\"Teoria spiskowa\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Teoria_spiskowa\">teorie spiskowe<\/a> na jego temat. Nauka badaj\u0105ca histori\u0119 wolnomularsk\u0105 i idee wolnomularskie nazywa si\u0119 <a title=\"Masonologia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Masonologia\">masonologi\u0105<\/a>.<\/p>\n<p>Wolnomularstwo nie jest jedn\u0105 <a title=\"Organizacja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Organizacja\">organizacj\u0105<\/a>, lecz swoistym nurtem wyznaj\u0105cym pewne przekonania <a title=\"Metafizyka klasyczna\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Metafizyka_klasyczna\">metafizyczne<\/a> oraz d\u0105\u017c\u0105cym do zmiany cz\u0142owieka i spo\u0142ecze\u0144stwa wed\u0142ug zasad uznawanych przez mason\u00f3w za wa\u017cne. Wolnomularstwo jest wewn\u0119trznie bardzo zr\u00f3\u017cnicowane: tworz\u0105 je zar\u00f3wno organizacje umiarkowanie <a title=\"Liberalizm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Liberalizm\">liberalne<\/a>,<a title=\"Mistycyzm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Mistycyzm\">mistyczno<\/a>&#8211;<a title=\"Ezoteryka\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ezoteryka\">ezoteryczne<\/a>, jak i <a title=\"Konserwatyzm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Konserwatyzm\">konserwatywno<\/a>&#8211;<a title=\"Tradycja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Tradycja\">tradycjonalistyczne<\/a>. Nie mo\u017cna wskaza\u0107 uznawanego przez wszystkich wolnomularzy kierowniczego centrum, cho\u0107 istniej\u0105 wsp\u00f3lne <a title=\"Forum dyskusyjne\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Forum_dyskusyjne\">fora<\/a>, <a title=\"Federacja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Federacja\">federacje<\/a>, kt\u00f3re jednak na og\u00f3\u0142 skupiaj\u0105 organizacje najbardziej do siebie zbli\u017cone. Wsp\u00f3lnym ideowym \u0142\u0105cznikiem wszystkich organizacji maso\u0144skich jest przekonanie o konieczno\u015bci pracy nad wewn\u0119trznym rozwojem cz\u0142owieka i spo\u0142ecze\u0144stw \u2013 wed\u0142ug zasad bliskich temu ruchowi \u2013 oraz<a title=\"Imperatyw\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Imperatyw\">imperatyw<\/a> braterstwa \u2013 \u0142\u0105czenia ponad podzia\u0142ami (zw\u0142aszcza religijnymi i politycznymi).<\/p>\n<p><strong>Nazwa<\/strong><\/p>\n<p>Wsp\u00f3\u0142czesna nazwa wolnomularstwa powinna brzmie\u0107 \u201ewolne murarstwo\u201d lub \u201ewolnomurarstwo\u201d, analogicznie do form wyst\u0119puj\u0105cych w j\u0119zykach zachodnich, gdzie <i>ma\u00e7on<\/i>, <i>mason<\/i>, <i>maurer<\/i> znacz\u0105 tyle co <a title=\"Murarstwo\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Murarstwo\">murarz<\/a>. S\u0142owo \u201emurarz\u201d i \u201emularz\u201d by\u0142y synonimami, to drugie s\u0142owo wysz\u0142o z u\u017cycia. Poniewa\u017c jednak wolnomularstwo w Polsce nie istnia\u0142o przez wiele lat, to nie zmieniono tej formy na bardziej wsp\u00f3\u0142czesn\u0105. Okre\u015blenie \u201eMasoneria\u201d wywodzi si\u0119 z j\u0119zyka angielskiego <i>free masons<\/i>. Po raz pierwszy termin <i>free masons<\/i> u\u017cyty zosta\u0142 w angielskim tek\u015bcie z 1376 roku i oznacza\u0142 murarzy zorganizowanych w Londynie w bractwo. <a title=\"Etymologia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Etymologia\">Etymologia<\/a> s\u0142owa jest niejasna i pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cne opinie wyja\u015bniaj\u0105ce jego pochodzenie. Wed\u0142ug jednej z nich nazwa wywodzi si\u0119 z francuskiego terminu <i>francs mestiers<\/i> (\u201ewolne zawody\u201d), okre\u015blenie oznacza\u0142o rzemie\u015blnik\u00f3w b\u0119d\u0105cych lud\u017ami wolnymi i ciesz\u0105cymi si\u0119 specjalnymi wzgl\u0119dami. Wed\u0142ug innej hipotezy termin pochodzi od angielskich kamieniarzy obrabiaj\u0105cych <i>freestone<\/i> (kamie\u0144 daj\u0105cy si\u0119 obrabia\u0107 d\u0142utem). Cz\u0142on \u201ewolny\u201d oznacza osob\u0119 niepodleg\u0142\u0105 \u017cadnemu panu, mog\u0105c\u0105 tym samym odbywa\u0107 d\u0142ugie podr\u00f3\u017ce, kt\u00f3re poszerzaj\u0105 horyzonty. Okre\u015blenie \u201esztuka kr\u00f3lewska\u201d dotyczy za\u015b w r\u00f3wnym stopniu <a title=\"Architektura\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Architektura\">architektury<\/a>, jak i <a title=\"Alchemia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Alchemia\">alchemii<\/a>.<\/p>\n<p><strong>Historia<\/strong><\/p>\n<p><strong>XVIII wiek<br \/>\n<\/strong><\/p>\n<p>Pierwsze samodzielne lo\u017ce powsta\u0142y pod koniec XVII wieku w <a title=\"Szkocja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Szkocja\">Szkocji<\/a> i <a title=\"Anglia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Anglia\">Anglii<\/a>. Pierwsza Wielka Lo\u017ca powsta\u0142a w <a title=\"Wielka Brytania\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wielka_Brytania\">Wielkiej Brytanii<\/a> w londy\u0144skiej gospodzie \u201ePod Jab\u0142oni\u0105\u201d przez unifikacj\u0119 czterech l\u00f3\u017c 24 czerwca 1717. W tym roku z inicjatywy Desaguliersa i Andersona (obaj byli pastorami) powsta\u0142a Wielka Lo\u017ca Londynu Od tego czasu 24 czerwca jest najwi\u0119kszym \u015bwi\u0119tem wolnomularskim. Wkr\u00f3tce potem James Anderson u\u0142o\u017cy\u0142 pierwsz\u0105 konstytucj\u0119 wolnomularsk\u0105; ukaza\u0142a si\u0119 ona drukiem 17 stycznia 1723 roku. Masoneria skupia\u0142a w\u00f3wczas przedstawicieli bogatego <a title=\"Mieszcza\u0144stwo\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Mieszcza%C5%84stwo\">mieszcza\u0144stwa<\/a> i <a title=\"Arystokracja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Arystokracja\">arystokracji<\/a>, g\u0142osz\u0105cych moralne doskonalenie cz\u0142owieka oraz braterstwo ludzi bez wzgl\u0119du na pochodzenie, stan spo\u0142eczny, <a title=\"Religia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Religia\">religi\u0119<\/a> i <a title=\"Narodowo\u015b\u0107\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Narodowo%C5%9B%C4%87\">narodowo\u015b\u0107<\/a>. Pierwsi wolnomularze byli urz\u0119dnikami i duchownymi, potem byli to kr\u00f3lowie i filozofowie, w tym na przyk\u0142ad <a title=\"Monteskiusz\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Monteskiusz\">Monteskiusz<\/a>, tw\u00f3rca klasycznego tr\u00f3jpodzia\u0142u w\u0142adzy. Spo\u015br\u00f3d pierwszych cz\u0142onk\u00f3w l\u00f3\u017c mo\u017cna wymieni\u0107 <a title=\"Elias Ashmole\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Elias_Ashmole\">Eliasa Ashmole&#8217;a<\/a> i <a title=\"Christopher Wren\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Christopher_Wren\">Christophera Wrena<\/a>, budowniczego <a title=\"Katedra \u015bw. Paw\u0142a w Londynie\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Katedra_%C5%9Bw._Paw%C5%82a_w_Londynie\">katedry \u015bw. Paw\u0142a<\/a> w <a title=\"Londyn\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Londyn\">Londynie<\/a>. Wolnomularstwo by\u0142o prze\u015bladowane przez <a title=\"Inkwizycja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Inkwizycja\">Inkwizycj\u0119<\/a> w <a title=\"Portugalia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Portugalia\">Portugalii<\/a>, gdzie dotar\u0142o wraz z marynarzami angielskimi.<\/p>\n<p>Wtedy istnia\u0142y zantagonizowane ze sob\u0105 lo\u017ce sprzyjaj\u0105ce <a title=\"Orange Order\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Orange_Order\">oran\u017cystom<\/a> i sprzyjaj\u0105ce <a title=\"Stuartowie\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Stuartowie\">Stuartom<\/a>.<\/p>\n<p>Organizacje wolnomularskie rozwija\u0142y si\u0119 bardzo dynamicznie. Aby zainicjowa\u0107 now\u0105 lo\u017c\u0119 wymagane by\u0142o od za\u0142o\u017cycieli, aby w\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w lo\u017cy by\u0142o przynajmniej siedmiu mason\u00f3w zainicjowanych ju\u017c wcze\u015bniej w jakiej\u015b \u201elo\u017cy doskona\u0142ej i sprawiedliwej\u201d. W ci\u0105gu kilku lat od powstania w 1717 roku Wielkiej Lo\u017cy Londynu idee maso\u0144skie szybko zdobywa\u0142y nowych sympatyk\u00f3w. We Francji pierwsza lo\u017ca <i>Amiti\u00e9 et fraternit\u00e9<\/i> (\u201ePrzyja\u017a\u0144 i braterstwo\u201d) powsta\u0142a ju\u017c w 1721 roku. W 1728 roku pod patronatem Wielkiej Lo\u017cy Londynu powsta\u0142a lo\u017ca w <a title=\"Madryt\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Madryt\">Madrycie<\/a>, a rok p\u00f3\u017aniej w <a title=\"Gibraltar\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Gibraltar\">Gibraltarze<\/a>. W 1729 roku powsta\u0142a lo\u017ca w Warszawie, <a title=\"New Jersey\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/New_Jersey\">New Jersey<\/a>, <a title=\"Florencja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Florencja\">Florencji<\/a> oraz azjatyckiej <a title=\"Bengal\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Bengal\">Bengalii<\/a>. W 1733 roku powsta\u0142a lo\u017ca w Bostonie oraz Wielka Lo\u017ca Stanu Massachusetts. Rok p\u00f3\u017aniej, w\u00f3wczas 28-letni <a title=\"Benjamin Franklin\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Benjamin_Franklin\">Benjamin Franklin<\/a> zosta\u0142 wielkim mistrzem lo\u017cy w <a title=\"Pensylwania\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pensylwania\">Pensylwanii<\/a>. W latach trzydziestych lo\u017ce powstawa\u0142y w wielu w\u0142oskich miastach portowych jak <a title=\"Neapol\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Neapol\">Neapol<\/a>, <a title=\"Livorno\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Livorno\">Livorno<\/a>, <a title=\"Wenecja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wenecja\">Wenecja<\/a>, <a title=\"Genua\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Genua\">Genua<\/a>. Od 1735 roku istnia\u0142a lo\u017ca w <a title=\"Rzym\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Rzym\">Rzymie<\/a> a od 1736 roku w <a title=\"Genewa\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Genewa\">Genewie<\/a>. Pod koniec lat trzydziestych istnia\u0142y lo\u017ce w krajach <a title=\"Lewant\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Lewant\">Lewantu<\/a>, w<a title=\"Konstantynopol\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Konstantynopol\">Konstantynopolu<\/a>, <a title=\"Izmir\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Izmir\">Smyrnie<\/a>, <a title=\"Aleppo\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Aleppo\">Aleppo<\/a>. W roku 1751 pod przyw\u00f3dztwem <a title=\"Laurence Dermott\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Laurence_Dermott\">Laurence\u2019a Dermotta<\/a> powsta\u0142a kolejna Wielka Lo\u017ca, nieuznaj\u0105ca konstytucji Andersona. Dermott opracowa\u0142 odr\u0119bn\u0105 konstytucj\u0119. W 1773 utworzona zosta\u0142a lo\u017ca <a title=\"Wielki Wsch\u00f3d Francji\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wielki_Wsch%C3%B3d_Francji\">Wielki Wsch\u00f3d Francji<\/a> skupiaj\u0105c w tym czasie wszystkie lo\u017ce francuskie, dot\u0105d rozproszone. W 1776 roku sie\u0107 organizacyjna wolnomularstwa we Francji obejmowa\u0142a 193 lo\u017ce, w tym 34 w Pary\u017cu (z czego 23 w\u015br\u00f3d wojska), dwa lata p\u00f3\u017aniej ju\u017c 218. W 1789 we Francji i jej koloniach funkcjonowa\u0142o nie mniej ni\u017c 700 l\u00f3\u017c wolnomularskich. W Stworzonej przez <a title=\"Rewolucja francuska\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Rewolucja_francuska\">rewolucj\u0119 francusk\u0105<\/a><a title=\"Konstytuanta\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Konstytuanta\">konstytuancie<\/a> zasiad\u0142o przesz\u0142o 300 mason\u00f3w, natomiast <a class=\"new\" title=\"Jean Ousset (strona nie istnieje)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Jean_Ousset&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Jean Ousset<\/a> naliczy\u0142 ich 477.<\/p>\n<p>W XVIII wieku znanymi wolnomularzami byli tak\u017ce <a title=\"Hrabia de Saint-Germain\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Hrabia_de_Saint-Germain\">Hrabia de Saint-Germain<\/a>, <a title=\"Giacomo Casanova\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Giacomo_Casanova\">Giacomo Casanova<\/a> i <a title=\"Alessandro di Cagliostro\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Alessandro_di_Cagliostro\">Hrabia Cagliostro<\/a>.<\/p>\n<p>Idee wolnomularskie wywar\u0142y silny wp\u0142yw na <a title=\"Konstytucja Stan\u00f3w Zjednoczonych\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Konstytucja_Stan%C3%B3w_Zjednoczonych\">Konstytucj\u0119 Stan\u00f3w Zjednoczonych<\/a>, francusk\u0105 <a title=\"Deklaracja praw cz\u0142owieka i obywatela\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Deklaracja_praw_cz%C5%82owieka_i_obywatela\">Deklaracj\u0119 Praw Cz\u0142owieka i Obywatela<\/a> i polsk\u0105 <a title=\"Konstytucja 3 maja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Konstytucja_3_maja\">Konstytucj\u0119 3 maja<\/a>, poniewa\u017c ich sygnatariuszami i osobami ustalaj\u0105cymi tekst by\u0142o wielu mason\u00f3w: ojcowie za\u0142o\u017cyciele Stan\u00f3w Zjednoczonych (mi\u0119dzy innymi <a title=\"Benjamin Franklin\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Benjamin_Franklin\">Benjamin Franklin<\/a><sup>,<\/sup> <a title=\"George Washington\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/George_Washington\">George Washington<\/a>), <a title=\"Georges Danton\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Georges_Danton\">Georges Danton<\/a>, <a title=\"Stanis\u0142aw Kostka Potocki\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Stanis%C5%82aw_Kostka_Potocki\">Stanis\u0142aw Kostka Potocki<\/a> i kr\u00f3l <a title=\"Stanis\u0142aw August Poniatowski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Stanis%C5%82aw_August_Poniatowski\">Stanis\u0142aw August Poniatowski<\/a>. Masonami byli tak\u017ce wszyscy marsza\u0142kowie <a title=\"Napoleon Bonaparte\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Napoleon_Bonaparte\">Napoleona I<\/a>, w\u015br\u00f3d nich ksi\u0105\u017c\u0119 <a title=\"J\u00f3zef Poniatowski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/J%C3%B3zef_Poniatowski\">J\u00f3zef Poniatowski<\/a>. Byli nimi tak\u017ce m.in. <a title=\"Biskupi gnie\u017anie\u0144scy\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Biskupi_gnie%C5%BAnie%C5%84scy\">prymasi Polski<\/a> <a title=\"Gabriel Podoski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Gabriel_Podoski\">Gabriel Podoski<\/a> i <a title=\"Micha\u0142 Jerzy Poniatowski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Micha%C5%82_Jerzy_Poniatowski\">Micha\u0142 Jerzy Poniatowski<\/a> oraz tw\u00f3rca <a title=\"Konfederacja targowicka\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Konfederacja_targowicka\">konfederacji targowickiej<\/a> <a title=\"Stanis\u0142aw Szcz\u0119sny Potocki\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Stanis%C5%82aw_Szcz%C4%99sny_Potocki\">Stanis\u0142aw Szcz\u0119sny Potocki<\/a>.<\/p>\n<p>Kr\u00f3l-mason <a title=\"Fryderyk II Wielki\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Fryderyk_II_Wielki\">Fryderyk II Wielki<\/a> wprowadzi\u0142 w swoim pa\u0144stwie, jako drugi po kr\u00f3lu <a title=\"Dania\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Dania\">Danii<\/a>, powszechne nauczanie elementarne, co w p\u00f3\u017aniejszym okresie przyczyni\u0142o si\u0119 do gwa\u0142townego rozwoju cywilizacyjnego <a title=\"Kr\u00f3lestwo Prus\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kr%C3%B3lestwo_Prus\">Prus<\/a>. R\u00f3wnie\u017c polscy masoni przyczynili si\u0119 do rozwoju edukacji na ziemiach polskich. W roku 1816 wielki mistrz Wielkiego Wschodu Polskiego <a title=\"Stanis\u0142aw Kostka Potocki\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Stanis%C5%82aw_Kostka_Potocki\">Stanis\u0142aw Kostka Potocki<\/a>wystara\u0142 si\u0119 o pozwolenie na za\u0142o\u017cenie pa\u0144stwowego <a title=\"Uniwersytet Warszawski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Uniwersytet_Warszawski\">Kr\u00f3lewskiego Uniwersytetu Warszawskiego<\/a>.<\/p>\n<p><strong>XIX wiek<\/strong><\/p>\n<p>Przez wieki wolnomularstwo dzieli\u0142o si\u0119 na r\u00f3\u017cne od\u0142amy: najwa\u017cniejsza schizma nast\u0105pi\u0142a, gdy <a title=\"Wielki Wsch\u00f3d Francji\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wielki_Wsch%C3%B3d_Francji\">Grand Orient de France<\/a> w roku 1877 przesta\u0142 wymaga\u0107 od braci wiary w<a title=\"Demiurg\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Demiurg\">Wielkiego Budowniczego Wszech\u015bwiata<\/a>. Dlatego wolnomularstwo dzieli si\u0119 na konserwatywne \u2013 anglosaskie i liberalne \u2013 francuskie; p\u00f3\u017aniej powsta\u0142o r\u00f3wnie\u017c wolnomularstwo mistyczne, mieszane i murzy\u0144skie. We Francji jedyn\u0105 uznawan\u0105 przez<a title=\"Wielka Zjednoczona Lo\u017ca Anglii\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wielka_Zjednoczona_Lo%C5%BCa_Anglii\">Wielk\u0105 Zjednoczon\u0105 Lo\u017c\u0119 Anglii<\/a> (UGLE) obediencj\u0105 jest <a class=\"new\" title=\"Wielka Lo\u017ca Narodowa Francji (strona nie istnieje)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Wielka_Lo%C5%BCa_Narodowa_Francji&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Wielka Lo\u017ca Narodowa Francji<\/a>(GLNF). Swoiste bezorganizacyjne wolnomularstwo g\u0142osi\u0142 wolnomularz i utopijny socjalista <a title=\"Henri de Saint-Simon\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Henri_de_Saint-Simon\">Henri de Saint-Simon<\/a>, kt\u00f3rego dzie\u0142a wywar\u0142y silny wp\u0142yw na tw\u00f3rczo\u015b\u0107<a title=\"Adam Mickiewicz\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Adam_Mickiewicz\">Adama Mickiewicza<\/a>, zw\u0142aszcza III cz\u0119\u015b\u0107 <i>Dziad\u00f3w<\/i>. W m\u0142odo\u015bci Mickiewicz zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z przet\u0142umaczonym wtedy na polski dzie\u0142em jezuity <a title=\"Augustin Barruel\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Augustin_Barruel\">Augustina Barruela<\/a>, organizacja<a title=\"Towarzystwo Filomatyczne\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Towarzystwo_Filomatyczne\">filomat\u00f3w<\/a> by\u0142a zorganizowana na wz\u00f3r wolnomularski.<\/p>\n<p>W <a title=\"XIX wiek\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/XIX_wiek\">XIX<\/a> wieku we <a title=\"Francja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Francja\">Francji<\/a> i krajach <a title=\"Katolicyzm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Katolicyzm\">katolickich<\/a> wolnomularstwo zwi\u0105zane by\u0142o z ruchami liberalnymi, <a title=\"Antyklerykalizm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Antyklerykalizm\">antyklerykalnymi<\/a> i <a title=\"Republika\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Republika\">republika\u0144skimi<\/a>. We Francji wolnomularstwo sprzyja\u0142o zawsze <a title=\"Sekularyzacja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Sekularyzacja\">sekularyzacji<\/a>, doprowadzaj\u0105c w 1905 roku, poprzez wypowiedzenie <a title=\"Konkordat\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Konkordat\">konkordatu<\/a>, do oddzielenia instytucji <a title=\"Pa\u0144stwo\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pa%C5%84stwo\">pa\u0144stwowych<\/a> od <a title=\"Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_katolicki\">ko\u015bcielnych<\/a>; dotyczy to przede wszystkim usuni\u0119cia wszystkich symboli religijnych z miejsc publicznych i ograniczenia czy wr\u0119cz wycofania nauczania religii w szko\u0142ach (obecnie ten zakaz obj\u0105\u0142 tak\u017ce noszenie <a title=\"Nikab\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Nikab\">chust<\/a> w urz\u0119dach pa\u0144stwowych i szko\u0142ach publicznych przez kobiety <a title=\"Islam\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Islam\">muzu\u0142ma\u0144skie<\/a>). Wp\u0142ywy masonerii spowodowa\u0142y, \u017ce francuscy ministrowie spraw wewn\u0119trznych i edukacji tradycyjnie s\u0105 masonami. We <a title=\"W\u0142ochy\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/W%C5%82ochy\">W\u0142oszech<\/a>wspiera\u0142o ruch zjednoczeniowy (<a title=\"Zjednoczenie W\u0142och\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Zjednoczenie_W%C5%82och\"><i>Risorgimento<\/i><\/a>), co by\u0142o sprzeczne z interesami <a title=\"Papie\u017c\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Papie%C5%BC\">papiestwa<\/a>. Podobnie antyklerykalny i republika\u0144ski charakter mia\u0142a masoneria hiszpa\u0144ska.<\/p>\n<p>W <a title=\"Ameryka Po\u0142udniowa\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ameryka_Po%C5%82udniowa\">Ameryce Po\u0142udniowej<\/a> wolnomularze wspierali ruchy niepodleg\u0142o\u015bciowe. Wolnomularzem by\u0142 m.in. <a title=\"Sim\u00f3n Bol\u00edvar\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Sim%C3%B3n_Bol%C3%ADvar\">Sim\u00f3n Bol\u00edvar<\/a>.<\/p>\n<p>W krajach katolickich i <a title=\"Prawos\u0142awie\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Prawos%C5%82awie\">prawos\u0142awnych<\/a> przynale\u017cno\u015b\u0107 do masonerii by\u0142a zakazana przez ko\u015bcio\u0142y i cz\u0119sto \u017ale widziana przez pa\u0144stwo; lo\u017ce by\u0142y postrzegane jako potencjalne miejsca antyrz\u0105dowych spisk\u00f3w i intryg, rozsiewaj\u0105ce antypa\u0144stwowe doktryny \u015bwiatopogl\u0105dowego <a title=\"Liberalizm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Liberalizm\">liberalizmu<\/a>, <a title=\"Antyklerykalizm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Antyklerykalizm\">antyklerykalizmu<\/a> i <a title=\"Relatywizm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Relatywizm\">relatywizmu<\/a> etycznego. Cz\u0119sto stowarzyszenia wolnomularskie skupia\u0142y reformator\u00f3w lub konspirator\u00f3w, kt\u00f3rzy wykorzystywali formu\u0142\u0119 pracy wolnomularskiej do utrzymywania swojej dzia\u0142alno\u015bci w tajemnicy; w innych wypadkach lo\u017ce maso\u0144skie mia\u0142y charakter miejsca spotka\u0144 towarzyskich. W tych warunkach w kr\u0119gach ko\u015bcielnych powstawa\u0142y spiskowe teorie na temat cel\u00f3w organizacji maso\u0144skich: wed\u0142ug jednej z popularniejszych by\u0142a to szata\u0144ska organizacja, zmierzaj\u0105ca do zniszczenia Ko\u015bcio\u0142a katolickiego i przekazania w\u0142adzy nad \u015bwiatem w r\u0119ce <a title=\"Antychryst\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Antychryst\">Antychrysta<\/a>. Masoneri\u0119 wi\u0105zano tak\u017ce z <a title=\"\u017bydzi\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/%C5%BBydzi\">\u017bydami<\/a>, gdy\u017c dzia\u0142a\u0142a ona na rzecz <a title=\"Emancypacja \u017byd\u00f3w\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Emancypacja_%C5%BByd%C3%B3w\">emancypacji ludno\u015bci \u017cydowskiej<\/a>. W krajach <a title=\"Protestantyzm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Protestantyzm\">protestanckich<\/a>masoneria by\u0142a \u015bci\u015ble zwi\u0105zana z rz\u0105dz\u0105cymi elitami: nale\u017celi do niej cz\u0142onkowie rodzin panuj\u0105cych, dostojnicy ko\u015bcielni, wysocy urz\u0119dnicy, a przynale\u017cno\u015b\u0107 do masonerii u\u0142atwia\u0142a karier\u0119; w tych krajach te\u017c przynale\u017cno\u015b\u0107 do masonerii sta\u0142a si\u0119 zjawiskiem masowym.<\/p>\n<p><strong>XX wiek<\/strong><\/p>\n<p>W wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w Europy \u015arodkowo-Wschodniej lo\u017ce narodowe zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 dopiero w XX wieku, wcze\u015bniej bowiem te kraje znajdowa\u0142y si\u0119 w strefie wp\u0142yw\u00f3w tureckich i rosyjskich, gdzie dzia\u0142alno\u015b\u0107 masonerii by\u0142a zakazana. Swoje struktury rozwija\u0142o tam przede wszystkim od lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych wolnomularstwo regularne o rodowodzie anglosaskim. W <a title=\"Rosja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Rosja\">Rosji<\/a>dzia\u0142a\u0142o wiele l\u00f3\u017c \u201edzikich\u201d (nieregularnych).<\/p>\n<p>Masoneria na pocz\u0105tku <a title=\"XX wiek\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/XX_wiek\">XX wieku<\/a> przyczyni\u0142a si\u0119 do <a title=\"Europeizacja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Europeizacja\">europeizacji<\/a> <a title=\"Turcja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Turcja\">Turcji<\/a>: wprowadzenia <a title=\"Alfabet \u0142aci\u0144ski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Alfabet_%C5%82aci%C5%84ski\">alfabetu \u0142aci\u0144skiego<\/a> zamiast <a title=\"Alfabet arabski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Alfabet_arabski\">arabskiego<\/a>, wprowadzenia <a title=\"Kalendarz gregoria\u0144ski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kalendarz_gregoria%C5%84ski\">kalendarza gregoria\u0144skiego<\/a>, ograniczenia wp\u0142ywu duchownych <a title=\"Islam\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Islam\">muzu\u0142ma\u0144skich<\/a> na polityk\u0119 pa\u0144stwa. Masonem by\u0142 sam post\u0119powy prezydent <a title=\"Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk\">Kemal Atat\u00fcrk<\/a> \u2013 \u201eOjciec narodu tureckiego\u201d.<\/p>\n<p>W systemach <a title=\"Totalitaryzm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Totalitaryzm\">totalitarnych<\/a> (<a title=\"Stalinizm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Stalinizm\">stalinizm<\/a>, <a title=\"Faszyzm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Faszyzm\">faszyzm<\/a> i <a title=\"Narodowy socjalizm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Narodowy_socjalizm\">narodowy socjalizm<\/a>) dzia\u0142alno\u015b\u0107 masonerii by\u0142a zakazana. W III Rzeszy zakaz dzia\u0142alno\u015bci tego ruchu zosta\u0142 wydany 17 marca 1935 i obj\u0105\u0142 oko\u0142o 60 tys. cz\u0142onk\u00f3w.<\/p>\n<p>Jedynym krajem obozu socjalistycznego, w kt\u00f3rym dzia\u0142alno\u015b\u0107 masonerii nie zosta\u0142a zdelegalizowana jest <a title=\"Kuba\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kuba\">Kuba<\/a>.<\/p>\n<p>Dzisiaj na \u015bwiecie najwi\u0119cej wolnomularzy \u017cyje w <a title=\"Stany Zjednoczone\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Stany_Zjednoczone\">Stanach Zjednoczonych<\/a> (ok. 2\u00a0mln),<span class=\"need_ref\" title=\"Te informacje wymagaj\u0105 podania przypis\u00f3w bibliograficznych od 2011-09\"><a title=\"Wielka Brytania\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wielka_Brytania\">Wielkiej Brytanii<\/a> (ok. 500 tys.)<\/span><sup title=\"Te informacje wymagaj\u0105 podania przypis\u00f3w bibliograficznych od 2011-09\">[<a title=\"Pomoc:Przypisy\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pomoc:Przypisy\">potrzebny\u00a0przypis<\/a>]<\/sup>, <a title=\"Francja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Francja\">Francji<\/a> (ok. 120 tys.) Proporcjonalnie do liczby mieszka\u0144c\u00f3w stosunkowo du\u017co mason\u00f3w jest w krajach skandynawskich (w czteromilionowej <a title=\"Norwegia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Norwegia\">Norwegii<\/a> ok. 14\u00a0tys., w trzystutysi\u0119cznej <a title=\"Islandia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Islandia\">Islandii<\/a> ponad 3 tys., podczas gdy w osiemdziesi\u0119ciomilionowych <a title=\"Niemcy\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Niemcy\">Niemczech<\/a> tylko ok. 13\u00a0tys.) Liczba wolnomularzy wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie maleje, zw\u0142aszcza w Stanach Zjednoczonych, gdzie do niedawna by\u0142 to ruch masowy. Do czas\u00f3w zakazania przez <a title=\"III Rzesza\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/III_Rzesza\">III Rzesz\u0119<\/a> dzia\u0142alno\u015bci wszelkich l\u00f3\u017c liczna i silna by\u0142a masoneria niemiecka. W<a title=\"Holandia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Holandia\">Holandii<\/a>, <a title=\"W\u0142ochy\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/W%C5%82ochy\">W\u0142oszech<\/a> i <a title=\"Hiszpania\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Hiszpania\">Hiszpanii<\/a> jest ich kilka tysi\u0119cy. Masoneria istnieje tak\u017ce w <a title=\"Japonia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Japonia\">Japonii<\/a>. W <a title=\"Quebec\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Quebec\">Quebecu<\/a> dzia\u0142a zaledwie kilka l\u00f3\u017c powi\u0105zanych z Wielkim Wschodem Francji, dzia\u0142aj\u0105 natomiast francuskoj\u0119zyczne lo\u017ce regularne i lo\u017ce <a title=\"Ryt Memphis-Misraim\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ryt_Memphis-Misraim\">Rytu Memphis-Misraim<\/a><sup id=\"cite_ref-14\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wolnomularstwo#cite_note-14\">[14]<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p><strong>Wolnomularstwo a komunizm<\/strong><\/p>\n<p><a title=\"IV Mi\u0119dzynarod\u00f3wka\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/IV_Mi%C4%99dzynarod%C3%B3wka\">IV Mi\u0119dzynarod\u00f3wka<\/a> (<a title=\"Trockizm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Trockizm\">trocki\u015bci<\/a>) zakaza\u0142a swoim cz\u0142onkom wst\u0119powania do wolnomularstwa uwa\u017caj\u0105c, \u017ce jest ono zwi\u0105zane z warstwami posiadaj\u0105cymi. Lo\u017ce nie mog\u0142y dzia\u0142a\u0107 oficjalnie w krajach bloku wschodniego. Jednak w zachodniej Europie zdarzali si\u0119 w\u015br\u00f3d komunist\u00f3w masoni, zw\u0142aszcza w <a title=\"Francuska Partia Komunistyczna\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Francuska_Partia_Komunistyczna\">PCF<\/a>, <a class=\"new\" title=\"Gilles Marcel Cachin (strona nie istnieje)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Gilles_Marcel_Cachin&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Gilles Marcel Cachin<\/a> redaktor naczelny pisma tej partii (<i><a title=\"L\u2019Humanit\u00e9\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/L%E2%80%99Humanit%C3%A9\">L&#8217;Humanit\u00e9<\/a><\/i> \u2013 <i>pol.<\/i>Humanizm) by\u0142 masonem. Wiele partii komunistycznych i socjalistycznych wyda\u0142o w\u0142asne zakazy przyst\u0119powania do l\u00f3\u017c swoim cz\u0142onkom. <a title=\"Karol Marks\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Karol_Marks\">Karol Marks<\/a> i <a title=\"Fryderyk Engels\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Fryderyk_Engels\">Fryderyk Engels<\/a> zach\u0119cali robotnik\u00f3w do czytania dzie\u0142 masona <a title=\"Voltaire\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Voltaire\">Voltaire\u2019a<\/a>, by\u0142 on tak\u017ce jednym z najwy\u017cej cenionych filozof\u00f3w w <a title=\"Zwi\u0105zek Socjalistycznych Republik Radzieckich\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Zwi%C4%85zek_Socjalistycznych_Republik_Radzieckich\">Zwi\u0105zku Radzieckim<\/a>. W rozdziale dziesi\u0105tym tomu III <a title=\"Kapita\u0142 (Marks)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kapita%C5%82_(Marks)\">Kapita\u0142u<\/a> Karol Marks por\u00f3wnuje solidarno\u015b\u0107 kapitalist\u00f3w, w wyzyskiwaniu klasy robotniczej, do solidarno\u015bci mason\u00f3w. <a title=\"Eug\u00e8ne Pottier\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Eug%C3%A8ne_Pottier\">Eug\u00e8ne Pottier<\/a> (autor socjalistycznej<a title=\"Mi\u0119dzynarod\u00f3wka (pie\u015b\u0144)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Mi%C4%99dzynarod%C3%B3wka_(pie%C5%9B%C5%84)\">Mi\u0119dzynarod\u00f3wki<\/a>) by\u0142 masonem i jego pie\u015b\u0144 by\u0142a od 1917 do 1944 roku <a title=\"Hymn Zwi\u0105zku Socjalistycznych Republik Radzieckich\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Hymn_Zwi%C4%85zku_Socjalistycznych_Republik_Radzieckich\">hymnem Rosji Sowieckiej<\/a> i Zwi\u0105zku Sowieckiego. Wielu mason\u00f3w by\u0142o jednak kapitalistami, wielkimi przedsi\u0119biorcami itd.<\/p>\n<p><strong>Historia wolnomularstwa w Polsce.<\/strong><\/p>\n<p>Pierwsz\u0105 <a title=\"Polska\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Polska\">polsk\u0105<\/a> <a title=\"Lo\u017ca wolnomularska\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Lo%C5%BCa_wolnomularska\">lo\u017c\u0105 maso\u0144sk\u0105<\/a> by\u0142o za\u0142o\u017cone w 1721 w <a title=\"Warszawa\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Warszawa\">Warszawie<\/a> <a title=\"Czerwone Bractwo\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Czerwone_Bractwo\">Czerwone Bractwo<\/a> (<a title=\"J\u0119zyk francuski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/J%C4%99zyk_francuski\">fr.<\/a><i>la Confr\u00e9rie Rouge<\/i>), pozostaj\u0105ce pod wp\u0142ywem wolnomularstwa <a title=\"Jakobici (polityka)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Jakobici_(polityka)\">jakobickiego<\/a>, lo\u017ca ta jednak szybko si\u0119 rozpad\u0142a. Oko\u0142o roku 1743 powsta\u0142y lo\u017ce w <a title=\"Wi\u015bniowiec\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wi%C5%9Bniowiec\">Wi\u015bniowcu<\/a> i <a title=\"Dukla\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Dukla\">Dukli<\/a> za\u0142o\u017cone przez Mniszch\u00f3w i u\u017cywaj\u0105ce rytua\u0142u symbolicznego angielskiego. W 1744 roku powsta\u0142a w Warszawie lo\u017ca <i>Towarzystwo trzech braci<\/i>, kt\u00f3ra odbywa\u0142a swoje prace w j\u0119zyku francuskim (na jej czele sta\u0142 m.in. <a title=\"Franciszek Longchamps de B\u00e9rier (ur. 1710)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Franciszek_Longchamps_de_B%C3%A9rier_(ur._1710)\">Franciszek Longchamps de B\u00e9rier<\/a>). Po wydaniu 17 maja 1751 roku przez Benedykta XIV bulli pot\u0119piaj\u0105cej mason\u00f3w lo\u017ca ta przesta\u0142a funkcjonowa\u0107. Swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 wznowi\u0142a w 1757 roku. R\u00f3wnie\u017c lwowska lo\u017ca <i>\u015awi\u0105tynia trzech bogi\u0144<\/i> powsta\u0142a w 1747 roku (wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 by\u0142 wspomniany Franciszek Longchamps de B\u00e9rier) szybko na skutek dzia\u0142a\u0144 duchowie\u0144stwa przesta\u0142a funkcjonowa\u0107 jawnie<sup id=\"cite_ref-16\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wolnomularstwo#cite_note-16\">[16]<\/a><\/sup>. 30 maja 1751 roku powsta\u0142a gda\u0144ska lo\u017ca <i>Trzech pion\u00f3w<\/i> wzoruj\u0105ca si\u0119 na berli\u0144skiej lo\u017cy <i>Trzech glob\u00f3w<\/i>. 18 stycznia 1767 z inicjatywy <a title=\"August Fryderyk Moszy\u0144ski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/August_Fryderyk_Moszy%C5%84ski\">Augusta Fryderyka Moszy\u0144skiego<\/a> powsta\u0142a lo\u017ca <a title=\"Cnotliwy Sarmata\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Cnotliwy_Sarmata\">Cnotliwy Sarmata<\/a>, przekszta\u0142cona we wrze\u015bniu 1768 w Wielk\u0105 Lo\u017c\u0119 Cnotliwy Sarmata w Warszawie. W 1780 lo\u017ce polskie i litewskie po\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 w lo\u017c\u0119 <a title=\"Katarzyny pod Gwiazd\u0105 P\u00f3\u0142nocn\u0105\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Katarzyny_pod_Gwiazd%C4%85_P%C3%B3%C5%82nocn%C4%85\">Katarzyny pod Gwiazd\u0105 P\u00f3\u0142nocn\u0105<\/a>, kt\u00f3ra w roku 1781 wesz\u0142a w sk\u0142ad utworzonej na podstawie konstytucji Jamesa Andersona <a title=\"Wielki Wsch\u00f3d Narodowy Polski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wielki_Wsch%C3%B3d_Narodowy_Polski\">Wielkiej Lo\u017cy Narodowej Wielkiego Wschodu Polski<\/a>.<\/p>\n<p>26 lutego 1784 zosta\u0142 og\u0142oszony <i>Akt og\u0142oszenia i ustawy Wielkiego Wschodu Kr\u00f3lestwa Polskiego i Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego<\/i> \u2013 pierwsza konstytucja polskiej masonerii, obowi\u0105zuj\u0105c\u0105 do 1821 roku.<\/p>\n<p>W 1781 wielkim mistrzem Wielkiego Wschodu Polski zosta\u0142 <a title=\"Ignacy Potocki\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ignacy_Potocki\">Ignacy Potocki<\/a>. Lo\u017ce gromadzi\u0142y w\u00f3wczas liczne przedstawicielstwo arystokracji. Do lo\u017cy wolnomularskiej nale\u017ca\u0142 nawet <a title=\"Kr\u00f3l\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kr%C3%B3l\">kr\u00f3l<\/a><a title=\"Stanis\u0142aw August Poniatowski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Stanis%C5%82aw_August_Poniatowski\">Stanis\u0142aw August Poniatowski<\/a>. W latach 1784\u20131788 wielkim mistrzem Wielkiego Wschodu Polski by\u0142 p\u00f3\u017aniejszy <a title=\"Konfederacja targowicka\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Konfederacja_targowicka\">targowiczanin<\/a> <a title=\"Stanis\u0142aw Szcz\u0119sny Potocki\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Stanis%C5%82aw_Szcz%C4%99sny_Potocki\">Stanis\u0142aw Szcz\u0119sny Potocki<\/a>.<\/p>\n<p>Na og\u00f3ln\u0105 liczb\u0119 359 pos\u0142\u00f3w na <a title=\"Sejm Czteroletni\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Sejm_Czteroletni\">Sejm Czteroletni<\/a>, a\u017c 74 by\u0142o masonami (20%). 12 stycznia 1789 wielkim mistrzem zosta\u0142 <a title=\"Kazimierz Nestor Sapieha\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kazimierz_Nestor_Sapieha\">Kazimierz Nestor Sapieha<\/a>. <a title=\"8 maja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/8_maja\">8 maja<\/a> 1788 lo\u017ca Katarzyny pod Gwiazd\u0105 P\u00f3\u0142nocn\u0105 zmieni\u0142a nazw\u0119 na <a title=\"Stanis\u0142awa Augusta pod Gwiazd\u0105 P\u00f3\u0142nocn\u0105\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Stanis%C5%82awa_Augusta_pod_Gwiazd%C4%85_P%C3%B3%C5%82nocn%C4%85\">Stanis\u0142awa Augusta pod Gwiazd\u0105 P\u00f3\u0142nocn\u0105<\/a>. Masoni brali aktywny udzia\u0142 w pisaniu <a title=\"Konstytucja 3 maja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Konstytucja_3_maja\">Konstytucji 3 maja 1791 roku<\/a> i w przeprowadzeniu przewrotu parlamentarnego, kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 do jej uchwalenia. <a title=\"Zgromadzenie Przyjaci\u00f3\u0142 Konstytucji Rz\u0105dowej\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Zgromadzenie_Przyjaci%C3%B3%C5%82_Konstytucji_Rz%C4%85dowej\">Zgromadzenie Przyjaci\u00f3\u0142 Konstytucji Rz\u0105dowej<\/a> znajdowa\u0142o si\u0119 pod kontrol\u0105 lo\u017cy. W czasie <a title=\"Insurekcja ko\u015bciuszkowska\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Insurekcja_ko%C5%9Bciuszkowska\">insurekcji ko\u015bciuszkowskiej w 1794<\/a> z inicjatywy masonerii powsta\u0142 radykalny klub jakobin\u00f3w, kt\u00f3rego cz\u0142onkiem by\u0142 m.in.<a title=\"J\u00f3zef Zaj\u0105czek\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/J%C3%B3zef_Zaj%C4%85czek\">J\u00f3zef Zaj\u0105czek<\/a>. Polska by\u0142a najdalej wysuni\u0119tym na wsch\u00f3d krajem, gdzie tak wcze\u015bnie powstawa\u0142y lo\u017ce wolnomularskie.<\/p>\n<p>Za czas\u00f3w <a title=\"Ksi\u0119stwo Warszawskie\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ksi%C4%99stwo_Warszawskie\">Ksi\u0119stwa Warszawskiego<\/a> wolnomularstwo znajdowa\u0142o si\u0119 pod opiek\u0105 <a title=\"Napoleon Bonaparte\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Napoleon_Bonaparte\">Napoleona I<\/a>, za\u015b w czasach <a title=\"Kr\u00f3lestwo Polskie (kongresowe)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kr%C3%B3lestwo_Polskie_(kongresowe)\">Kr\u00f3lestwa Polskiego<\/a> pod opiek\u0105 <a title=\"Aleksander I Romanow\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Aleksander_I_Romanow\">Aleksandra I<\/a>. Masoni przyczynili si\u0119 w\u00f3wczas \u2013 z jednej strony \u2013 do rozwoju o\u015bwiaty, ale tak\u017ce do likwidacji wielu zakon\u00f3w, co spowodowa\u0142o wzmocnienie antymaso\u0144skich resentyment\u00f3w. Czo\u0142owym dzia\u0142aczem wolnomularskim by\u0142 <a title=\"Stanis\u0142aw Kostka Potocki\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Stanis%C5%82aw_Kostka_Potocki\">Stanis\u0142aw Kostka Potocki<\/a>. W Kr\u00f3lestwie Polskim wolnomularstwo by\u0142o ruchem legalnym, wspieranym przez w\u0142adze, do 1821 roku dzia\u0142a\u0142y 34 lo\u017ce. Prawie 50% genera\u0142\u00f3w <a title=\"Powstanie listopadowe\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Powstanie_listopadowe\">powstania listopadowego<\/a> dzia\u0142a\u0142o w masonerii. Wielu wolnomularzy bra\u0142o udzia\u0142 w powo\u0142aniu <a title=\"Uniwersytet Warszawski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Uniwersytet_Warszawski\">Uniwersytetu Warszawskiego<\/a>. W latach 1817\u20131821 58,4% profesor\u00f3w tej uczelni nale\u017ca\u0142o do l\u00f3\u017c wolnomularskich, w tym jej pierwszy rektor <a title=\"Wojciech Szweykowski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wojciech_Szweykowski\">Wojciech Szweykowski<\/a>. W 1821 masoneria w zaborze rosyjskim zosta\u0142a rozwi\u0105zana. Obecny hymn Polski <i>Mazurek D\u0105browskiego<\/i> zawiera w nazwie nazwisko wolnomularza <a title=\"Jan Henryk D\u0105browski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Jan_Henryk_D%C4%85browski\">Henryka D\u0105browskiego<\/a>.<\/p>\n<p>Jednym ze zwolennik\u00f3w odzyskania przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci by\u0142 wolnomularz i prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych <a title=\"Woodrow Wilson\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Woodrow_Wilson\">Woodrow Wilson<\/a>. W dwudziestoleciu mi\u0119dzywojennym masoneria skupia\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 polskiej inteligencji. Spo\u015br\u00f3d sze\u015bciu wielkich mistrz\u00f3w Wielkiego Wschodu dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego, trzech by\u0142o psychiatrami: <a title=\"Rafa\u0142 Radziwi\u0142\u0142owicz\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Rafa%C5%82_Radziwi%C5%82%C5%82owicz\">Rafa\u0142 Radziwi\u0142\u0142owicz<\/a>, <a title=\"Jan Mazurkiewicz (psychiatra)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Jan_Mazurkiewicz_(psychiatra)\">Jan Mazurkiewicz<\/a> i<a title=\"Witold \u0141uniewski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Witold_%C5%81uniewski\">Witold \u0141uniewski<\/a>. Pierwszy prezydent Polski <a title=\"Gabriel Narutowicz\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Gabriel_Narutowicz\">Gabriel Narutowicz<\/a> by\u0142 wolnomularzem. Reaktywowany w 1920 zakon w wi\u0119kszo\u015bci popar\u0142 <a title=\"J\u00f3zef Pi\u0142sudski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/J%C3%B3zef_Pi%C5%82sudski\">J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego<\/a>, a sam Naczelnik Pa\u0144stwa wspiera\u0142 ruch i nak\u0142ania\u0142 ludzi ze swego otoczenia do wst\u0119powania do masonerii. Wed\u0142ug niekt\u00f3rych \u017ar\u00f3de\u0142 WLNP bra\u0142a udzia\u0142 w przygotowaniu <a title=\"Przewr\u00f3t majowy\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Przewr%C3%B3t_majowy\">zamachu majowego<\/a>. W listopadzie <a title=\"1926\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/1926\">1926<\/a> roku<a title=\"Prymas Polski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Prymas_Polski\">prymas Polski<\/a> <a title=\"August Hlond\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/August_Hlond\">August Hlond<\/a> uzasadnia\u0142 konieczno\u015b\u0107 walki z wolnomularstwem w Polsce, podnosz\u0105c argumenty, \u017ce poza wrogo\u015bci\u0105 do chrze\u015bcija\u0144stwa, <i>masoneria to konspiracja zagraniczna, kt\u00f3rej na Polsce nic nie zale\u017cy, ale kt\u00f3ra pot\u0119\u017cnej Polski nie chce<\/i>. W 1938 roku rozp\u0119ta\u0142a si\u0119 kampania antymaso\u0144ska, w kt\u00f3rej zas\u0142yn\u0105\u0142 m.in. by\u0142y premier i ex-wolnomularz <a title=\"Leon Koz\u0142owski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Leon_Koz%C5%82owski\">Leon Koz\u0142owski<\/a>. Ostatecznie jesieni\u0105 tego roku dekretem prezydenta RP <a title=\"Ignacy Mo\u015bcicki\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ignacy_Mo%C5%9Bcicki\">Ignacego Mo\u015bcickiego<\/a>, nast\u0105pi\u0142o rozwi\u0105zanie wszystkich stowarzysze\u0144 maso\u0144skich w Polsce. W tym celu w\u0142adze bezpiecze\u0144stwa dokonywa\u0142y szereg rewizji oraz dokonywa\u0142y likwidacji istniej\u0105cych l\u00f3\u017c. Pojedyncze lo\u017ce dzia\u0142a\u0142y jednak w konspiracji.<\/p>\n<p>W okresie powojennym lo\u017ce praktycznie nie istnia\u0142y, a mimo tego problem \u201emasonerii\u201d ca\u0142y czas pozostawa\u0142 w zakresie zainteresowa\u0144 aparatu bezpiecze\u0144stwa. Pojedyncze osoby, spotykaj\u0105ce si\u0119 konspiracyjnie i sympatyzuj\u0105ce z ideami maso\u0144skimi, nie mia\u0142y \u017cadnego wp\u0142ywu na rozw\u00f3j wydarze\u0144. Idee maso\u0144skie nie znajdowa\u0142y \u017cadnego poparcia ani w ideologii komunistycznej, ani w kr\u0119gach opozycji katolickiej, ani w bardziej lewicowych kr\u0119gach opozycji. Nie mia\u0142y te\u017c \u017cadnego wp\u0142ywu na dzieje \u201e<a title=\"Niezale\u017cny Samorz\u0105dny Zwi\u0105zek Zawodowy \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Niezale%C5%BCny_Samorz%C4%85dny_Zwi%C4%85zek_Zawodowy_%E2%80%9ESolidarno%C5%9B%C4%87%E2%80%9D\">Solidarno\u015bci<\/a>\u201d oraz wydarze\u0144 1989 roku.<\/p>\n<p>Obecnie najwa\u017cniejszymi dzia\u0142aj\u0105cymi w Polsce organizacjami wolnomularskimi s\u0105 dzia\u0142aj\u0105ca wcze\u015bniej w konspiracji i zarejestrowana w 1991 <a title=\"Wielka Lo\u017ca Narodowa Polski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wielka_Lo%C5%BCa_Narodowa_Polski\">Wielka Lo\u017ca Narodowa Polski<\/a>, <a title=\"Wielki Wsch\u00f3d Polski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wielki_Wsch%C3%B3d_Polski\">Wielki Wsch\u00f3d Polski<\/a> i <a class=\"mw-redirect\" title=\"Mi\u0119dzynarodowy Mieszany Zakon Wolnomularski &quot;Le Droit Humain&quot; w Polsce\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Mi%C4%99dzynarodowy_Mieszany_Zakon_Wolnomularski_%22Le_Droit_Humain%22_w_Polsce\">Mi\u0119dzynarodowy Mieszany Zakon Wolnomularski \u201eLe Droit Humain\u201d<\/a>. W pierwszej po\u0142owie lat 90. XX w. we <a title=\"Wroc\u0142aw\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wroc%C5%82aw\">Wroc\u0142awiu<\/a> dzia\u0142a\u0142a lo\u017ca <a class=\"new\" title=\"Horus (lo\u017ca wolnomularska) (strona nie istnieje)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Horus_(lo%C5%BCa_wolnomularska)&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Horus<\/a>, podporz\u0105dkowana obediencjom niemieckim.<\/p>\n<p>W Polsce ukazuj\u0105 si\u0119 dwa pisma wolnomularskie: <i><a class=\"new\" title=\"Ars Regia (strona nie istnieje)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Ars_Regia&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Ars Regia<\/a><\/i> i <i><a title=\"Wolnomularz Polski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wolnomularz_Polski\">Wolnomularz Polski<\/a><\/i>. W Polsce \u017cyje dzisiaj ok. 1500 wolnomularzy r\u00f3\u017cnych obediencji. Najwi\u0119cej l\u00f3\u017c dzia\u0142a w <a title=\"Warszawa\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Warszawa\">Warszawie<\/a>, w innych miastach pojedyncze (w <a title=\"Bydgoszcz\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Bydgoszcz\">Bydgoszczy<\/a>, <a title=\"Pozna\u0144\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pozna%C5%84\">Poznaniu<\/a>, <a title=\"Krak\u00f3w\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Krak%C3%B3w\">Krakowie<\/a>, <a title=\"Katowice\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Katowice\">Katowicach<\/a>, <a title=\"Toru\u0144\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Toru%C5%84\">Toruniu<\/a>, <a title=\"Lublin\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Lublin\">Lublinie<\/a> i <a title=\"Gda\u0144sk\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Gda%C5%84sk\">Gda\u0144sku<\/a>). Polscy masoni to przewa\u017cnie drobni przedsi\u0119biorcy i przedstawiciele szeroko poj\u0119tej inteligencji.<\/p>\n<p>Jeden z najwi\u0119kszych w <a title=\"Europa\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Europa\">Europie<\/a> zbior\u00f3w ksi\u0105\u017cek maso\u0144skich, kt\u00f3re przywie\u017ali do Polski Niemcy podczas <a title=\"II wojna \u015bwiatowa\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/II_wojna_%C5%9Bwiatowa\">II wojny \u015bwiatowej<\/a> z terenu <a title=\"III Rzesza\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/III_Rzesza\">III Rzeszy<\/a> i <a title=\"Belgia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Belgia\">Belgii<\/a>, posiada <a title=\"Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Uniwersytet_im._Adama_Mickiewicza_w_Poznaniu\">Uniwersytet im. Adama Mickiewicza<\/a> w Poznaniu.<\/p>\n<p>6 lutego 1997 pose\u0142 <a title=\"Jan Skrobisz\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Jan_Skrobisz\">Jan Skrobisz<\/a> zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do Ministra Spraw Wewn\u0119trznych i Administracji <a title=\"Leszek Miller\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Leszek_Miller\">Leszka Millera<\/a> z pro\u015bb\u0105 o wyja\u015bnienie sytuacji prawnej dzia\u0142aj\u0105cych w Polsce l\u00f3\u017c maso\u0144skich podporz\u0105dkowanych <a title=\"Wielki Wsch\u00f3d Francji\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wielki_Wsch%C3%B3d_Francji\">Wielkiemu Wschodowi Francji<\/a>.<\/p>\n<p><strong>Legendy genetyczne<\/strong><\/p>\n<div class=\"thumb tright\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<div class=\"thumbcaption\">\n<p>Mistrz z <a title=\"W\u0119gielnica (przyrz\u0105d)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/W%C4%99gielnica_(przyrz%C4%85d)\">w\u0119gielnic\u0105<\/a>, <a title=\"Cyrkiel\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Cyrkiel\">cyrklem<\/a> i<a title=\"Pion (przyrz\u0105d)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pion_(przyrz%C4%85d)\">pionem<\/a>. <a title=\"Jost Amman\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Jost_Amman\">Jost Amman<\/a>, <a title=\"Drzeworyt\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Drzeworyt\">drzeworyt<\/a><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Pocz\u0105tek pisanej i wzgl\u0119dnie pewnej historii wolnomularstwa wi\u0105\u017ce si\u0119 z epok\u0105 <a title=\"O\u015bwiecenie (epoka)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/O%C5%9Bwiecenie_(epoka)\">o\u015bwiecenia<\/a>; istnieje jednak szereg wolnomularskich legend, kt\u00f3re nadaj\u0105 historii wolnomularskiej romantyczno\u015bci i staro\u017cytnego pochodzenia. Patronem masonerii jest <a title=\"Hiram Abiff\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Hiram_Abiff\">Hiram Abiff<\/a>, budowniczy <a title=\"\u015awi\u0105tynia Jerozolimska\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/%C5%9Awi%C4%85tynia_Jerozolimska\">\u015awi\u0105tyni<\/a> <a title=\"Salomon (kr\u00f3l Izraela)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Salomon_(kr%C3%B3l_Izraela)\">Salomona<\/a>, kt\u00f3ry zosta\u0142 zamordowany przez nieuczciwych czeladnik\u00f3w, poniewa\u017c nie chcia\u0142 wyjawi\u0107 najistotniejszego sekretu mistrza maso\u0144skiego kt\u00f3rym jest <i>Grand Masonic Word<\/i>, niewypowiedzialne imi\u0119 Boga. Wed\u0142ug nauk okultystycznych, imi\u0119 ducha jest kluczem do w\u0142adzy nad nim. <a title=\"Hiram Abiff\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Hiram_Abiff\">Hiram Abiff<\/a> jako jedyny na \u015bwiecie zna\u0142 ten sekret. Masoneria odwo\u0142uje si\u0119 do poda\u0144 o budowniczych <a title=\"Piramida\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Piramida\">piramid staro\u017cytnych<\/a> i <a title=\"Architektura gotycka\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Architektura_gotycka\">katedr gotyckich<\/a>, nosicieli niezwyk\u0142ej wiedzy i umiej\u0119tno\u015bci architektonicznych, kt\u00f3re pozwala\u0142y im wznosi\u0107 pot\u0119\u017cne budowle w czasach, gdy wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa by\u0142a niepi\u015bmienna. Masoni uwa\u017caj\u0105 za mason\u00f3w tak\u017ce <a title=\"Adam i Ewa (postacie biblijne)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Adam_i_Ewa_(postacie_biblijne)\">Adama<\/a>, pierwszego cz\u0142owieka, i <a title=\"Noe\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Noe\">Noego<\/a>, budowniczego biblijnej <a title=\"Arka Noego\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Arka_Noego\">arki<\/a>. Wed\u0142ug tej tradycji razem z wiedz\u0105 geometryczno-architektoniczn\u0105 przekazywana by\u0142a tak\u017ce tajemna doktryna metafizyczno-etyczna o <a title=\"Wielki Architekt Wszech\u015bwiata\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wielki_Architekt_Wszech%C5%9Bwiata\">Wielkim Budowniczym Wszech\u015bwiata<\/a> (zwanym te\u017c Wielkim Geometr\u0105). Masonem mia\u0142 by\u0107 r\u00f3wnie\u017c <a title=\"Abraham\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Abraham\">Abraham<\/a>, gdy przyby\u0142 do Egiptu wraz z \u017con\u0105, przekaza\u0142 Egipcjanom ogrom wiedzy oraz wykszta\u0142ci\u0142 bardzo zdolnego ucznia o imieniu <a title=\"Euklides\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Euklides\">Euklides<\/a>. To w\u0142a\u015bnie on mia\u0142 stworzy\u0107 podstawy post\u0119powania mularzy. Wed\u0142ug jednej z tradycji, pierwszym masonem mia\u0142 by\u0107 <a title=\"Kain i Abel\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kain_i_Abel\">Kain<\/a>. <a title=\"James Anderson (wolnomularz)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/James_Anderson_(wolnomularz)\">James Anderson<\/a> za pierwszych mason\u00f3w uwa\u017ca syn\u00f3w <a title=\"Lamech (syn Metuszaela)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Lamech_(syn_Metuszaela)\">Lamacha<\/a>, o kt\u00f3rych wspomina Biblia. Mieli oni odkry\u0107 za\u0142o\u017cenia wszystkich nauk i spisa\u0107 je na dw\u00f3ch kamiennych kolumnach, aby mog\u0142y przetrwa\u0107 <a title=\"Potop\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Potop\">Potop<\/a>. Odczytane przez <a title=\"Hermes Trismegistos\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Hermes_Trismegistos\">Hermesa Trismegistosa<\/a>(legendarnego tw\u00f3rc\u0119 alchemii), przekazane zosta\u0142y innym. Wiedza ta mia\u0142a pos\u0142u\u017cy\u0107 zbudowaniu wie\u017cy <a title=\"Wie\u017ca Babel\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wie%C5%BCa_Babel\">Babel<\/a>. Inna legenda wspomina o kr\u00f3lu <a title=\"Nimrod\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Nimrod\">Nemrodzie<\/a> kt\u00f3ry by\u0142 wielkim mularzem i postanowi\u0142 zbudowa\u0107 miasto <a title=\"Niniwa\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Niniwa\">Niniw\u0119<\/a> a w tym celu przekaza\u0142 swoj\u0105 wiedz\u0119 trzydziestu robotnikom, r\u00f3wnie\u017c mularzom. R\u00f3wnie\u017c <a title=\"Jezus Chrystus\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Jezus_Chrystus\">Jezus Chrystus<\/a> mia\u0142 by\u0107 wtajemniczony w sztuk\u0119 wolnomularstwa, lecz mia\u0142 odm\u00f3wi\u0107 mistrzostwa w staro\u017cytnej masonerii. Pocz\u0105tki wolnomularstwa wi\u0105zane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c z zak\u0142adaniem przez <a title=\"Numa Pompiliusz\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Numa_Pompiliusz\">Num\u0119<\/a> pierwszych korporacji robotniczych kt\u00f3re wraz z wycofaniem si\u0119 Rzymian z teren\u00f3w brytyjskich musia\u0142y przekszta\u0142ca\u0107 si\u0119 w r\u00f3\u017cnego rodzaju bractwa rzemie\u015blnicze. W \u015bredniowieczu nosicielami tej wiedzy mia\u0142y by\u0107 cechowe organizacje wolnych murarzy (st\u0105d nazwa), p\u00f3\u017aniej okre\u015blane \u201ejako wolnomularstwo operatywne\u201d, kt\u00f3rego wsp\u00f3\u0142czesnymi przedstawicielami byliby zwykli, wykwalifikowani architekci i murarze; cechy takie istnia\u0142y w ca\u0142ej \u015bredniowiecznej Europie, w kt\u00f3rej budowano katedry gotyckie. Bractwa zak\u0142adane by\u0142y w celu zachowania tajemnicy rzemios\u0142a, omawiania problem\u00f3w zawodowych, dzielenia si\u0119 do\u015bwiadczeniami w miejscach najcz\u0119\u015bciej zwanych Lo\u017c\u0105. Spe\u0142nia\u0142y one r\u00f3wnie\u017c funkcj\u0119 szko\u0142y dla nowicjuszy i miejsce spotka\u0144 towarzyskich. W lo\u017cy zbierano si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na uroczyste \u015bwi\u0119ta jak np. dzie\u0144 \u015bw. Jana Ewangelisty (27 XII) lub czterech budowlanych rze\u017abiarzy \u2013 m\u0119czennik\u00f3w (8 XI). Z up\u0142ywem czasu gdy sztuka murarska stawa\u0142a si\u0119 coraz bardziej dost\u0119pna, bractwa traci\u0142y na znaczeniu, ale proces ten zachodzi\u0142 powoli. W\u015br\u00f3d 40 cz\u0142onk\u00f3w lo\u017cy w Aberdeen w 1670 roku byli r\u00f3wnie\u017c adwokaci, chirurdzy i kupcy, a np. Lo\u017ca \u015bw. Paw\u0142a z Londynu dopiero w 1703 umo\u017cliwi\u0142a wtajemniczanie innych ludzi ni\u017c budowla\u0144cy. Prawdopodobnie, na powstanie masonerii du\u017cy wp\u0142yw mia\u0142 angielski cech budowniczych, kt\u00f3ry w XVI wieku przyj\u0105\u0142 nazw\u0119 \u201eBractwa wolnych mularzy\u201d. W XVII wieku straci\u0142 na znaczeniu i aby przetrwa\u0107 przyj\u0105\u0142 cz\u0142onk\u00f3w nie zwi\u0105zanych z budownictwem, st\u0105d zmieni\u0142 nazw\u0119 na \u201eBractwo mularzy wolnych i przybranych\u201d. Wolnomularstwo spekulatywne (tworzone przez hermetyk\u00f3w i filozof\u00f3w), czyli w\u0142a\u015bciwa masoneria, mia\u0142a powsta\u0107 z zetkni\u0119cia wolnomularstwa operatywnego i nauki, takich jak <a title=\"Robert Fludd\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Robert_Fludd\">Robert Fludd<\/a>, <a title=\"R\u00f3\u017cokrzy\u017c\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/R%C3%B3%C5%BCokrzy%C5%BC\">r\u00f3\u017cokrzy\u017cowc\u00f3w<\/a> (<a title=\"Christian Rosenkreuz\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Christian_Rosenkreuz\">Christian Rosenkreuz<\/a>), kt\u00f3rych nauki maj\u0105 pocz\u0105tek w pismach Niemca <a title=\"Johann Valentin Andreae\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Johann_Valentin_Andreae\">Johanna Valentina Andreae<\/a>, za spraw\u0105 tego\u017c ma ono zwi\u0105zki tak\u017ce ze staro\u017cytn\u0105 wiedz\u0105 tajemn\u0105, na przyk\u0142ad z <a title=\"Pitagorejczycy\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pitagorejczycy\">pitagoreizmem<\/a>. Pewne symbole i nauki wolnomularskie pochodz\u0105 tak\u017ce z filozoficznej <a title=\"Alchemia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Alchemia\">alchemii<\/a>. Niekt\u00f3re legendy wskazuj\u0105 na zwi\u0105zki wolnomularstwa z zakonem <a title=\"Templariusze\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Templariusze\">templariuszy<\/a>. Historyk <a class=\"new\" title=\"John Robinson (historyk) (strona nie istnieje)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=John_Robinson_(historyk)&amp;action=edit&amp;redlink=1\">John Robinson<\/a> w dziele <i>Zrodzeni z krwi<\/i> twierdzi, \u017ce wolnomularstwo mo\u017ce wywodzi\u0107 si\u0119 faktycznie od tego zakonu; cz\u0119\u015b\u0107 zakonnik\u00f3w przedosta\u0142a si\u0119 z Francji do Anglii i tam, poprzysi\u0105g\u0142szy zemst\u0119 papie\u017cowi, w ukryciu przekazywa\u0142a swoje sekrety, a\u017c w XVIII wieku mog\u0142a wreszcie bez przeszk\u00f3d si\u0119 ujawni\u0107. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 terminologii wolnomularskiej ma pochodzenie starofrancuskie i zosta\u0142a przez angielszczyzn\u0119 przej\u0119ta. Jedna z legend podaje, \u017ce w dniu spalenia na stosie mistrza templariuszy <a title=\"Jacques de Molay\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Jacques_de_Molay\">Jakuba de Molay<\/a> kilku wtajemniczonych, przebranych na mularzy przysz\u0142o zebra\u0107 jego prochy i przysi\u0119g\u0142o zemst\u0119 katom. Rocznica \u015bmierci wielkiego mistrza obchodzona jest w lo\u017cach<sup id=\"cite_ref-zwolinski_2-7\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wolnomularstwo#cite_note-zwolinski-2\">[2]<\/a><\/sup>. Zemsta mia\u0142a si\u0119 dokona\u0107 poprzez \u015bci\u0119cie <a title=\"Ludwik XVI\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ludwik_XVI\">Ludwika XVI<\/a> w dawnej <a title=\"Temple (twierdza)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Temple_(twierdza)\">twierdzy templariuszy<\/a>. Pierwsza wzmianka o templariuszach z\u0142\u0105czonych z wolnomularstwem pochodzi z protoko\u0142\u00f3w lo\u017cy \u201eKapitu\u0142a Sklepienia Kr\u00f3lewskiego w. Andrzeja\u201d z <a title=\"Boston\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Boston\">Bostonu<\/a> z 1769 roku Wielka Lo\u017ca w York usankcjonowa\u0142a w 1780 roku stopie\u0144 \u201erycerza templariusza\u201d. Wielu mason\u00f3w zaprzecza pochodzeniu wolnomularstwa od templariuszy. Da\u0142 temu wyraz Konwent z Wilhelmsbad z 1782 roku orzekaj\u0105c, \u017ce wolnomularstwo szkockie nie jest kontynuacj\u0105 tradycji Zakonu. Mimo to powstaj\u0105 organizacje para-maso\u0144skie odwo\u0142uj\u0105ce si\u0119 do tradycji templariuszy np.<a title=\"Ordo Templi Orientis\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ordo_Templi_Orientis\">Zakon Wschodnich Templariuszy<\/a> kt\u00f3rego propagatorem by\u0142 <a title=\"Aleister Crowley\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Aleister_Crowley\">Aleister Crowley<\/a>, szef sekcji brytyjskiej, kt\u00f3ry przybra\u0142 imi\u0119<a title=\"Baphomet\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Baphomet\">Baphometa<\/a>. Jest to imi\u0119 bo\u017cka jakiemu mia\u0142 oddawa\u0107 cze\u015b\u0107 <a title=\"Jacques de Molay\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Jacques_de_Molay\">Jakub de Molay<\/a> wraz z templariuszami. Wed\u0142ug <a title=\"Kaba\u0142a\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kaba%C5%82a\">Kaba\u0142y<\/a> imi\u0119 to<a title=\"Akrostych\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Akrostych\">akrostych<\/a> czytany wspak, oznaczaj\u0105cy (<a title=\"\u0141acina\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/%C5%81acina\">\u0142ac.<\/a> 'Templi omnium hominum pacis abbis&#8217;) (opat \u015bwi\u0105tyni pokoju wszechludzko\u015bci).<\/p>\n<p><strong>Organizacja<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ryty i stopnie wtajemniczenia<\/strong><\/p>\n<p>Masoneria stworzy\u0142a system <a title=\"Inicjacja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Inicjacja\">wtajemnicze\u0144<\/a> (stopni), kt\u00f3rych przej\u015bcie wi\u0105\u017ce si\u0119 z<a title=\"Alegoria\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Alegoria\">alegorycznym<\/a> poznawaniem prawd <a title=\"Metafizyka klasyczna\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Metafizyka_klasyczna\">metafizycznych<\/a> i <a title=\"Moralno\u015b\u0107\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Moralno%C5%9B%C4%87\">moralnych<\/a>. Podstawowe stopnie inicjacji maso\u0144skiej (tzw. masonerii b\u0142\u0119kitnej) to ucze\u0144, czeladnik i mistrz..<\/p>\n<p>Ponadto istniej\u0105 systemy dodatkowych stopni (tzw. masoneria czerwona, czarna, bia\u0142a), z kt\u00f3rych mo\u017cna wymieni\u0107 <a title=\"Ryt Szkocki Dawny i Uznany\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ryt_Szkocki_Dawny_i_Uznany\">Ryt Szkocki Dawny i Uznany<\/a>, <a title=\"Ryt Francuski Nowoczesny\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ryt_Francuski_Nowoczesny\">Ryt Francuski Nowoczesny<\/a>, <a class=\"new\" title=\"Ryt York (strona nie istnieje)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Ryt_York&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Ryt York<\/a>, <a title=\"Ryt szwedzki\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ryt_szwedzki\">Ryt szwedzki<\/a>, <a title=\"Ryt Memphis-Misraim\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ryt_Memphis-Misraim\">Ryt Memphis-Misraim<\/a> itd. Ilo\u015b\u0107 stopni dodatkowych jest zale\u017cna od Rytu. I tak w RSDiU jest 33 stopni, w RFN &#8211; 5, RMM- 99.<\/p>\n<p>Masoneria wykszta\u0142ci\u0142a skomplikowane <a title=\"Obrz\u0105dek\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Obrz%C4%85dek\">obrz\u0105dki<\/a> wywodz\u0105ce si\u0119 z obrz\u0105dku stosowanego w lo\u017cach \u015bredniowiecznych wolnomularzy operatywnych, wzbogaconego o wsp\u00f3\u0142czesne elementy. Nale\u017c\u0105 do nich:<\/p>\n<ul>\n<li>otwarcie i zamkni\u0119cie <a title=\"Lo\u017ca wolnomularska\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Lo%C5%BCa_wolnomularska\">lo\u017cy<\/a><\/li>\n<li>podniesienia kandydata do odpowiedniego poziomu wtajemniczenia. W czasie wype\u0142niania tego obrz\u0105dku adeptowi zdradzane s\u0105 pewne tajemnice oraz przekazywane s\u0142owa konieczne do komunikacji mi\u0119dzy bra\u0107mi oraz gesty pozwalaj\u0105ce ich rozpozna\u0107. W czasie inicjacji adept sk\u0142ada tak\u017ce przysi\u0119g\u0119, w kt\u00f3rej zobowi\u0105zuje si\u0119 zachowa\u0107 w tajemnicy wszelkie informacje uzyskane w lo\u017cy. W czasie przysi\u0119gi opisuje si\u0119 tak\u017ce rodzaj kary, jaka ma go spotka\u0107 w wypadku naruszenia. Jest to element tradycji a kary maj\u0105 charakter symboliczny.<\/li>\n<\/ul>\n<div class=\"ImageGroup\">\n<div class=\"ImageGroupUnits\">\n<div id=\"ImageGroupsGr0Im0\" class=\"center\">\n<div class=\"thumb tnone\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<div class=\"thumbcaption\">Miejsce spotka\u0144 l\u00f3\u017c liberalnych w Warszawie<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Rytua\u0142y maso\u0144skie maj\u0105 umacnia\u0107 bratersk\u0105 wi\u0119\u017a, poczucie wsp\u00f3lnoty i to\u017csamo\u015bci, a tak\u017ce wprowadza\u0107 odpowiedni\u0105 podnios\u0142\u0105 atmosfer\u0119 sprzyjaj\u0105c\u0105 refleksji. Podczas prac wolnomularze nosz\u0105 bia\u0142e r\u0119kawiczki i fartuszki (kobiety \u2013 suknie). Kontrowersje wzbudza jednak symbolika wtajemniczenia (33 stopnia), wed\u0142ug by\u0142ego masona dr. Maurice\u2019e Caillete, przy inicjacji 33 (najwy\u017cszego) stopnia, osoba przechodz\u0105ca inicjacj\u0119 depcze w piachu <a title=\"Tiara\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Tiara\">tiar\u0119 papiesk\u0105<\/a>.<\/p>\n<p>J\u0119zykiem prac lo\u017cowych w Polsce jest <a title=\"J\u0119zyk polski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/J%C4%99zyk_polski\">j\u0119zyk polski<\/a>. W XVIII i XIX wieku bardzo cz\u0119sto na ca\u0142ym \u015bwiecie u\u017cywano <a title=\"J\u0119zyk francuski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/J%C4%99zyk_francuski\">francuskiego<\/a>, na pocz\u0105tku XX wieku eksperymentalnie w <a title=\"Szwajcaria\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Szwajcaria\">Szwajcarii<\/a> wprowadzano <a title=\"Esperanto\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Esperanto\">esperanto<\/a> podczas spotka\u0144 mi\u0119dzynarodowych.<\/p>\n<p><strong><span id=\"Symbolika_i_tajemnice_maso.C5.84skie\" class=\"mw-headline\">Symbolika i tajemnice maso\u0144skie<\/span><\/strong><\/p>\n<p>Symbolika masonerii odwo\u0142uje si\u0119 do \u201ebudowania\u201d jako obowi\u0105zku i zadania masona, st\u0105d symboliczne znaczenie maj\u0105 instrumenty dawnych murarzy: <a title=\"W\u0119gielnica (przyrz\u0105d)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/W%C4%99gielnica_(przyrz%C4%85d)\">w\u0119gielnica<\/a>, <a title=\"Kielnia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kielnia\">kielnia<\/a>, fartuch, <a title=\"Pion (przyrz\u0105d)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pion_(przyrz%C4%85d)\">pion<\/a> i m\u0142otek. Jednocze\u015bnie mason uwa\u017ca si\u0119 za kamie\u0144, kt\u00f3ry wymaga obr\u00f3bki i uszlachetnienia. Symbolika maso\u0144ska czerpie tak\u017ce z tradycji <a title=\"R\u00f3\u017cokrzy\u017c\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/R%C3%B3%C5%BCokrzy%C5%BC\">r\u00f3\u017cokrzy\u017cowc\u00f3w<\/a>, a za ich po\u015brednictwem z symboliki <a title=\"Alchemia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Alchemia\">alchemicznej<\/a>. Jeszcze inne symbole pochodz\u0105 ze staro\u017cytnych<a title=\"Misteria staro\u017cytne\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Misteria_staro%C5%BCytne\">misteri\u00f3w<\/a> inicjacyjnych, zw\u0142aszcza egipskich i <a title=\"Misteria eleuzyjskie\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Misteria_eleuzyjskie\">eleuzyjskich<\/a> oraz mit\u00f3w solarnych i pitagorejskich. Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 symboliki ma pochodzenie <a title=\"Chrze\u015bcija\u0144stwo\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Chrze%C5%9Bcija%C5%84stwo\">chrze\u015bcija\u0144skie<\/a> i <a title=\"Gnostycyzm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Gnostycyzm\">gnostyczne<\/a>; wreszcie niekt\u00f3re symbole s\u0105 zapo\u017cyczeniami z symboliki rycerskiej.<\/p>\n<p>Symbole w masonerii s\u0105 pojmowane jako znaki w wymiarze intelektualno-duchowym, a nie religijno-okultystycznym. Symbolika wolnomularska nie jest jednoznaczna i mo\u017ce podlega\u0107 interpretacjom samych wolnomularzy.<\/p>\n<p>Do sta\u0142ych symboli wi\u0119kszo\u015bci ryt\u00f3w maso\u0144skich nale\u017c\u0105:<\/p>\n<ul>\n<li><a title=\"Cyrkiel\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Cyrkiel\">Cyrkiel<\/a> \u2013 symbol m\u0105dro\u015bci, wiedzy, rozumu, tw\u00f3rczych i aktywnych si\u0142 Boga i cz\u0142owieka. \u0141\u0105cz\u0105c w sobie okr\u0105g, czyli niesko\u0144czono\u015b\u0107 i punkt \u2013 pocz\u0105tek, symbolizuje absolut. Obok w\u0119gielnicy i Biblii jest jednym z tzw. Wielkich \u015awiate\u0142 w lo\u017cy.<\/li>\n<li><a title=\"W\u0119gielnica (przyrz\u0105d)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/W%C4%99gielnica_(przyrz%C4%85d)\">W\u0119gielnica<\/a> \u2013 symbolizuje r\u00f3wnowag\u0119 i szczero\u015b\u0107, w rycie szkockim w po\u0142\u0105czeniu z cyrklem symbolizuje si\u0142y pasywne (podczas gdy cyrkiel ma symbolizowa\u0107 si\u0142y aktywne).<\/li>\n<li><a title=\"\u015awi\u0105tynia Jerozolimska\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/%C5%9Awi%C4%85tynia_Jerozolimska\">\u015awi\u0105tynia Salomona<\/a> \u2013 symbol d\u0105\u017cenia do zjednoczenia ludzko\u015bci. Jej zadaniem jest przygotowanie ca\u0142ej ludzko\u015bci, symbolizuje doskona\u0142o\u015b\u0107, ca\u0142\u0105 masoneri\u0119.<\/li>\n<li>Trzy kolumny architektoniczne (r\u00f3wnie\u017c liczba trzy) \u2013 symbolizuj\u0105 zasad\u0119 trzech warto\u015bci: <a title=\"Wiedza\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wiedza\">wiedzy<\/a>, <a title=\"Pi\u0119kno\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pi%C4%99kno\">pi\u0119kna<\/a> i si\u0142y.<\/li>\n<li><a title=\"Wsch\u00f3d\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wsch%C3%B3d\">Wsch\u00f3d<\/a> (Orient) \u2013 \u015bwi\u0119ty kierunek masonerii \u2013 nawi\u0105zanie do miejsca wyst\u0119powania <a title=\"Ziemia Izraela\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ziemia_Izraela\">Erec Izrael<\/a>. W masonerii wszystkie wydarzenia dziej\u0105 si\u0119 na Wschodzie czego\u015b: st\u0105d \u2013 Wsch\u00f3d Polski, Wsch\u00f3d Warszawy, Wsch\u00f3d Krakowa.<\/li>\n<li><a title=\"Zach\u00f3d\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Zach%C3%B3d\">Zach\u00f3d<\/a> \u2013 symboliczny kierunek, z kt\u00f3rego przybywaj\u0105 <a title=\"Profan\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Profan\">profani<\/a> do lo\u017cy.<\/li>\n<li><a title=\"Po\u0142udnie\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Po%C5%82udnie\">Po\u0142udnie<\/a> \u2013 symboliczna godzina rozpocz\u0119cia prac lo\u017cowych. Chodzi tu o astronomiczne po\u0142udnie, gdy s\u0142o\u0144ce stoi w <a title=\"Zenit (astronomia)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Zenit_(astronomia)\">zenicie<\/a>. W rzeczywisto\u015bci lo\u017ce zwykle otwierane s\u0105 wieczorem, by umo\u017cliwi\u0107 uczestnictwo osobom pracuj\u0105cym. Wym\u00f3g otwarcia lo\u017cy w po\u0142udnie obchodzi si\u0119 t\u0142umacz\u0105c, \u017ce skoro ziemia jest okr\u0105g\u0142a i obraca si\u0119 wok\u00f3\u0142 swej osi, w ka\u017cdej chwili w jakim\u015b punkcie globu s\u0142o\u0144ce stoi w zenicie.<\/li>\n<li><a title=\"P\u00f3\u0142noc\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/P%C3%B3%C5%82noc\">P\u00f3\u0142noc<\/a> \u2013 symboliczna godzina zako\u0144czenia prac lo\u017cowych.<\/li>\n<li>Kamie\u0144 nieociosany \u2013 nowo przyj\u0119ty do lo\u017cy wolnomularz.<\/li>\n<li>Kamie\u0144 ociosany \u2013 osoba, kt\u00f3ra przesz\u0142a proces duchowego doskonalenia.<\/li>\n<li><a title=\"S\u0142o\u0144ce\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/S%C5%82o%C5%84ce\">S\u0142o\u0144ce<\/a> \u2013 symbol rozumu, \u015bwiat\u0142a.<\/li>\n<li><a title=\"Gwiazda\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Gwiazda\">Gwiazda<\/a> \u2013 symbol \u015bwiat\u0142a, wiedzy, doskona\u0142o\u015bci.<\/li>\n<li><a title=\"Tr\u00f3jk\u0105t\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Tr%C3%B3jk%C4%85t\">Tr\u00f3jk\u0105t<\/a> \u2013 symbol nauki.<\/li>\n<li><a title=\"Oko\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Oko\">Oko<\/a> \u2013 symbol \u015bwiadomo\u015bci, m\u0105dro\u015bci, <a title=\"Wielki Architekt Wszech\u015bwiata\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wielki_Architekt_Wszech%C5%9Bwiata\">Wielkiego Architekta<\/a>.<\/li>\n<li><a title=\"Litera\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Litera\">Litera<\/a> G \u2013 umieszczana cz\u0119sto w centrum p\u0142on\u0105cej pi\u0119cio- b\u0105d\u017a sze\u015bcioramiennej gwiazdy jest interpretowana jako odniesienie do wyraz\u00f3w <i>grande<\/i>, <i>grand<\/i> znacz\u0105cych \u201ewielki\u201d, nawi\u0105zanie do geometrii oraz greckiego <i>gnosis<\/i> \u2013 wiedza.<\/li>\n<li><a title=\"Akacja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Akacja\">Akacja<\/a> \u2013 symbol nie\u015bmiertelno\u015bci i d\u0105\u017cenia ku \u015bwiat\u0142u. Akacj\u0119 posadzono na grobie zabitego <a title=\"Hiram I\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Hiram_I\">Hirama<\/a>.<\/li>\n<li>Kolumny Boaz i Jakin \u2013 miejsce \u201epobierania p\u0142acy\u201d, czyli nabywania wiedzy wolnomularskiej. Symbole si\u0142 m\u0119skich (J) i \u017ce\u0144skich (B). Na kolumnie Boaz uwidaczniany jest cz\u0119sto \u015bwiat, za\u015b na Jakin \u2013 niebo (sfera wy\u017csza).<\/li>\n<li>Kolumny Enocha \u2013 wed\u0142ug legendy Enoch stworzy\u0142 2 kolumny \u2013 z marmuru i z br\u0105zu, by nic \u2013 ani pow\u00f3d\u017a, ani ogie\u0144 \u2013 nie zniszczy\u0142o uniwersalnych prawd, jakie Enoch postanowi\u0142 zapisa\u0107 na kolumnach. Na fartuszku maso\u0144skim <a title=\"George Washington\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/George_Washington\">George\u2019a Washingtona<\/a> ukazano cztery kolumny \u2013 dwie na pierwszym planie to w\u0142a\u015bnie kolumny Enocha, za\u015b dwie na dalszym \u2013 Boaz (po lewej) i Jakin (po prawej).<\/li>\n<\/ul>\n<p>Dok\u0142adne informacje o symbolice i obrz\u0105dkach maso\u0144skich stanowi\u0105 rodzaj tajemnicy, kt\u00f3r\u0105 cz\u0142onkowie l\u00f3\u017c maj\u0105 obowi\u0105zek zachowywa\u0107. Wolnomularstwo posiada w\u0142asny <a title=\"Kalendarz wolnomularski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kalendarz_wolnomularski\">kalendarz<\/a>.<\/p>\n<p>Poj\u0119cie tajemnicy jest podstawowym elementem wolnomularstwa, podobnie jak podstawowy jest podzia\u0142 ludzi na wtajemniczonych (braci) oraz <a title=\"Profan\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Profan\">profan\u00f3w<\/a> (\u015bwiatowych). Prawdziwe lub rzekome tajemnice maso\u0144skie s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 jego legendy. W zasadzie masoneria otacza tajemnic\u0105 wszystko, co dzieje si\u0119 w lo\u017cy od chwili jej otwarcia do zamkni\u0119cia. W lo\u017cach wyg\u0142asza si\u0119 tak zwane <a title=\"Deska lo\u017cowa\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Deska_lo%C5%BCowa\">deski<\/a>, czyli kr\u00f3tkie referaty na jaki\u015b dowolny temat. W szczeg\u00f3lno\u015bci tajemnicami s\u0105 informacje przekazywane adeptowi w czasie podniesienia do kt\u00f3regokolwiek stopnia wtajemniczenia.<\/p>\n<p>Sekrety mo\u017cna podzieli\u0107 na kilka grup:<\/p>\n<ul>\n<li>s\u0142owa (has\u0142a) u\u017cywane w lo\u017cy \u2013 zwykle wypowiadane szeptem lub literowane oraz gesty pozwalaj\u0105ce rozpozna\u0107 braci,<\/li>\n<li>nauki moralne i historyczne, zwykle oparte na w\u0105tkach biblijnych,<\/li>\n<li>symbolik\u0119 architektoniczn\u0105 opart\u0105 na \u2013 jak si\u0119 wierzy \u2013 budowie <a title=\"\u015awi\u0105tynia Jerozolimska\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/%C5%9Awi%C4%85tynia_Jerozolimska\">\u015awi\u0105tyni Salomona<\/a>,<\/li>\n<li>symbolik\u0119 narz\u0119dzi murarskich i kamieniarskich oraz czynno\u015bci nimi wykonywanych,<\/li>\n<li>tre\u015b\u0107 przysi\u0119gi sk\u0142adanej przez adepta i rodzaj kary gro\u017c\u0105cej za zdrad\u0119 tajemnic.<\/li>\n<\/ul>\n<p>W przesz\u0142o\u015bci tajemnica by\u0142a pojmowana bardzo szeroko: tajemnic\u0105 by\u0142a budowa i uk\u0142ad lo\u017cy, jej lokalizacja, a nawet istnienie, ca\u0142y obrz\u0105dek, sk\u0142ad personalny lo\u017cy oraz wszelkie sprawy w niej dyskutowane. Obecnie \u201etajemnica maso\u0144ska\u201d stanowi przede wszystkim element tradycji. Takie tajemnice dotycz\u0105ce masonerii, jak rytua\u0142y czy symbolika zosta\u0142y opisane i s\u0105 upublicznione. Niekt\u00f3re rytua\u0142y sfilmowano, a materia\u0142y udost\u0119pniono w sieci.<\/p>\n<p><strong><span id=\"Przysi.C4.99gi\" class=\"mw-headline\">Przysi\u0119gi<\/span><\/strong><\/p>\n<p>Masoni zobowi\u0105zani s\u0105 do sk\u0142adania przysi\u0105g. Oto jedna z mo\u017cliwych wersji: \u201ePrzysi\u0119gam w imi\u0119 Najwy\u017cszego Architekta Wszystkich \u015awiat\u00f3w nie ujawnia\u0107 nigdy sekret\u00f3w, znak\u00f3w, sposob\u00f3w dotykania, s\u0142\u00f3w i nauk u\u017cywanych przez wolnomularzy i zachowywa\u0107 co do tego wieczne milczenie. \u015alubuj\u0119 i przysi\u0119gam na Boga nie wyjawia\u0107 nigdy \u017cadnej rzeczy z tych, kt\u00f3re mi powierzono do chwili obecnej i kt\u00f3re powierzy mi si\u0119 w przysz\u0142o\u015bci. Zobowi\u0105zuj\u0119 si\u0119 i poddaj\u0119 si\u0119 nast\u0119puj\u0105cej karze, je\u015bli z\u0142ami\u0119 swoje s\u0142owo: niech mi spal\u0105 wargi rozpalonym \u017celazem, niech mi utn\u0105 r\u0119k\u0119 i przetn\u0105 szyj\u0119, i wyrw\u0105 j\u0119zyk, a m\u00f3j trup niech wisi w lo\u017cy w czasie przyjmowania nowego brata, aby s\u0142u\u017cy\u0142 za odra\u017caj\u0105cy dow\u00f3d mojej niewierno\u015bci i by\u0142 przestrog\u0105 dla innych. Niech zostanie potem spalony, a popio\u0142y rzucone na wiatr, aby nie zosta\u0142 \u017caden \u015blad po mojej zdradzie. Tak mi dopom\u00f3\u017c B\u00f3g i Jego \u015bwi\u0119ta Ewangelia. Niech si\u0119 tak stanie.\u201d (Eckert, I, 33-34). Jest to przysi\u0119ga mason\u00f3w konserwatywnych.<\/p>\n<p><strong><span id=\"Has.C5.82a\" class=\"mw-headline\">Has\u0142a<\/span><\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>\u201eDeszcz pada\u201d \u2013 has\u0142o ostrzegaj\u0105ce wolnomularzy, \u017ce w ich gronie znajduje si\u0119 <a title=\"Profan\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Profan\">profan<\/a>(\u015bwiatowy), przy kt\u00f3rym nie nale\u017cy m\u00f3wi\u0107 o sprawach zakonu.<\/li>\n<li>\u201eDeszcz pada na \u015bwi\u0105tyni\u0119\u201d \u2013 has\u0142o oznaczaj\u0105ce, \u017ce \u015bwi\u0105tynia mo\u017ce by\u0107 nara\u017cona na niedyskrecj\u0119 <a title=\"Profan\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Profan\">profan\u00f3w<\/a> (\u015bwiatowych).<\/li>\n<li>\u201eDo mnie, dzieci Wdowy!\u201d \u2013 trwoga, wezwanie o pomoc.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong><span id=\"Polityka\" class=\"mw-headline\">Polityka<\/span><\/strong><\/p>\n<div class=\"thumb tright\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<div class=\"thumbcaption\"><a title=\"George Washington\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/George_Washington\">George Washington<\/a> w stroju maso\u0144skim<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Wskazuje si\u0119 na wiod\u0105cy udzia\u0142 mason\u00f3w w <a title=\"Wojna o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Stan\u00f3w Zjednoczonych\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wojna_o_niepodleg%C5%82o%C5%9B%C4%87_Stan%C3%B3w_Zjednoczonych\">powstaniu USA<\/a> (z 56 podpisanych pod <a title=\"Deklaracja niepodleg\u0142o\u015bci Stan\u00f3w Zjednoczonych\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Deklaracja_niepodleg%C5%82o%C5%9Bci_Stan%C3%B3w_Zjednoczonych\">deklaracj\u0105 niepodleg\u0142o\u015bci<\/a> sygnatariuszy, 53 by\u0142o wolnomularzami) i <a title=\"Rewolucja francuska\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Rewolucja_francuska\">rewolucji francuskiej<\/a> (masonami byli np.: <a title=\"Ludwik Filip J\u00f3zef Burbon-Orlea\u0144ski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ludwik_Filip_J%C3%B3zef_Burbon-Orlea%C5%84ski\">ksi\u0105\u017c\u0119 Ludwik Filip Burbon<\/a>, <a title=\"Marie Joseph de La Fayette\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Marie_Joseph_de_La_Fayette\">La Fayette<\/a>, <a title=\"Jean-Paul Marat\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Jean-Paul_Marat\">Marat<\/a>, <a title=\"Georges Danton\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Georges_Danton\">Danton<\/a>, <a title=\"Napoleon J\u00f3zef Bonaparte\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Napoleon_J%C3%B3zef_Bonaparte\">Napoleon Bonaparte<\/a>, a prawdopodobnie i <a title=\"Maximilien de Robespierre\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Maximilien_de_Robespierre\">Robespierre<\/a>), lecz r\u00f3wnie\u017c na ich udzia\u0142 w zab\u00f3jstwie <a title=\"Aldo Moro\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Aldo_Moro\">Aldo Moro<\/a>, <a title=\"Teorie spiskowe o \u015bmierci papie\u017ca Jana Paw\u0142a I\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Teorie_spiskowe_o_%C5%9Bmierci_papie%C5%BCa_Jana_Paw%C5%82a_I\">\u015bmierci papie\u017ca Jana Paw\u0142a I<\/a>, czy aferze <a class=\"new\" title=\"Banco Ambrosiano (strona nie istnieje)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Banco_Ambrosiano&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Banco Ambrosiano<\/a>. Pojawiaj\u0105 si\u0119 te\u017c twierdzenia o zakulisowych wp\u0142ywach na rz\u0105dy.<\/p>\n<p>We Francji wolnomularzem mo\u017ce zosta\u0107 cz\u0142onek ka\u017cdej umiarkowanej demokratycznej partii, szanuj\u0105cej idea\u0142y <a title=\"Republika\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Republika\">republika\u0144skie<\/a>. Wielu wolnomularzy nale\u017cy do r\u00f3\u017cnych organizacji<a title=\"Feminizm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Feminizm\">feministycznych<\/a>, promuj\u0105cych idee <a title=\"Pacyfizm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pacyfizm\">pacyfistyczne<\/a>, walcz\u0105cych o prawa <a title=\"Mniejszo\u015b\u0107 narodowa\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Mniejszo%C5%9B%C4%87_narodowa\">mniejszo\u015bci narodowych<\/a>,<a title=\"Homoseksualizm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Homoseksualizm\">seksualnych<\/a> i \u015bwiatopogl\u0105dowych, a tak\u017ce partii prospo\u0142ecznych (np. do silnej <a title=\"Partia Socjalistyczna (Francja)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Partia_Socjalistyczna_(Francja)\">Partii Socjalistycznej<\/a>), kt\u00f3re w swoim programie zawar\u0142y walk\u0119 o prawa wszystkich mniejszo\u015bci, a tak\u017ce finansowane z podatk\u00f3w wsparcie ze strony pa\u0144stwa dla kultury, edukacji itd., lub przynajmniej z nimi prywatnie sympatyzuje.<\/p>\n<p>Francuskie wolnomularstwo liberalne silnie akcentuje poza tym swoj\u0105 sympati\u0119 dla idei solidarnej <a title=\"Unia Europejska\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Unia_Europejska\">Unii Europejskiej<\/a>.<a title=\"Lewica\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Lewica\">Lewicowy<\/a> <a title=\"Wielki Wsch\u00f3d Francji\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wielki_Wsch%C3%B3d_Francji\">Grand Orient de France<\/a> opowiada si\u0119 za <a title=\"Laicyzm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Laicyzm\">laicko\u015bci\u0105<\/a> pa\u0144stwa. Tradycyjnie wrogo do wolnomularstwa nastawiona jest francuska <a title=\"Prawica\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Prawica\">prawica<\/a> (obecnie przede wszystkim narodowo-konserwatywny <a title=\"Front Narodowy\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Front_Narodowy\">Front Narodowy<\/a>).<\/p>\n<p>Francuskie wolnomularstwo, zw\u0142aszcza Wielki Wsch\u00f3d, wywiera silny wp\u0142yw na tamtejsz\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 poprzez swoich cz\u0142onk\u00f3w: w mediach publicznych, prasie, administracji publicznej i szkolnictwie; wi\u0119kszo\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w Wielkiego Wschodu to lokalni i krajowi politycy oraz pracownicy sfery bud\u017cetowej: nauczyciele, urz\u0119dnicy, lekarze, pracownicy pa\u0144stwowych przedsi\u0119biorstw, kt\u00f3rych jest tam bardzo du\u017co; dlatego osoby o pogl\u0105dach tradycjonalistycznych, monarchistycznych, prokapitalistycznych i prawicowych czuj\u0105 si\u0119 dyskryminowane i uwa\u017caj\u0105, \u017ce s\u0105 niedopuszczane do publicznej debaty, w kt\u00f3rej mog\u0142yby przedstawi\u0107 swoje pogl\u0105dy niezgodne z pogl\u0105dami maso\u0144skimi, i \u017ce tym samym trudniej jest im zrobi\u0107 karier\u0119 i zaistnie\u0107 na scenie politycznej, podczas gdy sta\u0142ymi go\u015b\u0107mi r\u00f3\u017cnych program\u00f3w s\u0105 przedstawiciele pozosta\u0142ych opcji politycznych.<\/p>\n<p>Poprzez szkolnictwo wolnomularstwo mo\u017ce kszta\u0142towa\u0107 zachowania i pogl\u0105dy m\u0142odych ludzi zgodnie ze swoj\u0105 lini\u0105, co jest sprzeczne z za\u0142o\u017ceniami konserwatyzmu, wed\u0142ug kt\u00f3rego rodzice powinni decydowa\u0107 o wychowaniu swoich dzieci; mason<a title=\"Georges Danton\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Georges_Danton\">Georges Danton<\/a> powiedzia\u0142 pod koniec XVIII wieku: \u201eDzieci nale\u017c\u0105 najpierw do Republiki, a dopiero potem do rodzic\u00f3w\u201d. W publicznych mediach nie nadaje si\u0119 program\u00f3w o charakterze religijnym, w prawie francuskim nie ma zapis\u00f3w zakazuj\u0105cych obra\u017cania uczu\u0107 religijnych, a s\u0105 zakazuj\u0105ce eksponowania symboli religijnych w przestrzeni publicznej. O wp\u0142ywie mason\u00f3w na rz\u0105dy francuskiej \u201eprawicy\u201d donosi\u0142 tygodnik \u201e<a title=\"Le Point\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Le_Point\">Le Point<\/a>\u201d.<\/p>\n<p>Te postulaty sta\u0142y si\u0119 w XX wieku podstawowymi za\u0142o\u017ceniami wszystkich du\u017cych partii francuskich i tak\u017ce europejskich. We Francji partie polityczne r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 najcz\u0119\u015bciej wy\u0142\u0105cznie stopniem swojej lewicowo\u015bci w sensie XIX-wiecznym. Nie ma tam, poza pewnymi elementami we Froncie Narodowym, partii prawicowej w znaczeniu XIX-wiecznym.<\/p>\n<p>Historycznie Wielki Wsch\u00f3d mo\u017cna wi\u0105za\u0107 z lewic\u0105 rozumian\u0105 jako wszystkie ruchy anty-konserwatywne, poniewa\u017c w XIX wieku jego cz\u0142onkowie wi\u0105zali si\u0119 z ruchami propaguj\u0105cymi <a title=\"Obowi\u0105zek szkolny\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Obowi%C4%85zek_szkolny\">obowi\u0105zek szkolny<\/a> w szko\u0142ach publicznych przy jednoczesnym zakazie pracy nieletnich, co w XIX wieku by\u0142o powszechne, obni\u017cenie kar za przest\u0119pstwa, kt\u00f3rych najcz\u0119\u015bciej dopuszczali si\u0119 ludzie ubodzy zmuszeni do tego konieczno\u015bci\u0105 (wtedy skazywano za kradzie\u017c na galery), wprowadzenie praw pracowniczych, odp\u0142atnych urlop\u00f3w, kontroli urodzin (wtedy Francja mia\u0142a przyrost naturalny na poziomie najbiedniejszych dzisiaj kraj\u00f3w azjatyckich, jak <a title=\"Bangladesz\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Bangladesz\">Bangladesz<\/a> i <a title=\"Indie\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Indie\">Indie<\/a>) i zerwanie wi\u0119zi pa\u0144stwa i Ko\u015bcio\u0142a (w 1816\u20131884 pa\u0144stwo nie udziela\u0142o rozwod\u00f3w).<\/p>\n<p>W innych krajach europejskich masoni nale\u017c\u0105 do partii lewicowych, centrowych oraz umiarkowanie prawicowych, nie s\u0105 to raczej partie ultraliberalne i ultrakonserwatywne, przewa\u017cnie socjalistyczne lub reprezentuj\u0105ce lewicowych libera\u0142\u00f3w. Np. w<a title=\"Niemcy\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Niemcy\">Niemczech<\/a> <a title=\"Wolna Partia Demokratyczna\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wolna_Partia_Demokratyczna\">FDP<\/a>, kt\u00f3ra okre\u015bla sw\u00f3j program jako <a title=\"Socjalliberalizm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Socjalliberalizm\">socjalliberalny<\/a>: postuluje bowiem podatki dochodowe progresywne, niepe\u0142ne poddanie rynkowi s\u0142u\u017cby zdrowia i szkolnictwa. Zdecydowanie odrzuca si\u0119 partie nacjonalistyczne, a tak\u017ce populistyczne; za\u0142o\u017cenia masonerii zgadzaj\u0105 si\u0119 najbardziej z pogl\u0105dami reprezentowanymi przez partie <a title=\"Centrum (opcja polityczna)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Centrum_(opcja_polityczna)\">centrum<\/a> i <a title=\"Lewica\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Lewica\">lewicy<\/a>.<\/p>\n<p>Podobne dzia\u0142ania podejmuje wolnomularstwo hiszpa\u0144skie. W <a title=\"Hiszpania\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Hiszpania\">Hiszpanii<\/a> wielu mason\u00f3w jest w <a title=\"Hiszpa\u0144ska Socjalistyczna Partia Robotnicza\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Hiszpa%C5%84ska_Socjalistyczna_Partia_Robotnicza\">PSOE<\/a>, w tym wielki mistrz Wielkiej Lo\u017cy Hiszpanii, <a class=\"new\" title=\"Josep Corominas (strona nie istnieje)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Josep_Corominas&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Josep Corominas<\/a> \u2013 dawniej senator z ramienia PSOE, kilku jest w kierownictwie tej partii.<\/p>\n<p>W <a title=\"Austria\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Austria\">Austrii<\/a> politykami zwi\u0105zanymi z masoneri\u0105 byli nale\u017c\u0105cy do <a title=\"Socjaldemokratyczna Partia Austrii\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Socjaldemokratyczna_Partia_Austrii\">SP\u00d6<\/a> kanclerz Austrii <a title=\"Fred Sinowatz\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Fred_Sinowatz\">Fred Sinowatz<\/a> i burmistrz Wiednia <a title=\"Helmut Zilk\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Helmut_Zilk\">Helmut Zilk<\/a>.<\/p>\n<p>Skandynawskie wolnomularstwo regularne bywa atakowane przez \u015brodowiska lewicowe i feministyczne za sw\u00f3j konserwatyzm: niech\u0119\u0107 do przyjmowania kobiet i niechrze\u015bcijan. Bardziej liberalny nurt reprezentuj\u0105 tam niezbyt liczne, mieszane lo\u017ce <a class=\"new\" title=\"Mi\u0119dzynarodowy Mieszany Zakon Wolnomularski &quot;Le Droit Humain&quot; (strona nie istnieje)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Mi%C4%99dzynarodowy_Mieszany_Zakon_Wolnomularski_%22Le_Droit_Humain%22&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Le Droit Humain<\/a>.<\/p>\n<p>Masoneria w krajach anglosaskich jest zwi\u0105zana z dominuj\u0105cymi mieszcza\u0144skimi partiami. W 2000 roku powsta\u0142 pomys\u0142 w \u0142onie brytyjskiej <a title=\"Partia Pracy (Wielka Brytania)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Partia_Pracy_(Wielka_Brytania)\">Partii Pracy<\/a>, aby wszyscy cz\u0142onkowie masonerii zajmuj\u0105cy wysokie stanowiska pa\u0144stwowe w <a title=\"Wielka Brytania\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wielka_Brytania\">Wielkiej Brytanii<\/a> byli zmuszeni ujawni\u0107 swoj\u0105 przynale\u017cno\u015b\u0107 do l\u00f3\u017c, motywuj\u0105c to jawno\u015bci\u0105 \u017cycia publicznego. W wyniku dyskusji uznano ten pomys\u0142 za niezgodny z <a title=\"Prawa cz\u0142owieka\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Prawa_cz%C5%82owieka\">prawami cz\u0142owieka<\/a>.<\/p>\n<p>Poniewa\u017c podczas inicjacji wolnomularze przysi\u0119gaj\u0105, \u017ce ju\u017c nigdy przed nikim nie ukl\u0119kn\u0105, to prezydent czy kr\u00f3l, b\u0119d\u0105cy masonem, nie m\u00f3g\u0142by ju\u017c ukl\u0119kn\u0105\u0107 na przyk\u0142ad przed papie\u017cem. Aktywne na scenie politycznej s\u0105 tak\u017ce masonki z l\u00f3\u017c \u017ce\u0144skich i <a class=\"mw-redirect\" title=\"Mi\u0119dzynarodowy Mieszany Zakon Wolnomularski &quot;Le Droit Humain&quot; w Polsce\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Mi%C4%99dzynarodowy_Mieszany_Zakon_Wolnomularski_%22Le_Droit_Humain%22_w_Polsce\">Le Droit Humain<\/a>.<\/p>\n<p><strong><span id=\"Wolnomularstwo_a_polska_polityka\" class=\"mw-headline\">Wolnomularstwo a polska polityka<\/span><\/strong><\/p>\n<div class=\"thumb tright\">\n<div class=\"thumbinner\">\n<div class=\"thumbcaption\">Wolnomularska symbolika na<a title=\"Cmentarz ewangelicko-reformowany w Warszawie\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Cmentarz_ewangelicko-reformowany_w_Warszawie\">cmentarzu ewangelicko-reformowanym w Warszawie<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>W <a title=\"Polska\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Polska\">Polsce<\/a> masoneria jest nieliczna i niewielu wolnomularzy uczestniczy w \u017cyciu politycznym. Polscy wolnomularze przed <a title=\"II wojna \u015bwiatowa\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/II_wojna_%C5%9Bwiatowa\">wojn\u0105<\/a> i tu\u017c po niej zwi\u0105zani byli g\u0142\u00f3wnie z<a title=\"Polska Partia Socjalistyczna\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Polska_Partia_Socjalistyczna\">Polsk\u0105 Parti\u0105 Socjalistyczn\u0105<\/a> i <a title=\"Stronnictwo Demokratyczne\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Stronnictwo_Demokratyczne\">Stronnictwem Demokratycznym<\/a>. Wolnomularzami byli m.in. dzia\u0142acz opozycji demokratycznej i socjalista <a title=\"Jan J\u00f3zef Lipski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Jan_J%C3%B3zef_Lipski\">Jan J\u00f3zef Lipski<\/a> oraz wicemarsza\u0142ek Sejmu<a title=\"Aleksander Ma\u0142achowski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Aleksander_Ma%C5%82achowski\">Aleksander Ma\u0142achowski<\/a>, cz\u0142onek <a title=\"Unia Pracy\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Unia_Pracy\">Unii Pracy<\/a>, kt\u00f3ra przez pewien czas znajdowa\u0142a si\u0119 w koalicji wyborczej z <a title=\"Sojusz Lewicy Demokratycznej\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Sojusz_Lewicy_Demokratycznej\">Sojuszem Lewicy Demokratycznej<\/a>.<\/p>\n<p>W bliskich stosunkach z polskimi wolnomularzami liberalnymi pozostaje <a title=\"Maria Szyszkowska\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Maria_Szyszkowska\">Maria Szyszkowska<\/a>\u2013 m.in. wsp\u00f3\u0142redaguje <i><a title=\"Wolnomularz Polski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wolnomularz_Polski\">Wolnomularza Polskiego<\/a><\/i>, nie nale\u017cy jednak do \u017cadnej lo\u017cy. Wszyscy dotychczasowi wielcy mistrzowie Wielkiego Wschodu Polski s\u0105 osobami o pogl\u0105dach centrolewicowych: <a title=\"Andrzej Nowicki (filozof)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Andrzej_Nowicki_(filozof)\">Andrzej Nowicki<\/a>, <a title=\"Zbigniew Gertych\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Zbigniew_Gertych\">Zbigniew Gertych<\/a> i <a title=\"Piotr Kuncewicz\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Piotr_Kuncewicz\">Piotr Kuncewicz<\/a>.<\/p>\n<p>Bardziej konserwatywny charakter ma <a title=\"Wielka Lo\u017ca Narodowa Polski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wielka_Lo%C5%BCa_Narodowa_Polski\">Wielka Lo\u017ca Narodowa Polski<\/a>, afiliowana przy <a title=\"Wielka Zjednoczona Lo\u017ca Anglii\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wielka_Zjednoczona_Lo%C5%BCa_Anglii\">Wielkiej Zjednoczonej Lo\u017cy Anglii<\/a>. Nale\u017ca\u0142o do niej kilku polityk\u00f3w zaliczanych do prawej strony sceny politycznej. Od swojej przynale\u017cno\u015bci do masonerii odci\u0105\u0142 si\u0119 zwi\u0105zany po 1989 roku z narodowo-katolickimi partiami <a title=\"Jan Olszewski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Jan_Olszewski\">Jan Olszewski<\/a>. <a title=\"Bronis\u0142aw Wildstein\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Bronis%C5%82aw_Wildstein\">Bronis\u0142aw Wildstein<\/a> by\u0142 aktywnym wolnomularzem, zwi\u0105zanym pocz\u0105tkowo z <a title=\"Pary\u017c\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pary%C5%BC\">parysk\u0105<\/a> lo\u017c\u0105 \u201eKopernik\u201d, skupiaj\u0105c\u0105 osoby o polskich korzeniach w ramach <a class=\"new\" title=\"Wielka Lo\u017ca Narodowa Francji (strona nie istnieje)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Wielka_Lo%C5%BCa_Narodowa_Francji&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Wielkiej Lo\u017cy Narodowej Francji<\/a>, a nast\u0119pnie z warszawsk\u0105 lo\u017c\u0105-matk\u0105 \u201eKopernik\u201d <a title=\"Wielka Lo\u017ca Narodowa Polski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wielka_Lo%C5%BCa_Narodowa_Polski\">Wielkiej Lo\u017cy Narodowej Polski<\/a> oraz z krakowsk\u0105 lo\u017c\u0105 \u201ePrzes\u0105d Zwyci\u0119\u017cony\u201d, kt\u00f3rej by\u0142 Wielkim Mistrzem. Opr\u00f3cz tego pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 Wielkiego Dozorcy Wielkiej Lo\u017cy Narodowej Polski. Obecnie twierdzi, \u017ce nie jest ju\u017c zwi\u0105zany z wolnomularstwem.<\/p>\n<p><strong><span id=\"Wolnomularstwo_a_pa.C5.84stwo\" class=\"mw-headline\">Wolnomularstwo a pa\u0144stwo<\/span><\/strong><\/p>\n<p>Dla wolnomularzy istotne znaczenie ma <a title=\"Legalizm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Legalizm\">legalizm<\/a>, <a title=\"Patriotyzm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Patriotyzm\">patriotyzm<\/a> oraz poszanowanie w\u0142adz. Tym samym <a title=\"Rewolucja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Rewolucja\">rewolucja<\/a> czy <a title=\"Ruch oporu\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ruch_oporu\">ruch oporu<\/a>zdaj\u0105 si\u0119 sprzeczne z ide\u0105 wolnomularsk\u0105. Konstytucja Andersona, kt\u00f3ra obowi\u0105zuje wszystkich wolnomularzy jako \u201estare prawo\u201d, g\u0142osi:<\/p>\n<dl>\n<dd>\u201eWolnomularz jest spokojnym poddanym W\u0142adz cywilnych gdziekolwiek by nie mieszka\u0142 czy pracowa\u0142. Nie bierze nigdy udzia\u0142u w spiskach i sprzysi\u0119\u017ceniach, kt\u00f3re mog\u0142yby godzi\u0107 w pok\u00f3j i dobro narodu. Jest pos\u0142uszny ni\u017cszym w\u0142adzom administracyjnym. Poniewa\u017c wojna, rozlew krwi i zamieszki zawsze szkodzi\u0142y Wolnomularstwu, dawni kr\u00f3lowie i ksi\u0105\u017c\u0119ta tym bardziej byli skorzy do popierania ludzi przynale\u017c\u0105cych do Wolnomularstwa z racji na ich spokojne usposobienie i wierno\u015b\u0107.(&#8230;) Dlatego te\u017c, gdyby si\u0119 zdarzy\u0142o Bratu zbuntowa\u0107 przeciwko Pa\u0144stwu, nie powinien on by\u0107 wspierany w tym swoim buncie. Niemniej jednak mo\u017cna by mu wsp\u00f3\u0142czu\u0107 jako nieszcz\u0119\u015bliwemu cz\u0142owiekowi\u201d.<\/dd>\n<\/dl>\n<p>Szczeg\u00f3lnie ten element w swojej konstytucji podkre\u015blaj\u0105 \u201enarodowcy\u201d:<\/p>\n<dl>\n<dd>\u201eWolnomularze ucz\u0105 si\u0119 w lo\u017cach kocha\u0107 Ojczyzn\u0119, podporz\u0105dkowa\u0107 si\u0119 jej prawu, szanowa\u0107 konstytucyjne w\u0142adze\u201d \u2013 g\u0142osi statut <a title=\"Wielka Lo\u017ca Narodowa Polski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wielka_Lo%C5%BCa_Narodowa_Polski\">WLNP<\/a>.<\/dd>\n<\/dl>\n<p>Chocia\u017c wolnomularze g\u0142osz\u0105 solidarno\u015b\u0107 ponadnarodow\u0105 ludzi i <a title=\"Uniwersalizm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Uniwersalizm\">uniwersalistyczne<\/a> idea\u0142y braterstwa, to nie tylko nie kwestionuj\u0105 organizm\u00f3w pa\u0144stwowych (nie g\u0142osz\u0105 czego\u015b takiego, jak <a title=\"Internacjonalizm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Internacjonalizm\">internacjonalistyczny<\/a> <a title=\"Komunizm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Komunizm\">komunizm<\/a>), ale podkre\u015blaj\u0105 konieczno\u015b\u0107 poszanowania w\u0142adz i praw krajowych. Z uwagi na du\u017cy stopie\u0144 <a title=\"Legalizm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Legalizm\">legalizmu<\/a> wolnomularzy, w przesz\u0142o\u015bci w niekt\u00f3rych krajach organizacje wolnomularskie by\u0142y chronione przez w\u0142adze pa\u0144stwowe. Zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce do wolnomularstwa nale\u017celi w tych krajach <a title=\"Polityka\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Polityka\">politycy<\/a>, <a title=\"Kr\u00f3l\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kr%C3%B3l\">kr\u00f3lowie<\/a>, <a title=\"Cesarz\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Cesarz\">cesarze<\/a>, <a title=\"Prezydent\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Prezydent\">prezydenci<\/a>, <a title=\"Minister\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Minister\">ministrowie<\/a>, urz\u0119dnicy, <a title=\"Prawnik\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Prawnik\">prawnicy<\/a> itp.<\/p>\n<p>Jednak\u017ce nie zawsze w dziejach tak toczy\u0142y si\u0119 losy masonerii. Niekt\u00f3rzy masoni (m.in. <a title=\"Georges Danton\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Georges_Danton\">Georges Danton<\/a>) uczestniczyli w organach kierowniczych <a title=\"Rewolucja francuska\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Rewolucja_francuska\">Rewolucji Francuskiej<\/a>, podczas kt\u00f3rej wzniecali dzia\u0142ania przeciwko Ko\u015bcio\u0142owi katolickiemu (z olbrzymimi pogromami w <a title=\"Wandea (departament)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wandea_(departament)\">Wandei<\/a> w\u0142\u0105cznie). Znamiennym przyk\u0142adem dzia\u0142alno\u015bci francuskich rewolucyjnych mason\u00f3w by\u0142o zamienienie <a title=\"Katedra Notre-Dame w Pary\u017cu\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Katedra_Notre-Dame_w_Pary%C5%BCu\">Katedry Notre-Dame w Pary\u017cu<\/a> w <i>\u015awi\u0105tyni\u0119 Rozumu<\/i>. Masoni byli r\u00f3wnie\u017c zaanga\u017cowani czynnie po stronie republikan\u00f3w w <a title=\"Hiszpa\u0144ska wojna domowa\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Hiszpa%C5%84ska_wojna_domowa\">wojn\u0119 domow\u0105 w Hiszpanii<\/a>, podczas kt\u00f3rej palono katolickie ko\u015bcio\u0142y. Wspomina si\u0119 r\u00f3wnie\u017c oskar\u017con\u0105 o planowanie obalenia monarchii europejskich organizacj\u0119 <a title=\"Zakon iluminat\u00f3w\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Zakon_iluminat%C3%B3w\">Iluminat\u00f3w<\/a> <a title=\"Bawaria\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Bawaria\">bawarskich<\/a>, kt\u00f3ra jednak organizacj\u0105 maso\u0144sk\u0105 nie by\u0142a. Wolnomularze byli cz\u0119sto tak\u017ce ofiarami rewolucji, wielu z nich straci\u0142o \u017cycie z r\u0105k nie-mason\u00f3w.<\/p>\n<p>Z drugiej strony, przy g\u0142oszeniu idea\u0142\u00f3w braterstwa i ludzkiej ponadnarodowej solidarno\u015bci, du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 l\u00f3\u017c d\u0142ugo zwleka\u0142a z akceptacj\u0105 r\u00f3wno\u015bci mi\u0119dzy rasami ludzkimi, co odbija\u0142o si\u0119 w szczeg\u00f3lno\u015bci na sytuacji wzgl\u0119dem os\u00f3b pochodzenia <a title=\"Afryka\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Afryka\">afryka\u0144skiego<\/a> w Ameryce po\u0142udniowej i p\u00f3\u0142nocnej, wzmacniaj\u0105c praktyki niewolnicze.<\/p>\n<p>Wolnomularze bywaj\u0105 oskar\u017cani o <a title=\"Kumoterstwo\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kumoterstwo\">kumoterstwo<\/a> i prowadzenie wsp\u00f3lnych nielegalnych interes\u00f3w. Za przyk\u0142ad podaje si\u0119 w\u0142osk\u0105 lo\u017c\u0119 <a title=\"Propaganda Due\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Propaganda_Due\">P2<\/a>.<\/p>\n<p><strong><span id=\"Wolnomularstwo_a_kobiety\" class=\"mw-headline\">Wolnomularstwo a kobiety<\/span><\/strong><\/p>\n<p>Masoneria jest organizacj\u0105 tradycyjnie m\u0119sk\u0105. Wraz ze spo\u0142eczn\u0105 aktywizacj\u0105 i <a title=\"Emancypacja kobiet\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Emancypacja_kobiet\">emancypacj\u0105<\/a> kobiet, ju\u017c od czas\u00f3w <a title=\"O\u015bwiecenie (epoka)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/O%C5%9Bwiecenie_(epoka)\">O\u015bwiecenia<\/a>, cz\u0119\u015b\u0107 wolnomularzy dostrzega\u0142a potrzeb\u0119 dopuszczenia kobiet do masonerii. Jest to jeden z punkt\u00f3w spornych i przyczyna roz\u0142am\u00f3w w \u0142onie wolnomularstwa (podobnie jak w chrze\u015bcija\u0144stwie <a title=\"Kap\u0142a\u0144stwo i ordynacja kobiet\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kap%C5%82a%C5%84stwo_i_ordynacja_kobiet\">Kap\u0142a\u0144stwo i ordynacja kobiet<\/a>). Ju\u017c od O\u015bwiecenia powstawa\u0142y lo\u017ce kobiece (<a title=\"Lo\u017ce adopcyjne\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Lo%C5%BCe_adopcyjne\">adopcyjne<\/a>), przy czym za mniej kontrowersyjny pomys\u0142 uznaje si\u0119 lo\u017ce kobiece ni\u017c mieszane (ze wzgl\u0119du na odmienny spos\u00f3b prze\u017cywania rytua\u0142u przez m\u0119\u017cczyzn i kobiety). Niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce w tradycyjnym nurcie regularnego wolnomularstwa anglosaskiego nie ma miejsca dla kobiet podczas gdy od ponad 100 lat to w\u0142a\u015bnie w tym nurcie mamy do czynienia z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 dw\u00f3ch najwi\u0119kszych kobiecych obediencji wolnomularskich Order of Women Freemasonry i Honourable Fraternity of Ancient Freemasons. W uroczysto\u015bciach 100. lecia OWF 7 czerwca 2008 w londy\u0144skim Royal Albert Hall wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 4000 wolnomularek.<\/p>\n<p>W Polsce tradycje l\u00f3\u017c kobiecych si\u0119gaj\u0105 czas\u00f3w O\u015bwiecenia, natomiast l\u00f3\u017c mieszanych \u2013 <a title=\"Dwudziestolecie mi\u0119dzywojenne\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Dwudziestolecie_mi%C4%99dzywojenne\">dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego<\/a>. Aktualnie w Polsce istniej\u0105 zar\u00f3wno lo\u017ce mieszane, jak i kobieca. Lo\u017ce mieszane maj\u0105 niezale\u017cn\u0105 polsk\u0105 obediencj\u0119 (<a class=\"mw-redirect\" title=\"Mi\u0119dzynarodowy Mieszany Zakon Wolnomularski &quot;Le Droit Humain&quot; w Polsce\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Mi%C4%99dzynarodowy_Mieszany_Zakon_Wolnomularski_%22Le_Droit_Humain%22_w_Polsce\">Le Droit Humain<\/a>), natomiast jedyna lo\u017ca kobieca \u2013 <a title=\"Prometea\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Prometea\">Prometea<\/a> \u2013 podlega organizacyjnie obediencji francuskiej, Wielkiej \u017be\u0144skiej Lo\u017cy Francuskiej, od kt\u00f3rej otrzyma\u0142a patent, co mia\u0142o miejsce w dniu <a title=\"4 listopada\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/4_listopada\">4 listopada<\/a> 2000 roku.<\/p>\n<p>Polskie masonki, kt\u00f3re utworzy\u0142y Promete\u0119, swe wolnomularskie pocz\u0105tki maj\u0105 w roku 1993 i wywodz\u0105 si\u0119 z paryskiej lo\u017cy \u201eR\u00f3\u017ca Wiatr\u00f3w\u201d. W 1998 roku utworzy\u0142y one tzw. <a title=\"Tr\u00f3jk\u0105t maso\u0144ski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Tr%C3%B3jk%C4%85t_maso%C5%84ski\">Tr\u00f3jk\u0105t<\/a> na Wschodzie Warszawy skupiaj\u0105cy 12 si\u00f3str, a dwa lata p\u00f3\u017aniej powsta\u0142a lo\u017ca. Do krajowej niezale\u017cno\u015bci du\u017co jednak brakuje. Lo\u017ca ta liczy obecnie ok. 30 kobiet, a nale\u017cy do niej m.in. dr<a title=\"Bo\u017cena Miros\u0142awa Do\u0142\u0119gowska-Wysocka\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Bo%C5%BCena_Miros%C5%82awa_Do%C5%82%C4%99gowska-Wysocka\">Bo\u017cena Miros\u0142awa Do\u0142\u0119gowska-Wysocka<\/a> (redaktor naczelna i wydawca \u201eGazety Ubezpieczeniowej\u201d).<\/p>\n<p><strong><span id=\"Wolnomularstwo_a_religia\" class=\"mw-headline\">Wolnomularstwo a religia<\/span><\/strong><\/p>\n<p>Wolnomularstwo samo w sobie nie uwa\u017ca si\u0119 za religi\u0119 i akceptuje jako cz\u0142onk\u00f3w wyznawc\u00f3w wszystkich wyzna\u0144. Dok\u0142adne zasady przyst\u0105pienia (inicjacji) zale\u017c\u0105 od lo\u017cy. Niekt\u00f3re tradycyjne lo\u017ce nie przyjmuj\u0105 cz\u0142onk\u00f3w niemonoteistycznych od\u0142am\u00f3w <a title=\"Hinduizm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Hinduizm\">hinduizmu<\/a> i <a title=\"Buddyzm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Buddyzm\">buddyzmu<\/a>. Lo\u017ce <a title=\"Ryt szwedzki\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ryt_szwedzki\">rytu szwedzkiego<\/a> przyjmuj\u0105 wy\u0142\u0105cznie m\u0119\u017cczyzn, wyznaj\u0105cych wiar\u0119 w <a title=\"Jezus Chrystus\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Jezus_Chrystus\">Jezusa Chrystusa<\/a>, przy czym te lo\u017ce maj\u0105 charakter <a title=\"Gnostycyzm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Gnostycyzm\">gnostycki<\/a>. Najszerzej rozpowszechniona masoneria anglosaska wymaga jedynie wiary w <a title=\"Wielki Architekt Wszech\u015bwiata\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wielki_Architekt_Wszech%C5%9Bwiata\">Wielkiego Budowniczego Wszech\u015bwiata<\/a>, nie przyjmuje jednak \u2013 w przeciwie\u0144stwie do masonerii francuskiej \u2013 zdeklarowanych <a title=\"Ateizm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ateizm\">ateist\u00f3w<\/a>.<\/p>\n<p>Wielu duchownych <a title=\"Protestantyzm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Protestantyzm\">protestanckich<\/a> nale\u017cy do wolnomularstwa. Stosunek r\u00f3\u017cnych ko\u015bcio\u0142\u00f3w i grup religijnych do wolnomularstwa jest bardzo r\u00f3\u017cny: pocz\u0105wszy od<a title=\"Symbioza\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Symbioza\">symbiozy<\/a>, a sko\u0144czywszy na restrykcyjnych zakazach. W wielu krajach <a title=\"Islam\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Islam\">islamskich<\/a>przynale\u017cno\u015b\u0107 do masonerii jest zabroniona przez <a title=\"Fundamentalizm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Fundamentalizm\">fundamentalist\u00f3w<\/a> religijnych (m.in. przez <a title=\"Hamas\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Hamas\">Hamas<\/a>) pod gro\u017ab\u0105 <a title=\"Kara \u015bmierci\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kara_%C5%9Bmierci\">kary \u015bmierci<\/a>. Do wolnomularstwa nie mog\u0105 nale\u017ce\u0107 <a title=\"Judaizm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Judaizm#Judaizm_ortodoksyjny\">ortodoksyjni<\/a> <a title=\"\u017bydzi\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/%C5%BBydzi\">\u017cydzi<\/a>, wyznawcy niekt\u00f3rych fundamentalistycznych<a title=\"Denominacja (religia)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Denominacja_(religia)\">denominacji<\/a> <a title=\"Protestantyzm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Protestantyzm\">protestanckich<\/a> i wi\u0119kszo\u015bci <a title=\"Ko\u015bcio\u0142y wschodnie\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ko%C5%9Bcio%C5%82y_wschodnie\">Ko\u015bcio\u0142\u00f3w wschodnich<\/a>. Z kolei <a title=\"Judaizm reformowany\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Judaizm_reformowany\">judaizm reformowany<\/a> ma pozytywny stosunek do wolnomularstwa. Wielu <a title=\"Rabin\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Rabin\">rabin\u00f3w<\/a> <a title=\"Judaizm reformowany\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Judaizm_reformowany\">reformowanych<\/a> nale\u017ca\u0142o i nale\u017cy do tej organizacji<sup id=\"cite_ref-47\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wolnomularstwo#cite_note-47\">[47]<\/a><\/sup>. Odrzucaj\u0105cy wiar\u0119 w si\u0142y nadprzyrodzone <a title=\"Judaizm humanistyczny\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Judaizm_humanistyczny\">judaizm humanistyczny<\/a> organizowa\u0142 swoje pierwsze spotkania w lo\u017cy maso\u0144skiej.<\/p>\n<p>Przyczyny tych zakaz\u00f3w s\u0105 r\u00f3\u017cne: przede wszystkim <a title=\"Metafizyka klasyczna\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Metafizyka_klasyczna\">metafizyka<\/a> wolnomularstwa tradycyjnie postrzegana jest jako trudna lub niemo\u017cliwa do pogodzenia z wiar\u0105. <a title=\"Muzu\u0142manin\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Muzu%C5%82manin\">Muzu\u0142manie<\/a> cz\u0119sto uto\u017csamiaj\u0105 mason\u00f3w z kultur\u0105 zachodni\u0105 i z dziewi\u0119tnastowiecznymi kolonistami francuskimi i angielskimi, z \u017cydowsko-ameryka\u0144skimi elitami oraz d\u0105\u017ceniem do <a title=\"Laicyzacja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Laicyzacja\">laicyzacji<\/a> pa\u0144stwa na wz\u00f3r <a title=\"Turcja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Turcja\">Turcji<\/a>. We Francji wolnomularze staraj\u0105 si\u0119 nie tylko ograniczy\u0107 wp\u0142ywy Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, ale tak\u017ce organizacji muzu\u0142ma\u0144skich, sprzeciwiaj\u0105c si\u0119 pa\u0144stwowym dotacjom dla muzu\u0142ma\u0144skich dom\u00f3w modlitwy. Ortodoksyjni \u017cydzi obawiaj\u0105 si\u0119 d\u0105\u017ce\u0144 mason\u00f3w do rozdzielenia religii od Pa\u0144stwa w <a title=\"Izrael\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Izrael\">Izraelu<\/a>. Wielu wyznawc\u00f3w nie akceptuje wiary w Wielkiego Budowniczego Wszech\u015bwiata, uwa\u017caj\u0105c, \u017ce jest to <a title=\"Deizm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Deizm\">deizm<\/a>, kt\u00f3ry ma zast\u0105pi\u0107 wiar\u0119 w Boga objawionego przez tradycje religijne. Obawy budzi tak\u017ce obecno\u015b\u0107 w lo\u017cach <a title=\"Ateizm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ateizm\">ateist\u00f3w<\/a> i <a title=\"Agnostycyzm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Agnostycyzm\">agnostyk\u00f3w<\/a> (w Wielkich Wschodach Francji i Belgii nie ma prawie wcale chrze\u015bcijan). Katolicy do\u015bwiadczyli ponadto ju\u017c od prze\u0142omu XVIII i XIX wieku wrogo\u015bci wolnomularzy do hierarchicznego Ko\u015bcio\u0142a katolickiego \u2013 w szczeg\u00f3lno\u015bci na terenie Francji oraz po\u0142udnia Europy. Nieufno\u015b\u0107 budzi tak\u017ce kult zawieszonego przez papie\u017ca <a title=\"Klemens V\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Klemens_V\">Klemensa V<\/a> zakonu<a title=\"Templariusze\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Templariusze\">templariuszy<\/a>. Istnieje wreszcie teoria spiskowa g\u0142osz\u0105ca, \u017ce masoni tajnie czcz\u0105 <a title=\"Szatan\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Szatan\">Szatana<\/a>.<\/p>\n<p><strong><span id=\"Ko.C5.9Bci.C3.B3.C5.82_Jezusa_Chrystusa_.C5.9Awi.C4.99tych_w_Dniach_Ostatnich_.28Mormoni.29\" class=\"mw-headline\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 Jezusa Chrystusa \u015awi\u0119tych w Dniach Ostatnich<\/span><\/strong><\/p>\n<p>Istnieje pogl\u0105d, \u017ce z obrz\u0105dk\u00f3w masonerii czerpa\u0142 inspiracj\u0119 <a title=\"Joseph Smith\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Joseph_Smith\">Joseph Smith<\/a>, kt\u00f3ry kr\u00f3tko nale\u017ca\u0142 do nieregularnej lo\u017cy w stanie<a title=\"Illinois\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Illinois\">Illinois<\/a>. Tak\u017ce kilku kolejnych prezydent\u00f3w <a title=\"Ko\u015bci\u00f3\u0142 Jezusa Chrystusa \u015awi\u0119tych w Dniach Ostatnich\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_Jezusa_Chrystusa_%C5%9Awi%C4%99tych_w_Dniach_Ostatnich\">Ko\u015bcio\u0142a Jezusa Chrystusa \u015awi\u0119tych w Dniach Ostatnich<\/a> by\u0142o wolnomularzami.<a title=\"Mormoni\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Mormoni\">Mormoni<\/a> cz\u0119sto zaprzeczaj\u0105 wp\u0142ywom maso\u0144skim t\u0142umacz\u0105c zbie\u017cno\u015b\u0107 w niekt\u00f3rych ceremoniach ich wsp\u00f3lnym pochodzeniem od kultu sprawowanego w <a title=\"\u015awi\u0105tynia Jerozolimska\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/%C5%9Awi%C4%85tynia_Jerozolimska\">\u015awi\u0105tyni Jerozolimskiej<\/a>.<\/p>\n<p><strong><span id=\"Wolnomularstwo_a_Ko.C5.9Bci.C3.B3.C5.82_katolicki.5B49.5D\" class=\"mw-headline\">Wolnomularstwo a Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki<\/span><\/strong><\/p>\n<h4><span id=\"Opis_og.C3.B3lny_konfliktu\" class=\"mw-headline\">Opis og\u00f3lny konfliktu<\/span><\/h4>\n<table class=\"metadata plainlinks ambox ambox-content\" style=\"height: 5px;\" width=\"373\">\n<tbody>\n<tr>\n<td class=\"ambox-image\"><\/td>\n<td class=\"ambox-text\"><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><a title=\"Papie\u017c\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Papie%C5%BC\">Papie\u017c<\/a> <a title=\"Klemens XII\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Klemens_XII\">Klemens XII<\/a> <a title=\"28 kwietnia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/28_kwietnia\">28 kwietnia<\/a> 1738 wyda\u0142 <a title=\"Konstytucja apostolska\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Konstytucja_apostolska\">konstytucj\u0119 apostolsk\u0105<\/a> <i><a title=\"In Eminenti\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/In_Eminenti\">In Eminenti<\/a><\/i>, w kt\u00f3rej zabroni\u0142 <a title=\"Katolicyzm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Katolicyzm\">katolikom<\/a> przynale\u017cno\u015bci do l\u00f3\u017c maso\u0144skich pod kar\u0105 <a title=\"Ekskomunika\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ekskomunika\">ekskomuniki<\/a>. Jednak od czasu pontyfikatu Jana Paw\u0142a II \u00f3w zakaz zosta\u0142 drastycznie zmniejszony, poniewa\u017c ju\u017c nie pod kar\u0105 ekskomuniki grozi\u0142o si\u0119 ludziom, a jedynie napisano, \u017ce przynale\u017cno\u015b\u0107 do stowarzysze\u0144 tajnych jest zabroniona. Klemens XII zaznaczy\u0142 tak\u017ce, \u017ce katolik nie powinien zapisywa\u0107 si\u0119 do organizacji, kt\u00f3rej cele s\u0105 niejasne. Od tamtej pory podobne akty prawne by\u0142y wydawane przez r\u00f3\u017cnych papie\u017cy do ko\u0144ca XIX wieku. W wielu z nich masoneria by\u0142a okre\u015blana mianem <a title=\"Sekta\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Sekta\">sekty<\/a>.<\/p>\n<p>Konflikt mi\u0119dzy Ko\u015bcio\u0142em katolickim a masoneri\u0105 rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 \u2013 w warstwie ideowej \u2013 w pierwszej po\u0142owie <a title=\"XVIII wiek\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/XVIII_wiek\">XVIII<\/a> wieku. Jednak w obliczu <a title=\"Rewolucja francuska\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Rewolucja_francuska\">Wielkiej Rewolucji Francuskiej<\/a> i niespotykanej wcze\u015bniej w Europie fali zamierzonej, zorganizowanej <a title=\"Sekularyzacja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Sekularyzacja\">sekularyzacji<\/a>, kt\u00f3ra towarzyszy\u0142a Rewolucji, \u00f3wczesne jawnie antyko\u015bcielne postawy mason\u00f3w stworzy\u0142y nowe bardzo trwa\u0142e podstawy antagonizmu.<\/p>\n<p>Niekt\u00f3rzy masoni \u2013 w szczeg\u00f3lno\u015bci w krajach tradycyjnie katolickich \u2013 chcieli uczyni\u0107 z masonerii co\u015b w rodzaju antyko\u015bcio\u0142a, za swojego duchowego przewodnika przyjmuj\u0105c znajduj\u0105cego si\u0119 na <a title=\"Indeks ksi\u0105g zakazanych\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Indeks_ksi%C4%85g_zakazanych\">Indeksie ksi\u0105g zakazanych<\/a> <a title=\"Voltaire\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Voltaire\">Woltera<\/a>. Papie\u017c <a title=\"Leon XIII\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Leon_XIII\">Leon XIII<\/a> pisa\u0142 w <i>Humanum Genus<\/i>, \u017ce masoneria, wyznaj\u0105c idea\u0142y powszechnej r\u00f3wno\u015bci i laicyzmu, mo\u017ce torowa\u0107 drog\u0119 <a title=\"Komunizm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Komunizm\">komunizmowi<\/a>.<\/p>\n<p>W XX wieku kilkakrotnie niekt\u00f3rzy katolicy i wolnomularze chcieli podj\u0105\u0107 dialog, w kt\u00f3rego powodzenie nie wierzy jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 obserwator\u00f3w i analityk\u00f3w sytuacji. Kilka pogl\u0105d\u00f3w tradycyjnie przypisywanych wolnomularstwu, takich jak <a title=\"Deizm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Deizm\">deizm<\/a>, d\u0105\u017cenie do \u015bwiecko\u015bci pa\u0144stwa, zwalczanie pewnych przekona\u0144 g\u0142\u0119boko zakorzenionych w katolicyzmie, kt\u00f3re bywa\u0142y i nadal bywaj\u0105 nazywane przez wolnomularzy \u201eprzes\u0105dami\u201d, k\u0142\u00f3c\u0105 si\u0119 z <a title=\"Teologia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Teologia\">teologi\u0105<\/a> i doktryn\u0105 Ko\u015bcio\u0142a katolickiego.<\/p>\n<p>W\u015br\u00f3d organizacji katolickich zainteresowanych t\u0105 problematyk\u0105 by\u0142o \u201e<a title=\"Rycerstwo Niepokalanej\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Rycerstwo_Niepokalanej\">Rycerstwo Niepokalanej<\/a>\u201d, kt\u00f3rego za\u0142o\u017cyciel <a title=\"Maksymilian Maria Kolbe\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Maksymilian_Maria_Kolbe\">Maksymilian Maria Kolbe<\/a> zach\u0119ca\u0142 do modlitwy za cz\u0142onk\u00f3w l\u00f3\u017c wolnomularskich. Statut tej organizacji jako podstawowy cel dzia\u0142alno\u015bci wskazywa\u0142 \u201estaranie si\u0119 o nawr\u00f3cenie grzesznik\u00f3w, heretyk\u00f3w, schizmatyk\u00f3w itd., a najbardziej mason\u00f3w, oraz u\u015bwi\u0119cenie wszystkich pod opiek\u0105 i za po\u015brednictwem Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny Niepokalanej\u201d. Jako taktyk\u0119 walki \u201eMilicji\u201d na tych polach wskazywano \u201eprzede wszystkim modlitw\u0119\u201d.<\/p>\n<p><strong><span id=\"Stan_prawny\" class=\"mw-headline\">Stan prawny<\/span><\/strong><\/p>\n<h5><span id=\"Zestawienie_historycznych_dokument.C3.B3w_papieskich_dotycz.C4.85cych_wolnomularstwa\" class=\"mw-headline\">Zestawienie historycznych dokument\u00f3w papieskich dotycz\u0105cych wolnomularstwa<\/span><\/h5>\n<table class=\"wikitable\" width=\"90%\">\n<tbody>\n<tr>\n<th width=\"25%\">Papie\u017c<\/th>\n<th width=\"45%\">Akt<\/th>\n<th width=\"30%\">Data<\/th>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a title=\"Klemens XII\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Klemens_XII\">Klemens XII<\/a><\/td>\n<td>konstytucja <i><a title=\"In Eminenti\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/In_Eminenti\">In Eminenti<\/a><\/i><\/td>\n<td><a title=\"28 kwietnia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/28_kwietnia\">28 kwietnia<\/a> 1738<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a title=\"Benedykt XIV\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Benedykt_XIV\">Benedykt XIV<\/a><\/td>\n<td>konstytucja <i>Providas<\/i><\/td>\n<td><a title=\"18 maja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/18_maja\">18 maja<\/a> 1751<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a title=\"Pius VII\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pius_VII\">Pius VII<\/a><\/td>\n<td>konstytucja <i>Ecclesiam a Jesu Christo<\/i><\/td>\n<td><a title=\"13 wrze\u015bnia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/13_wrze%C5%9Bnia\">13 wrze\u015bnia<\/a> 1821<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a title=\"Leon XII\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Leon_XII\">Leon XII<\/a><\/td>\n<td>konstytucja <i>Quo graviora<\/i><\/td>\n<td><a title=\"13 marca\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/13_marca\">13 marca<\/a> 1825<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a title=\"Pius VIII\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pius_VIII\">Pius VIII<\/a><\/td>\n<td>encyklika <i>Traditi<\/i><\/td>\n<td><a title=\"24 maja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/24_maja\">24 maja<\/a> 1829<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a title=\"Grzegorz XVI\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Grzegorz_XVI\">Grzegorz XVI<\/a><\/td>\n<td>encyklika <i>Mirari vos<\/i><\/td>\n<td><a title=\"15 sierpnia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/15_sierpnia\">15 sierpnia<\/a> 1832<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a title=\"Pius IX\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pius_IX\">Pius IX<\/a><\/td>\n<td>encyklika <i>Qui pluribus<\/i><\/td>\n<td><a title=\"9 listopada\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/9_listopada\">9 listopada<\/a> 1846<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a title=\"Pius IX\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pius_IX\">Pius IX<\/a><\/td>\n<td>encyklika <i><a title=\"Quanta cura\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Quanta_cura\">Quanta cura<\/a><\/i><\/td>\n<td><a title=\"8 grudnia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/8_grudnia\">8 grudnia<\/a> 1864<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a title=\"Pius IX\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pius_IX\">Pius IX<\/a><\/td>\n<td><i><a title=\"Syllabus Errorum\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Syllabus_Errorum\">Syllabus Errorum<\/a><\/i><\/td>\n<td><a title=\"8 grudnia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/8_grudnia\">8 grudnia<\/a> 1864<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a title=\"Pius IX\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pius_IX\">Pius IX<\/a><\/td>\n<td><i>Multiplices inter<\/i><\/td>\n<td><a title=\"25 wrze\u015bnia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/25_wrze%C5%9Bnia\">25 wrze\u015bnia<\/a> 1865<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a title=\"Pius IX\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pius_IX\">Pius IX<\/a><\/td>\n<td>konstytucja <i>Apostolicae Sedis<\/i><\/td>\n<td><a title=\"12 pa\u017adziernika\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/12_pa%C5%BAdziernika\">12 pa\u017adziernika<\/a> 1869<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td><a title=\"Leon XIII\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Leon_XIII\">Leon XIII<\/a><\/td>\n<td>encyklika <i><a title=\"Humanum genus\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Humanum_genus\">Humanum genus<\/a><\/i><\/td>\n<td><a title=\"20 kwietnia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/20_kwietnia\">20 kwietnia<\/a> 1884<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><strong><span id=\"Stan_aktualny\" class=\"mw-headline\">Stan aktualny<\/span><\/strong><\/p>\n<p>W <a title=\"Kodeks prawa kanonicznego z 1917\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kodeks_prawa_kanonicznego_z_1917\">kodeksie prawa kanonicznego z 1917<\/a> istnia\u0142 kanon 2335, kt\u00f3ry jednoznacznie stwierdza\u0142:<\/p>\n<dl>\n<dd>\u201eKto si\u0119 zapisuje do sekty maso\u0144skiej lub stowarzysze\u0144 dzia\u0142aj\u0105cych przeciwko Ko\u015bcio\u0142owi podlega <a title=\"Ekskomunika\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ekskomunika\">ekskomunice<\/a> wi\u0105\u017c\u0105cej moc\u0105 samego prawa, zarezerwowanej Stolicy Apostolskiej\u201d.<\/dd>\n<\/dl>\n<p>Zapis ten obowi\u0105zywa\u0142 niezmiennie a\u017c do czasu wydania nowego <a title=\"Kodeks prawa kanonicznego z 1983\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kodeks_prawa_kanonicznego_z_1983\">kodeksu prawa kanonicznego w 1983<\/a>.<\/p>\n<p>W ramach przygotowa\u0144 do wprowadzenia nowego kodeksu prawa kanonicznego, trwa\u0142y w <a title=\"Kongregacja Nauki Wiary\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kongregacja_Nauki_Wiary\">Kongregacji Nauki Wiary<\/a> liczne dyskusje nad wykre\u015bleniem b\u0105d\u017a pozostawieniem kanonu 2335. Ostatecznie kanon ten zosta\u0142 wykre\u015blony i zast\u0105piony kanonem 1374, kt\u00f3ry og\u00f3lnie sformu\u0142owa\u0142 zakaz nale\u017cenia do wszelkich organizacji dzia\u0142aj\u0105cych przeciw Ko\u015bcio\u0142owi, bez wyra\u017anego wskazania sankcji jakie za to gro\u017c\u0105 oraz wyszczeg\u00f3lnienia tych organizacji.<\/p>\n<p>Jednocze\u015bnie <a title=\"26 listopada\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/26_listopada\">26 listopada<\/a> 1983 \u2013 w przeddzie\u0144 og\u0142oszenia nowego kodeksu \u2013 ukaza\u0142a si\u0119 deklaracja Kongregacji Nauki Wiary (kt\u00f3r\u0105 pod\u00f3wczas kierowa\u0142 kardyna\u0142 <a title=\"Benedykt XVI\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Benedykt_XVI\">Joseph Ratzinger<\/a>), kt\u00f3ra jasno stwierdzi\u0142a, \u017ce wszystkie formy ruchu maso\u0144skiego zaliczaj\u0105 si\u0119 do kategorii \u201estowarzysze\u0144 dzia\u0142aj\u0105cych przeciw Ko\u015bcio\u0142owi\u201d i w zwi\u0105zku z tym:<\/p>\n<dl>\n<dd>\u201eWierni, kt\u00f3rzy nale\u017c\u0105 do stowarzysze\u0144 maso\u0144skich, s\u0105 w stanie grzechu ci\u0119\u017ckiego i nie mog\u0105 przyst\u0119powa\u0107 do Komunii \u015awi\u0119tej\u201d.<\/dd>\n<\/dl>\n<p>W czasie <a title=\"Audiencja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Audiencja\">audiencji<\/a> udzielonej kardyna\u0142owi Ratzingerowi <a title=\"Jan Pawe\u0142 II\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Jan_Pawe%C5%82_II\">Jan Pawe\u0142 II<\/a> zatwierdzi\u0142 t\u0119 deklaracj\u0119 i nakaza\u0142 jej opublikowanie. Obowi\u0105zuje ona do dzisiaj. W praktyce oznacza to, \u017ce katolicy nie mog\u0105 by\u0107 wolnomularzami bez ryzyka powa\u017cnego konfliktu sumienia.<\/p>\n<p>Dokument z 26 listopada by\u0142 wynikiem wcze\u015bniejszej deklaracji (z 17 lutego 1981), w kt\u00f3rej zapisano mi\u0119dzy innymi:<\/p>\n<dl>\n<dd>\u201e1. Dotychczasowa praktyka dyscyplinarna Prawa Kanonicznego nie zosta\u0142a w niczym zmodyfikowana i obowi\u0105zuje w ca\u0142ej pe\u0142ni.<\/dd>\n<dd>2. Nie zosta\u0142a wi\u0119c skasowana ani ekskomunika, ani inne przewidziane kary\u201d.<\/dd>\n<\/dl>\n<p><strong><span id=\"Wolnomularstwo_a_Lazaryci\" class=\"mw-headline\">Wolnomularstwo a <a title=\"Zakon Rycerzy \u015bw. \u0141azarza\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Zakon_Rycerzy_%C5%9Bw._%C5%81azarza\">Lazaryci<\/a><\/span><\/strong><\/p>\n<p>Odniesienia do wolnomularstwa pozosta\u0142y po dzi\u015b dzie\u0144 w niekt\u00f3rych stowarzyszeniach, kt\u00f3re mimo i\u017c formalnie nie s\u0105 strukturami Ko\u015bcio\u0142a katolickiego to jednak z uwagi na swoj\u0105 genez\u0119 i histori\u0119 czuj\u0105 si\u0119 w obowi\u0105zku nawi\u0105zywa\u0107 do oficjalnego nauczania katolickiego. Jedn\u0105 z takich struktur jest wywodz\u0105cy si\u0119 z tradycji wypraw krzy\u017cowych <a title=\"Zakon Rycerzy \u015bw. \u0141azarza\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Zakon_Rycerzy_%C5%9Bw._%C5%81azarza\">Zakonu Rycerzy i Szpitalnik\u00f3w \u015bwi\u0119tego \u0141azarza z Jerozolimy<\/a>. W 2013 wielki mistrz obediencji Orlea\u0144skiej Jan hrabia Dobrzensky z Dobrzenic, wielki mistrz emeritus ksi\u0105\u017c\u0119 <a title=\"Karol Filip Orlea\u0144ski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Karol_Filip_Orlea%C5%84ski\">Charles-Philippe Marie Louis d&#8217;Orl\u00e9ans<\/a> oraz protektor duchowy i kapelan generalny kard. <a title=\"Dominik Duka\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Dominik_Duka\">Dominik Duka<\/a>podpisali deklaracj\u0119, w kt\u00f3rej podkre\u015blono m.in., \u017ce &#8222;Zakon prosi ka\u017cdego postulanta o zobowi\u0105zanie si\u0119 do przestrzegania dekretu <a title=\"Kongregacja Nauki Wiary\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kongregacja_Nauki_Wiary\">Kongregacji Nauki Wiary<\/a> dotycz\u0105cego odrzucenia cz\u0142onkostwa w masonerii, zatwierdzonego przez Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107 Papie\u017ca <a title=\"Jan Pawe\u0142 II\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Jan_Pawe%C5%82_II\">Jana Paw\u0142a II<\/a> w dniu 26 listopada 1983.&#8221;<\/p>\n<p><strong><span id=\"Wolnomularstwo_a_ezoteryka\" class=\"mw-headline\">Wolnomularstwo a ezoteryka<\/span><\/strong><\/p>\n<p>Wolnomularstwo ma charakter <a title=\"Ezoteryka\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ezoteryka\">ezoteryczny<\/a>. W\u015br\u00f3d mason\u00f3w zdarzaj\u0105 si\u0119 zwolennicy humanistycznej <a title=\"Astrologia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Astrologia\">astrologii<\/a>, <a title=\"Antropozofia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Antropozofia\">antropozofii<\/a>(sam jej tw\u00f3rca <a title=\"Rudolf Steiner (filozof)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Rudolf_Steiner_(filozof)\">Rudolf Steiner<\/a> nale\u017ca\u0142 do lo\u017cy rytu Memphis-Misraim), <a title=\"Teozofia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Teozofia\">teozofii<\/a> i <a title=\"Gnoza\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Gnoza\">gnozy<\/a>. Do l\u00f3\u017c nale\u017celi <a title=\"Magia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Magia\">magowie<\/a> (<a title=\"Eliphas L\u00e9vi\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Eliphas_L%C3%A9vi\">Eliphas L\u00e9vi<\/a>.<a title=\"Aleister Crowley\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Aleister_Crowley\">Aleister Crowley<\/a>) i <a title=\"Okultyzm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Okultyzm\">okulty\u015bci<\/a>. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 l\u00f3\u017c ma jednak nastawienie <a title=\"Racjonalizm \u015bwiatopogl\u0105dowy\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Racjonalizm_%C5%9Bwiatopogl%C4%85dowy\">racjonalistyczne<\/a>. Jedn\u0105 z mitycznych postaci wolnomularstwa jest <a title=\"Hermes Trismegistos\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Hermes_Trismegistos\">Hermes Trismegistos<\/a>. Szczeg\u00f3lnie ezoteryczny charakter maj\u0105 nieliczne ju\u017c lo\u017ce <a class=\"mw-redirect\" title=\"Mi\u0119dzynarodowy Mieszany Zakon Wolnomularski &quot;Le Droit Humain&quot; w Polsce\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Mi%C4%99dzynarodowy_Mieszany_Zakon_Wolnomularski_%22Le_Droit_Humain%22_w_Polsce\">Le Droit Humain<\/a>, dawniej \u2013 zw\u0142aszcza w Federacji Angielskiej, Holenderskiej, Hinduskiej, Ameryka\u0144skiej i Polskiej \u2013 silnie zwi\u0105zane z <a title=\"Teozofia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Teozofia\">teozofi\u0105<\/a>. Obecnie jednak maj\u0105 one w wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w (tak\u017ce w Polsce) charakter liberalny, adogmatyczny i racjonalistyczny, a wyst\u0119puj\u0105ce niegdy\u015b w nich \u2013 poza \u015brodowiskiem francuskim i belgijskim \u2013 w\u0105tki teozoficzne zosta\u0142y zaniechane. Ezoteryczny charakter maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c szczeg\u00f3lnie popularne w krajach francuskoj\u0119zycznych lo\u017ce <a title=\"Ryt Memphis-Misraim\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ryt_Memphis-Misraim\">rytu Memphis-Misraim<\/a>; w Polsce pojawi\u0142y si\u0119 one w dwudziestoleciu mi\u0119dzywojennym, teraz dzia\u0142aj\u0105 tylko lo\u017ce niezarejestrowane. Niekt\u00f3rzy wolnomularze doceniaj\u0105cy wk\u0142ad Ko\u015bcio\u0142a w rozw\u00f3j cywilizacji europejskiej, dostrzegaj\u0105cy jednak jego negatywne cechy, wsp\u00f3\u0142tworzyli zreformowane ko\u015bcio\u0142y<a title=\"Ko\u015bci\u00f3\u0142 liberalnokatolicki\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_liberalnokatolicki\">liberalno-katolickie<\/a>, kt\u00f3re odrzucaj\u0105 wiele nauk Ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego: pozwalaj\u0105 na ma\u0142\u017ce\u0144stwa ksi\u0119\u017cy, kap\u0142a\u0144stwo kobiet, stosowanie antykoncepcji, zawieranie zwi\u0105zk\u00f3w przez homoseksualist\u00f3w (poniewa\u017c wed\u0142ug nich nie pot\u0119pia\u0142 ich Jezus, tylko Stary Testament) i na rozwody, odrzucaj\u0105 dogmat o nieomylno\u015bci papie\u017ca, dogmat o grzechach \u015bmiertelnych, a tak\u017ce o tym, \u017ce jedynie Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki g\u0142osi prawd\u0119, dodatkowo zach\u0119caj\u0105 swoich wiernych do studiowania innych religii, Maryj\u0119 traktuj\u0105 jako \u017ce\u0144ski aspekt b\u00f3stwa, odrzucali r\u00f3wnie\u017c obowi\u0105zuj\u0105cy do lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych XX wieku <a title=\"Indeks ksi\u0105g zakazanych\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Indeks_ksi%C4%85g_zakazanych\">Indeks ksi\u0105g zakazanych<\/a>, na kt\u00f3rym znajdowa\u0142y si\u0119 dzie\u0142a <a title=\"Johann Wolfgang von Goethe\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Johann_Wolfgang_von_Goethe\">Goethego<\/a>, <a title=\"Immanuel Kant\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Immanuel_Kant\">Kanta<\/a>, <a title=\"Miko\u0142aj Kopernik\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Miko%C5%82aj_Kopernik\">Kopernika<\/a>, <a title=\"Blaise Pascal\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Blaise_Pascal\">Pascala<\/a>, <a title=\"Adam Mickiewicz\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Adam_Mickiewicz\">Adama Mickiewicza<\/a> itd.<\/p>\n<p>Wolnomularze nie czcz\u0105 <a title=\"Szatan\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Szatan\">szatana<\/a>. Zostali oni z nim uto\u017csamieni, poniewa\u017c do wolnomularstwa nale\u017ca\u0142o bardzo wiele znanych osobisto\u015bci, kt\u00f3re cynicznie odnosi\u0142y si\u0119 do chrze\u015bcija\u0144stwa. Prawd\u0105 jest r\u00f3wnie\u017c, \u017ce w\u0142oski poeta <a title=\"Giosu\u00e8 Carducci\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Giosu%C3%A8_Carducci\">Giosu\u00e8 Carducci<\/a>, nale\u017c\u0105cy do lo\u017cy wolnomularskiej, napisa\u0142 <i>Hymn do Szatana<\/i>. Wiersz ten mia\u0142 jednak charakter <a title=\"Gnostycyzm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Gnostycyzm\">gnostycki<\/a>, a nie <a title=\"Satanizm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Satanizm\">satanistyczny<\/a>. Pod koniec XIX wieku o kontakty z diab\u0142em oskar\u017cy\u0142 wolnomularzy ex-mason Leo Taxil. Pr\u0119dko zosta\u0142 jednak zdemaskowany jako oszust.<\/p>\n<p><strong><span id=\"Organizacje_paramaso.C5.84skie\" class=\"mw-headline\">Organizacje paramaso\u0144skie<\/span><\/strong><\/p>\n<p>Na ca\u0142ym \u015bwiecie istnieje r\u00f3wnie\u017c szereg organizacji paramaso\u0144skich i pseudomaso\u0144skich, nieuznawanych przez <a title=\"Lo\u017ca\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Lo%C5%BCa\">lo\u017ce<\/a>\u201eregularne\u201d i \u201eliberalne\u201d za maso\u0144skie. W krajach wysoko rozwini\u0119tych istniej\u0105 organizacje wzorowane na wolnomularskich dla dzieci mason\u00f3w i m\u0142odzie\u017cy (\u201em\u0142odzie\u017c\u00f3wki maso\u0144skie\u201d \u2013 np. Zakon DeMolay dla ch\u0142opc\u00f3w w wieku 12-21 lat) czy dziewcz\u0119cy <a title=\"Order of the Rainbow Girls\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Order_of_the_Rainbow_Girls\">Order of the Rainbow Girls<\/a> oraz rodzin mason\u00f3w (<a title=\"Lo\u017ca wolnomularska\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Lo%C5%BCa_wolnomularska\">lo\u017ce<\/a> adopcyjne).<\/p>\n<p>Z organizacji paramaso\u0144skich dzia\u0142aj\u0105 w Polsce m.in.:<\/p>\n<ul>\n<li>Niezale\u017cny Zakon <a title=\"Odd fellows\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Odd_fellows\">Odd fellows<\/a> (Stowarzyszenie Bratniej Pomocy <i>Odd Fellows<\/i>), o charakterze filantropijno-towarzyskim, cz\u0142onkowie winni wierzy\u0107 w najwy\u017csz\u0105 istot\u0119, stworzyciela i organizatora wszech\u015bwiata oraz braterstwo ludzi. Stowarzyszenie propaguje wolno\u015b\u0107 my\u015bli i sumienia, zwalczanie przes\u0105d\u00f3w, zabobon\u00f3w, zazdro\u015bci i zawi\u015bci. Propaguje doskonalenie siebie poprzez sprawiedliwe dzia\u0142anie, okazywanie cierpliwo\u015bci oraz ludzkiej mi\u0142o\u015bci.<\/li>\n<li>Ordo Templi Orientis Antiqua &amp; La Couleuvre Noire (O.T.O.A. &amp; L.C.N.) Kwatera Europejska \u2013 nurt <a title=\"Gnostycyzm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Gnostycyzm\">gnostycko<\/a>&#8211;<a title=\"Magia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Magia\">magiczny<\/a> \u2013 od 2002 roku.<\/li>\n<li><a title=\"Ordo Templi Orientis\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ordo_Templi_Orientis\">Ordo Templi Orientis<\/a>(O.T.O.) \u2013 od 2008 roku, tradycja <a title=\"Thelema\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Thelema\">thelemiczna<\/a>. W sk\u0142ad nauk wchodz\u0105 m.in.: <a title=\"Magia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Magia\">magia<\/a>, <a title=\"Rytua\u0142\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Rytua%C5%82\">rytua\u0142y<\/a>, <a title=\"Kaba\u0142a\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kaba%C5%82a\">Kaba\u0142a<\/a>,<a title=\"Hermetyzm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Hermetyzm\">hermetyzm<\/a>.<\/li>\n<li>Mi\u0119dzynarodowy \u015awi\u0119ty Zakon Ra-Hoor-Khuit\u2019a (H.O.O.R.) oraz \u015awi\u0105tynia Mentu \u2013 od 2004 roku, tradycja <a title=\"Thelema\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Thelema\">thelemiczna<\/a>.<\/li>\n<li><a class=\"new\" title=\"Hermetic Mystic Order of Red Mountain Pass of Babylon (strona nie istnieje)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Hermetic_Mystic_Order_of_Red_Mountain_Pass_of_Babylon&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Hermetic Mystic Order of Red Mountain Pass of Babylon<\/a> \u2013 nurt <a title=\"Mistycyzm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Mistycyzm\">mistyczno<\/a>&#8211;<a title=\"Gnostycyzm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Gnostycyzm\">gnostycko<\/a>&#8211;<a title=\"Kaba\u0142a\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kaba%C5%82a\">kabalistyczny<\/a> \u2013 od 2003 roku.<\/li>\n<li><a class=\"new\" title=\"Prywatny Order \u015awi\u0119tego Stanis\u0142awa (strona nie istnieje)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Prywatny_Order_%C5%9Awi%C4%99tego_Stanis%C5%82awa&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Suwerenny Order \u015awi\u0119tego Stanis\u0142awa<\/a> \u2013 organizacja za\u0142o\u017cona w 1979 przez <a title=\"Juliusz Nowina-Sokolnicki\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Juliusz_Nowina-Sokolnicki\">Juliusza Nowin\u0119 Sokolnickiego<\/a>, od 1990 dzia\u0142a jako umi\u0119dzynarodowiona struktura niezale\u017cna z przymiotnikiem \u201esuwerenny\u201d w nazwie. W swoich szeregach ma znacz\u0105cy odsetek wolnomularzy (w Polsce m.in. <a title=\"Tadeusz Cegielski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Tadeusz_Cegielski\">Tadeusz Cegielski<\/a>). Pocz\u0105tkowo by\u0142o to stowarzyszenie charytatywne, od lat 90. niekt\u00f3re struktury narodowe ewoluowa\u0142y w stron\u0119 \u201eparamasonerii\u201d rozbudowuj\u0105c swoje ceremonie i przekszta\u0142caj\u0105c pi\u0119\u0107 klas orderu w namiastk\u0119 pi\u0119ciu kolejnych stopni. Na Ukrainie Order zosta\u0142 uznany za jedn\u0105 z najbardziej wp\u0142ywowych organizacji maso\u0144skich.<\/li>\n<li>Grupa \u201eOdyniec\u201d \u2013 utworzony 6 sierpnia 2009 roku elitarny think-tank maj\u0105cy w\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w wybitnych polskich oraz zagranicznych naukowc\u00f3w, artyst\u00f3w oraz in\u017cynier\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Poprzez organizacj\u0119 paramaso\u0144sk\u0105 nie nale\u017cy rozumie\u0107 takiej, kt\u00f3ra aspiruje czy ro\u015bci sobie miano maso\u0144skiej (to dotyczy organizacji pseudomaso\u0144skich), przeciwnie nawet, cz\u0119sto organizacje te nie tylko nie s\u0105 za wolnomularskie uznawane przez zakony maso\u0144skie, ale i same wyra\u017anie si\u0119 od takich zwi\u0105zk\u00f3w odcinaj\u0105 (np. <a title=\"Rotary International\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Rotary_International\">rotarianie<\/a>, Odd Fellows czy <a title=\"Fundacja im. Stefana Batorego\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Fundacja_im._Stefana_Batorego\">Fundacja Batorego<\/a>). Organizacje paramaso\u0144skie \u0142\u0105czy z maso\u0144skimi szereg podobie\u0144stw, zw\u0142aszcza w aspekcie organizacyjnym, czasami ideowym.<\/p>\n<p><strong><span id=\"Wp.C5.82yw_na_sztuk.C4.99\" class=\"mw-headline\">Wp\u0142yw na sztuk\u0119<\/span><\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>W <i>Wojnie i pokoju<\/i> <a title=\"Lew To\u0142stoj\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Lew_To%C5%82stoj\">Lwa To\u0142stoja<\/a> hrabia <a title=\"Piotr Bezuchow\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Piotr_Bezuchow\">Pierre Bezuchow<\/a> wst\u0119puje do lo\u017cy. Rytua\u0142 inicjacji jest w ca\u0142o\u015bci opisany.<\/li>\n<li>W <i>Lochach Watykanu<\/i> francuskiego noblisty <a title=\"Andr\u00e9 Gide\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Andr%C3%A9_Gide\">Andr\u00e9 Gide\u2019a<\/a> w spos\u00f3b prze\u015bmiewczy opisane jest nawr\u00f3cenie si\u0119 na <a title=\"Katolicyzm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Katolicyzm\">katolicyzm<\/a> pod wp\u0142ywem wizji wolnomularza, kt\u00f3ry wcze\u015bniej rzuci\u0142 kamieniem w figurk\u0119 <a title=\"Dziewictwo Marii z Nazaretu\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Dziewictwo_Marii_z_Nazaretu\">Matki Boskiej<\/a>.<\/li>\n<li>W <i><a title=\"Czarodziejska g\u00f3ra\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Czarodziejska_g%C3%B3ra\">Czarodziejskiej g\u00f3rze<\/a><\/i> <a title=\"Thomas Mann\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Thomas_Mann\">Tomasza Manna<\/a> Lodovico Settembrini, jedna z wa\u017cniejszych postaci, kt\u00f3ra reprezentuje<a title=\"Humanizm\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Humanizm\">\u015bwiatopogl\u0105d humanistyczny<\/a>, jest wolnomularzem.<\/li>\n<li>W <i><a title=\"Wahad\u0142o Foucaulta (powie\u015b\u0107)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wahad%C5%82o_Foucaulta_(powie%C5%9B%C4%87)\">Wahadle Foucaulta<\/a><\/i> <a title=\"Umberto Eco\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Umberto_Eco\">Umberta Eco<\/a> bohaterowie pr\u00f3buj\u0105 rozwik\u0142a\u0107 zagadk\u0119 tajnych stowarzysze\u0144: masonerii,<a title=\"R\u00f3\u017cokrzy\u017c\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/R%C3%B3%C5%BCokrzy%C5%BC\">r\u00f3\u017cokrzy\u017cowc\u00f3w<\/a>, <a title=\"Templariusze\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Templariusze\">templariuszy<\/a> i ich tajemniczych powi\u0105za\u0144.<\/li>\n<li>W ksi\u0119dze IV <i><a title=\"Pan Tadeusz\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pan_Tadeusz\">Pana Tadeusza<\/a><\/i> <a title=\"Adam Mickiewicz\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Adam_Mickiewicz\">Adama Mickiewicza<\/a> pojawiaj\u0105 si\u0119 \u201ehiramscy cie\u015ble\u201d.<\/li>\n<li>W <i>Popio\u0142ach<\/i> <a title=\"Stefan \u017beromski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Stefan_%C5%BBeromski\">Stefana \u017beromskiego<\/a> Olbromski przyst\u0119puje do lo\u017cy. Elementy barwnie opisanego rytua\u0142u s\u0105 bliskie rzeczywistemu, co mo\u017ce wskazywa\u0107, \u017ce sam \u017beromski by\u0142 masonem lub mia\u0142 dobrych informator\u00f3w. W tym opisie rytua\u0142 podniesienia do trzech podstawowych stopni wtajemniczenia skondensowany jest w jeden.<\/li>\n<li><i>Wielki Kofta<\/i> i <i>Wilhelm Mistrz<\/i> \u2013 <a title=\"Johann Wolfgang von Goethe\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Johann_Wolfgang_von_Goethe\">Johanna Wolfganga Goethego<\/a>.<\/li>\n<li>O wolnomularzach wspomina tak\u017ce <a title=\"James Joyce\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/James_Joyce\">James Joyce<\/a> w <i><a title=\"Ulisses (powie\u015b\u0107)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ulisses_(powie%C5%9B%C4%87)\">Ulissesie<\/a><\/i> i <a title=\"Edgar Allan Poe\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Edgar_Allan_Poe\">Edgar Allan Poe<\/a> w opowiadaniu <i>Beczka amontillada<\/i>.<\/li>\n<li><a title=\"Stanis\u0142aw Przybyszewski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Stanis%C5%82aw_Przybyszewski\">Stanis\u0142aw Przybyszewski<\/a> w <i>Moich wsp\u00f3\u0142czesnych<\/i> przytacza anegdot\u0119, jak katolicy-ch\u0142opi z Wielkopolski postrzegali mason\u00f3w-mieszczan, i wspomina o Polaku-masonie, kt\u00f3rego pozna\u0142 w Norwegii.<\/li>\n<li>W powie\u015bci <i><a title=\"Sto lat samotno\u015bci\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Sto_lat_samotno%C5%9Bci\">Sto lat samotno\u015bci<\/a><\/i> <a title=\"Gabriel Garc\u00eda M\u00e1rquez\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Gabriel_Garc%C3%ADa_M%C3%A1rquez\">Gabriela Garc\u00edi Marqueza<\/a> mowa jest o masonach jako o republika\u0144skich libera\u0142ach.<\/li>\n<li>W powie\u015bci <i><a title=\"W poszukiwaniu straconego czasu\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/W_poszukiwaniu_straconego_czasu\">W poszukiwaniu straconego czasu<\/a><\/i> <a title=\"Marcel Proust\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Marcel_Proust\">Marcela Prousta<\/a> kilkakrotnie pada s\u0142owo masoneria i Wielki Wsch\u00f3d.<\/li>\n<li>Bohater powie\u015bci <i>Stan zawieszenia<\/i> <a title=\"Saul Bellow\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Saul_Bellow\">Saula Bellowa<\/a> zamawia do domu ulotk\u0119 reklamuj\u0105c\u0105 masoneri\u0119 szkock\u0105.<\/li>\n<li>W powie\u015bci <i><a title=\"Cz\u0142owiek bez w\u0142a\u015bciwo\u015bci\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Cz%C5%82owiek_bez_w%C5%82a%C5%9Bciwo%C5%9Bci\">Cz\u0142owiek bez w\u0142a\u015bciwo\u015bci<\/a><\/i> <a title=\"Robert Musil\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Robert_Musil\">Roberta Musila<\/a> masoni zostaj\u0105 dwukrotnie wspomniani.<\/li>\n<li>W opowiadaniu <i>Republika marze\u0144<\/i> <a title=\"Bruno Schulz\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Bruno_Schulz\">Brunona Schulza<\/a> pojawiaj\u0105 si\u0119 \u201ebracia spod znaku kielni\u201d<sup id=\"cite_ref-62\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wolnomularstwo#cite_note-62\">[62]<\/a><\/sup>.<\/li>\n<li>W powie\u015bci <i>Wita<\/i> Tadeusza Mici\u0144skiego antagonista tytu\u0142owej bohaterki &#8211; D&#8217;Ar\u017canow &#8211; jest &#8222;Wielkim Koft\u0105&#8221;, czyli najwy\u017cszym mistrzem masonerii. Wolnomularstwo rozpatrywane jest przez autora w kontek\u015bcie zapobiegni\u0119cia upadkowi I Rzeczpospolitej.<\/li>\n<li>Same s\u0142owa \u201emason\u201d i \u201emasoneria\u201d pojawi\u0105 si\u0119 tak\u017ce w <i><a title=\"Dziennik (Gombrowicz)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Dziennik_(Gombrowicz)\">Dziennikach<\/a><\/i> <a title=\"Witold Gombrowicz\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Witold_Gombrowicz\">Witolda Gombrowicza<\/a>, w <a title=\"Sztukmistrz z Lublina\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Sztukmistrz_z_Lublina\"><i>Sztukmistrzu z Lublina<\/i><\/a> <a title=\"Isaac Bashevis Singer\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Isaac_Bashevis_Singer\">Isaaca Singera<\/a> i w <i><a title=\"Kalendarz i klepsydra\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kalendarz_i_klepsydra\">Kalendarzu i klepsydrze<\/a><\/i> <a title=\"Tadeusz Konwicki\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Tadeusz_Konwicki\">Tadeusza Konwickiego<\/a>.<\/li>\n<li>S\u0142owo \u201efrankmason\u201d pojawia si\u0119 w <i><a title=\"Fantazy\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Fantazy\">Fantazym<\/a><\/i> <a title=\"Juliusz S\u0142owacki\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Juliusz_S%C5%82owacki\">Juliusza S\u0142owackiego<\/a>.<\/li>\n<li>S\u0142owo \u201ewolnomularstwo\u201d pojawia si\u0119 w powie\u015bci <i><a class=\"new\" title=\"Esther (powie\u015b\u0107) (strona nie istnieje)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Esther_(powie%C5%9B%C4%87)&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Esther<\/a><\/i> <a title=\"Stefan Chwin\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Stefan_Chwin\">Stefana Chwina<\/a>.<\/li>\n<li><a class=\"mw-redirect\" title=\"Juliusz Verne\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Juliusz_Verne\">Juliusz Verne<\/a> w powie\u015bciach <i><a title=\"Dzieci kapitana Granta\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Dzieci_kapitana_Granta\">Dzieci kapitana Granta<\/a><\/i> i <i><a title=\"Robur Zdobywca\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Robur_Zdobywca\">Robur Zdobywca<\/a><\/i> wspomina o lo\u017cy maso\u0144skiej. Te dzie\u0142a nie zawieraj\u0105 jednak wielu informacji o wolnomularstwie.<\/li>\n<li>W opartej na <a title=\"Kaba\u0142a\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kaba%C5%82a\">kabale<\/a> powie\u015bci <i>Golem<\/i> <a title=\"Gustav Meyrink\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Gustav_Meyrink\">Gustava Meyrinka<\/a> pojawia si\u0119 s\u0142owo wolnomularz, z tym \u017ce w zupe\u0142nie innym kontek\u015bcie, bo na okre\u015blenie osoby o sk\u0142onno\u015bciach pedofilskich, u\u017cywane w mowie potocznej.<\/li>\n<li>W powie\u015bci <a title=\"John Steinbeck\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/John_Steinbeck\">Johna Steinbecka<\/a> <i><a title=\"Na wsch\u00f3d od Edenu\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Na_wsch%C3%B3d_od_Edenu\">Na wsch\u00f3d od Edenu<\/a><\/i> jeden z bohater\u00f3w zostaje masonem.<\/li>\n<li><a title=\"Holandia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Holandia\">Holenderski<\/a> pisarz <a title=\"Harry Mulisch\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Harry_Mulisch\">Harry Mulisch<\/a> wspomina o masonach w powie\u015bci <i>Odkrycie nieba<\/i> w odniesieniu do <a title=\"Arka Przymierza\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Arka_Przymierza\">Arki Przymierza<\/a>. W noweli &#8222;Czarne \u015bwiat\u0142o&#8221; Mulisch szkicuje domnieman\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 wolnych murarzy przy wznoszeniu gotyckich katedr.<\/li>\n<li>W powie\u015bci <i>Ca\u0142y smutek Belgii<\/i> belgijskiego pisarza <a title=\"Hugo Claus\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Hugo_Claus\">Hugo Clausa<\/a> masoni zostaj\u0105 kilkakrotnie wspomniani przez katolickich bohater\u00f3w jako zagro\u017cenie dla Ko\u015bcio\u0142a.<\/li>\n<li>W rozdziale III rozprawy filozoficznej <i>O podstawie moralno\u015bci<\/i> <a title=\"Arthur Schopenhauer\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Arthur_Schopenhauer\">Artur Schopenhauer<\/a> pos\u0142uguje si\u0119 wyra\u017ceniem \u201eniebezpiecze\u0144stwo wygnania z wielkiej lo\u017cy maso\u0144skiej uczciwych ludzi\u201d.<\/li>\n<li>Chorwacki pisarz <a title=\"Miroslav Krle\u017ea\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Miroslav_Krle%C5%BEa\">Miroslav Krle\u017ea<\/a> o pogl\u0105dach socjalistycznych w powie\u015bci <i>Na kraw\u0119dzi rozumu<\/i> ironizuje na temat jego zdaniem \u201edrobnomieszcza\u0144skich\u201d wolnomularzy.<\/li>\n<li>W powie\u015bci <i>J\u00f3zef Balsamo<\/i> <a class=\"mw-redirect\" title=\"Aleksander Dumas (ojciec)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Aleksander_Dumas_(ojciec)\">Aleksandra Dumasa<\/a> b\u0119d\u0105cej pierwsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 cyklu powie\u015bciowego \u201ePami\u0119tniki lekarza\u201d, opisany jest dok\u0142adnie rytua\u0142 wolnomularski. Ca\u0142y cykl oparty jest na tezie, \u017ce rewolucja francuska by\u0142a maso\u0144skim spiskiem zaplanowanym ju\u017c w 1770 roku.<\/li>\n<li><a title=\"Andrzej Strug\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Andrzej_Strug\">Andrzej Strug<\/a> w powie\u015bci <i><a class=\"new\" title=\"Wyspa zapomnienia (strona nie istnieje)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Wyspa_zapomnienia&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Wyspa zapomnienia<\/a><\/i> w spos\u00f3b alegoryczny zarysowa\u0142 ide\u0119 i cele wolnomularstwa.<\/li>\n<li>Pewne informacje na temat masonerii zawarte s\u0105 dziele <i><a class=\"new\" title=\"Legenda Europy (strona nie istnieje)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Legenda_Europy&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Legenda Europy<\/a><\/i> <a title=\"Piotr Kuncewicz\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Piotr_Kuncewicz\">Piotra Kuncewicza<\/a>.<\/li>\n<li>O masonerii wspomina kilkakrotnie w swoich dzie\u0142ach <a title=\"Jerzy Prokopiuk\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Jerzy_Prokopiuk\">Jerzy Prokopiuk<\/a>.<\/li>\n<li>W ksi\u0105\u017cce \u201eFrabato\u201d <a title=\"Franz Bardon\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Franz_Bardon\">Franza Bardona<\/a>, g\u0142\u00f3wny bohater walczy z masonami w wzgl\u0119dzie magicznym.<\/li>\n<li>Wolnomularski charakter ma opera <a title=\"Wolfgang Amadeus Mozart\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wolfgang_Amadeus_Mozart\">Wolfganga Amadeusa Mozarta<\/a> <i><a title=\"Czarodziejski flet (KV 620)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Czarodziejski_flet_(KV_620)\">Czarodziejski flet<\/a><\/i>.<\/li>\n<li>Ju\u017c pierwsze s\u0142owa opery <i><a title=\"\u00c7a Ira\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/%C3%87a_Ira\">\u00c7a Ira<\/a><\/i> <a title=\"Roger Waters\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Roger_Waters\">Rogera Watersa<\/a> do libretta Nadine i \u00c9tienne\u2019a Roda-Gila, kt\u00f3rej prapremiera odby\u0142a si\u0119 25 sierpnia 2006 roku, o godzinie 21:00 w Poznaniu, odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do wolnomularskich idei <i>Chc\u0105c cieszy\u0107 si\u0119 \u017cyciem, musisz zrozumie\u0107, \u017ce wiedza to niezb\u0119dny klucz do wolno\u015bci.<\/i> Pojawia si\u0119 symbolika wolnomularska: tr\u00f3jk\u0105t z okiem wie\u0144cz\u0105cy piramid\u0119, cyrkiel, w\u0119gielnica i inne. Ca\u0142a opera przepojona jest duchem maso\u0144skim, za\u015b dominuj\u0105cym elementem scenografii s\u0105 4 reflektory, kt\u00f3rych snopy \u015bwiat\u0142a nad scen\u0105 uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 we wspomniane wy\u017cej: cyrkiel i w\u0119gielnic\u0119. Nie jest niczym dziwnym, bowiem opera oparta jest na historii Wielkiej Rewolucji Francuskiej.<\/li>\n<li><a title=\"Zbigniew Nienacki\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Zbigniew_Nienacki\">Zbigniew Nienacki<\/a> w swojej wczesnej powie\u015bci <i><a title=\"Niesamowity dw\u00f3r\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Niesamowity_dw%C3%B3r\">Niesamowity dw\u00f3r<\/a><\/i> opisuje histori\u0119 dworku szlacheckiego, kt\u00f3ry by\u0142, jak si\u0119 okaza\u0142o, siedzib\u0105 lo\u017cy maso\u0144skiej. Na tle sensacyjnej fabu\u0142y autor szkicuje histori\u0119 wolnomularstwa w Europie i w Polsce oraz przybli\u017ca czytelnikowi maso\u0144skie idee i rytua\u0142y, jak r\u00f3wnie\u017c wp\u0142yw wolnomularstwa na sztuki pi\u0119kne i literatur\u0119 polsk\u0105.<\/li>\n<li>W <a title=\"Kariera Nikodema Dyzmy\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kariera_Nikodema_Dyzmy\">Karierze Nikodema Dyzmy<\/a> <a title=\"Tadeusz Do\u0142\u0119ga-Mostowicz\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Tadeusz_Do%C5%82%C4%99ga-Mostowicz\">Tadeusza Do\u0142\u0119gi- Mostowicza<\/a> tytu\u0142owy bohater przyst\u0119puje do lo\u017cy Gwiazdy Trzypromiennej<\/li>\n<li>Wolnomularzem jest <a title=\"Eberhard Mock\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Eberhard_Mock\">Eberhard Mock<\/a>, g\u0142\u00f3wny bohater cyklu powie\u015bci Marka Krajewskiego.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Znani pisarze i filozofowie, kt\u00f3rzy byli wolnomularzami, to: <a title=\"Johann Wolfgang von Goethe\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Johann_Wolfgang_von_Goethe\">Johann Wolfgang von Goethe<\/a>, <a title=\"Adam Mickiewicz\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Adam_Mickiewicz\">Adam Mickiewicz<\/a><sup id=\"cite_ref-63\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wolnomularstwo#cite_note-63\">[63]<\/a><\/sup>, <a title=\"Aleksander Puszkin\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Aleksander_Puszkin\">Aleksander Puszkin<\/a>, <a title=\"George Gordon Byron\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/George_Gordon_Byron\">Lord Byron<\/a>, <a title=\"Heinrich Heine\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Heinrich_Heine\">Heinrich Heine<\/a>, <a title=\"Monteskiusz\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Monteskiusz\">Monteskiusz<\/a>, <a title=\"Robert Burns\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Robert_Burns\">Robert Burns<\/a>, <a title=\"Joseph de Maistre\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Joseph_de_Maistre\">Joseph de Maistre<\/a>, <a title=\"Karl Philipp Moritz\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Karl_Philipp_Moritz\">Karl Philipp Moritz<\/a>, <a title=\"Arthur Conan Doyle\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Arthur_Conan_Doyle\">Arthur Conan Doyle<\/a>,<a title=\"Rudyard Kipling\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Rudyard_Kipling\">Rudyard Kipling<\/a>, <a title=\"Alexander Pope\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Alexander_Pope\">Alexander Pope<\/a>, <a title=\"Giacomo Casanova\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Giacomo_Casanova\">Giacomo Casanova<\/a>, <a title=\"Walter Scott\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Walter_Scott\">Walter Scott<\/a>, <a title=\"Jonathan Swift\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Jonathan_Swift\">Jonathan Swift<\/a>, <a title=\"Anthony Trollope\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Anthony_Trollope\">Anthony Trollope<\/a>, <a title=\"Voltaire\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Voltaire\">Voltaire<\/a>, <a title=\"Stendhal\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Stendhal\">Stendhal<\/a>,<a title=\"Oscar Wilde\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Oscar_Wilde\">Oscar Wilde<\/a>, <a title=\"Johann Gottlieb Fichte\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Johann_Gottlieb_Fichte\">Johann Gottlieb Fichte<\/a>, <a title=\"Gotthold Ephraim Lessing\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Gotthold_Ephraim_Lessing\">Gotthold Ephraim Lessing<\/a>, <a title=\"Lew To\u0142stoj\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Lew_To%C5%82stoj\">Lew To\u0142stoj<\/a>, <a title=\"Rudolf Steiner (filozof)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Rudolf_Steiner_(filozof)\">Rudolf Steiner<\/a>, <a title=\"Giosu\u00e8 Carducci\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Giosu%C3%A8_Carducci\">Giosue Carducci<\/a>, <a title=\"Christian Jacq\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Christian_Jacq\">Christian Jacq<\/a>,<a title=\"Aleister Crowley\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Aleister_Crowley\">Aleister Crowley<\/a>, <a title=\"Julian Ursyn Niemcewicz\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Julian_Ursyn_Niemcewicz\">Julian Ursyn Niemcewicz<\/a>, <a title=\"Henryk Rzewuski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Henryk_Rzewuski\">Henryk Rzewuski<\/a>, <a title=\"Julius Evola\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Julius_Evola\">Julius Evola<\/a>, <a title=\"Stanis\u0142aw Kostka Potocki\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Stanis%C5%82aw_Kostka_Potocki\">Stanis\u0142aw Kostka Potocki<\/a>, <a title=\"Piotr Kuncewicz\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Piotr_Kuncewicz\">Piotr Kuncewicz<\/a>, <a title=\"Andrzej Nowicki (filozof)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Andrzej_Nowicki_(filozof)\">Andrzej Nowicki<\/a>, <a title=\"Cezary Le\u017ce\u0144ski\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Cezary_Le%C5%BCe%C5%84ski\">Cezary Le\u017ce\u0144ski<\/a>, <a title=\"Andrzej Strug\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Andrzej_Strug\">Andrzej Strug<\/a>, <a title=\"Cyprian Godebski (pisarz)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Cyprian_Godebski_(pisarz)\">Cyprian Godebski<\/a>, <a title=\"Aleksander Fredro\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Aleksander_Fredro\">Aleksander Fredro<\/a>.<\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wolnomularstwo\">https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wolnomularstwo<\/a><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wolnomularstwo, inaczej masoneria lub sztuka kr\u00f3lewska \u2013 mi\u0119dzynarodowy ruch, maj\u0105cy na celu duchowe doskonalenie jednostki i braterstwo ludzi r\u00f3\u017cnych religii,narodowo\u015bci i pogl\u0105d\u00f3w. Ruch ten charakteryzuje si\u0119 istnieniem tr\u00f3jk\u0105t\u00f3w maso\u0144skich, l\u00f3\u017c wolnomularskich, obediencji oraz rozbudowanej symboliki i rytua\u0142\u00f3w. Masoneria to tak\u017ce zesp\u00f3\u0142 bractw o charakterze elitarnym i dyskretnym. Inn\u0105 cech\u0105 wolnomularstwa s\u0105 legendy i teorie spiskowe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-7219","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prasa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7219","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7219"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7219\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7232,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7219\/revisions\/7232"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7219"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7219"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7219"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}