{"id":715684,"date":"2019-08-06T01:25:13","date_gmt":"2019-08-06T01:25:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.universe.expert\/?p=715684"},"modified":"2019-08-06T01:26:23","modified_gmt":"2019-08-06T01:26:23","slug":"meteoryt-czelabinski-byl-ostrzezeniem-dla-ludzkosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.universe.expert\/?p=715684","title":{"rendered":"Meteoryt czelabi\u0144ski by\u0142 ostrze\u017ceniem dla ludzko\u015bci."},"content":{"rendered":"<blockquote><p><a href=\"http:\/\/www.universe.expert\/?attachment_id=715685\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-715685 size-medium\" src=\"http:\/\/www.universe.expert\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/01-23-300x122.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"122\" srcset=\"https:\/\/www.universe.expert\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/01-23-300x122.jpg 300w, https:\/\/www.universe.expert\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/01-23.jpg 640w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><strong>Meteoryt czelabi\u0144ski by\u0142 ostrze\u017ceniem dla ludzko\u015bci.<\/strong> Eksplozja meteoroidu, kt\u00f3ra mia\u0142a miejsce na pocz\u0105tku 2013 roku nad Rosja, mog\u0142a by\u0107 dopiero pierwszym z wielu takich zdarze\u0144. Zdaniem astronom\u00f3w kosmiczne ska\u0142y mog\u0105 sia\u0107 spustoszenie na naszej planecie \u015brednio co 10-20 lat. 15 lutego 2013 r. nad Czelabi\u0144skiem nast\u0105pi\u0142 wybuch, w wyniku kt\u00f3rego ponad 1200 os\u00f3b trafi\u0142o do szpitali. Eksplozja by\u0142a 40 razy silniejsza ni\u017c wybuch bomby j\u0105drowej zrzuconej na Hiroszim\u0119. Ponad 4 tony meteoryt\u00f3w, kt\u00f3re spad\u0142y na Ziemi\u0119, stanowi\u0142o 0,05 proc. masy ca\u0142ego obiektu.<\/p>\n<p>Wed\u0142ug ostatnich oblicze\u0144 obiekt wszed\u0142 w ziemsk\u0105 atmosfer\u0119 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 19 km\/s, czyli ponad 50 razy szybciej ni\u017c porusza si\u0119 d\u017awi\u0119k! Obiekt mia\u0142 \u015brednic\u0119 ok. 20 metr\u00f3w i uleg\u0142 rozpadowi na wysoko\u015bci 30 km nad powierzchni\u0105 Ziemi. Najwi\u0119ksz\u0105 jasno\u015b\u0107 meteor mia\u0142 na wysoko\u015bci 29,7 km, w momencie eksplozji. Dla obserwator\u00f3w z okolicy by\u0142 ja\u015bniejszy ni\u017c S\u0142o\u0144ce i u niekt\u00f3rych os\u00f3b spowodowa\u0142 oparzenia s\u0142oneczne.<\/p>\n<p>\u2013 Na szcz\u0119\u015bcie wi\u0119kszo\u015b\u0107 energii kinetycznej zosta\u0142a zaabsorbowana przez atmosfer\u0119 \u2013 komentowa\u0142 czeski astronom Ji\u0159\u00ed Borovi\u010dka. \u2013 Solidniejsza ska\u0142a, kt\u00f3ra rozpada\u0142a by si\u0119 ni\u017cej nad powierzchni\u0105 Ziemi, spowodowa\u0142aby du\u017co wi\u0119ksze szkody.<\/p>\n<p>Cho\u0107 meteoroid wybuch\u0142 na du\u017cej wysoko\u015bci, to powsta\u0142a fala uderzeniowa pot\u0142uk\u0142a szyby w oknach, uszkodzi\u0142a budynki, a nawet przewraca\u0142a ludzi. Naukowcy stwierdzili, \u017ce spowodowa\u0142a ona zniszczenia w odleg\u0142o\u015bciach do 90 km od miejsca, nad kt\u00f3rym nast\u0105pi\u0142a eksplozja.<\/p>\n<p>W czerwcu 2013 r. na \u0142amach &#8222;Geophysical Research Letters&#8221; ukaza\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c artyku\u0142 opisuj\u0105cy obserwacje i rejestracje infrad\u017awi\u0119kowej fali uderzeniowej. Wykona\u0142o je 20 stacji International Monitoring System (IMS), nale\u017c\u0105ce do CTBTO, (Organizacji Traktatu o Ca\u0142kowitym Zakazie Pr\u00f3b z Broni\u0105 J\u0105drow\u0105). Wed\u0142ug raportu na Alasce odnotowano fal\u0119 jeszcze trzy dni p\u00f3\u017aniej, po dwukrotnym okr\u0105\u017ceniu przez ni\u0105 Ziemi. Badacze na tej podstawie szacuj\u0105 si\u0142\u0119 eksplozji przy rozpadzie tego meteoroidu na 460 000 ton TNT, co czyni incydent najsilniejszym kiedykolwiek odnotowanym przez IMS.<\/p>\n<p><b>Ostrze\u017cenie dla ludzko\u015bci<\/b><\/p>\n<p>Najprawdopodobniej eksplozja by\u0142a najwi\u0119kszym tego typu wydarzeniem od czasu katastrofy tunguskiej w 1908 r. Naukowcy nazywaj\u0105 kosmiczn\u0105 kolizj\u0119 ostrze\u017ceniem dla ludzko\u015bci. &#8211; Je\u015bli ludzko\u015b\u0107 nie chce podzieli\u0107 losu dinozaur\u00f3w, musimy dok\u0142adnie bada\u0107 wydarzenia takie, jak to &#8211; powiedzia\u0142 profesor Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis Qing-Zhu Yin.<\/p>\n<p>Meteoryt Czelabi\u0144ski m\u00f3g\u0142 by\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 1200 metrowej asteroidy 86039, pierwszy raz zarejestrowanej w 1999, jako regularnie zbli\u017caj\u0105cej si\u0119 do orbity Ziemi. Meteoryt sklasyfikowano jako chondryt LL.<\/p>\n<p>Zgodnie z wyliczeniami naukowc\u00f3w, wykryto a\u017c 20 obiekt\u00f3w tego typu, kt\u00f3rych trajektoria lotu pokrywa si\u0119 z t\u0105, po kt\u00f3rej porusza\u0142 si\u0119 czelabi\u0144ski meteoryt. Nasza znajomo\u015b\u0107 kosmosu jest jednak na tyle ma\u0142a, \u017ce nale\u017cy za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce takich meteoroid\u00f3w mo\u017ce by\u0107 jeszcze wi\u0119cej.<\/p>\n<p>\u2013 Wi\u0119cej obiekt\u00f3w o takim pochodzeniu mo\u017ce spotka\u0107 na swojej drodze Ziemi\u0119 \u2013 skomentowa\u0142 wyniki Carlos de la Fuente Marcos, specjalista od dynamiki orbitalnej z Uniwersytetu Complutense w Madrycie.<\/p>\n<p>Astronomowie twierdz\u0105, \u017ce sytuacja, kt\u00f3ra mia\u0142a miejsce w Czelabi\u0144sku mo\u017ce si\u0119 powtarza\u0107 \u015brednio co 10-20 lat. Co gorsza, wiele z zagra\u017caj\u0105cych nam kosmicznych ska\u0142 mo\u017ce by\u0107 wi\u0119kszych od od\u0142amka, kt\u00f3ry spad\u0142 na w lutym 2013 roku.<\/p>\n<p>Ju\u017c obiekty o \u015brednicy zaledwie 140 metr\u00f3w mog\u0105 spowodowa\u0107 ogromne zniszczenia. Zdaniem dr Edwarda Lu, astronoma z NASA, wybuch takiego obiektu mia\u0142by si\u0142\u0119 150 milion\u00f3w ton TNT, czyli by\u0142by ponad 300 razy silniejszy ni\u017c w przypadku meteorytu czelabi\u0144skiego.<\/p>\n<p>\u2013 Nie spowodowa\u0142oby to zniszczenia ca\u0142ej ludzko\u015bci, ale w najgorszym przypadku mog\u0142oby zgin\u0105\u0107 oko\u0142o 50 mln ludzi, a rozw\u00f3j \u015bwiatowej gospodarki m\u00f3g\u0142by zosta\u0107 cofni\u0119ty o dwa stulecia \u2013 powiedzia\u0142 dr Lu.<\/p>\n<p>Meteoroid o \u015brednicy 1 km by\u0142by jeszcze wi\u0119kszym zagro\u017ceniem. Uderzenie takiego obiektu w Ziemi\u0119 mog\u0142oby oznacza\u0107 koniec \u017cycia ludzi na Ziemi.<\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"http:\/\/www.pap.pl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">www.Pap.pl<\/a>, <a href=\"http:\/\/www.Naukawpolsce.pap.pl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">www.Naukawpolsce.pap.pl<\/a><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Meteoryt czelabi\u0144ski by\u0142 ostrze\u017ceniem dla ludzko\u015bci. Eksplozja meteoroidu, kt\u00f3ra mia\u0142a miejsce na pocz\u0105tku 2013 roku nad Rosja, mog\u0142a by\u0107 dopiero pierwszym z wielu takich zdarze\u0144. Zdaniem astronom\u00f3w kosmiczne ska\u0142y mog\u0105 sia\u0107 spustoszenie na naszej planecie \u015brednio co 10-20 lat. 15 lutego 2013 r. nad Czelabi\u0144skiem nast\u0105pi\u0142 wybuch, w wyniku kt\u00f3rego ponad 1200 os\u00f3b trafi\u0142o do [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-715684","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prasa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/715684","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=715684"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/715684\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":715688,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/715684\/revisions\/715688"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=715684"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=715684"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=715684"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}