{"id":715646,"date":"2019-08-06T00:29:47","date_gmt":"2019-08-06T00:29:47","guid":{"rendered":"http:\/\/www.universe.expert\/?p=715646"},"modified":"2019-08-06T00:36:13","modified_gmt":"2019-08-06T00:36:13","slug":"blisko-ziemi-kraza-tysiace-niebezpiecznych-planetoid-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.universe.expert\/?p=715646","title":{"rendered":"Dlaczego asteroidy lec\u0105 w kierunku Ziemi."},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Dlaczego asteroidy lec\u0105 w kierunku Ziemi.<\/strong> Ju\u017c za 170 lat z nasz\u0105 planet\u0105 mo\u017ce zderzy\u0107 si\u0119 spora planetoida – informuj\u0105 specjali\u015bci z NASA. Asteroida powoli od miliard\u00f3w lat zmienia swoj\u0105 trajektori\u0119 lotu i nied\u0142ugo znajdzie si\u0119 niebezpiecznie blisko Ziemi. By\u0107 mo\u017ce, aby unikn\u0105\u0107 tej katastrofy, zostanie wykorzystane to samo zjawisko, kt\u00f3re \u015bci\u0105ga kosmiczn\u0105 ska\u0142\u0119 w naszym kierunku.<\/p>\n

Naukowcy z Jet Propulsion Laboratory NASA wyliczyli, \u017ce w 2182 roku mo\u017ce uderzy\u0107 w Ziemi\u0119 asteroida, kt\u00f3ra mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 wymarcie gatunk\u00f3w podobne do tego, kt\u00f3re doprowadzi\u0142o do zag\u0142ady dinozaur\u00f3w miliony lat temu. Planetoida, kt\u00f3ra ma wywo\u0142a\u0107 kataklizm to 1999 RQ36. Zosta\u0142a odkryta 13 lat temu. Jej orbita mie\u015bci si\u0119 w obszarze wyznaczanym przez trajektori\u0119 ruchu Marsa. Obliczenia, z kt\u00f3rych wynika, \u017ce asteroida ta zderzy si\u0119 z Ziemi\u0105, naukowcy oparli na wyst\u0119powaniu w kosmosie tzw. „efektu Jarkowskiego”.<\/p>\n

Planetoidy wiruj\u0105 wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi, przez co \u015bwiat\u0142o centralnej gwiazdy uk\u0142adu, przez kt\u00f3ry przelatuj\u0105, ogrzewa ich powierzchni\u0119 nier\u00f3wnomiernie. Energia cieplna najpierw jest poch\u0142aniana przez o\u015bwietlon\u0105 cze\u015b\u0107 kosmicznej ska\u0142y, po czym jest wypromieniowywana z powrotem w kosmos. Powierzchnia, kt\u00f3ra znajduje si\u0119 w cieniu, wyrzuca z siebie wi\u0119cej foton\u00f3w, ni\u017c aktualnie nas\u0142oneczniona cz\u0119\u015b\u0107, dlatego powstaje si\u0142a wypadkowa, kt\u00f3ra lekko zmienia orbit\u0119 asteroidy.<\/p>\n

W wyniku tego zjawiska, planetoida mo\u017ce zbli\u017ca\u0107 si\u0119 spiralnym ruchem ku gwie\u017adzie centralnej lub wr\u0119cz przeciwnie, oddala\u0107 si\u0119 od niej i stanowi\u0107 zagro\u017cenie dla najbli\u017cszych planet.<\/p>\n

Efekt ten zosta\u0142 wyliczony teoretycznie przez rosyjskiego in\u017cyniera polskiego pochodzenia, Iwana Osipowicza Jarkowskiego. By\u0142 on pracownikiem w firmie zajmuj\u0105cej si\u0119 transportem kolejowym, ale w wolnym czasie wylicza\u0142 jaki wp\u0142yw maj\u0105 oddzia\u0142ywania termiczne na ma\u0142e obiekty, takie jak planetoidy. Swoj\u0105 prac\u0119 opublikowa\u0142 na prze\u0142omie XIX i XX stulecia, jednak nie cieszy\u0142a si\u0119 ona w\u00f3wczas zainteresowaniem w \u015brodowiskach naukowych.<\/p>\n

O „efekcie Jarkowskiego” przypomniano sobie w 2003 roku, kiedy to naukowcy m.in. z NASA po raz pierwszy zaobserwowali przesuni\u0119cie si\u0119 orbity planetoidy 6489 Golevka w wyniku dzia\u0142ania si\u0142y opisanej przez in\u017cyniera.<\/p>\n

– Po raz pierwszy wykazano, \u017ce planetoidy mog\u0105 by\u0107 dos\u0142ownie przyspieszane w przestrzeni kosmicznej \u2013 powiedzia\u0142 wtedy Dr. Steven Chesley, pracownik NASA i szef ekipy badawczej. – W przypadku Golevki wielko\u015b\u0107 si\u0142y dzia\u0142aj\u0105cej na cia\u0142o w wyniku efektu Jarkowskiego jest niesamowicie ma\u0142a w por\u00f3wnaniu do masy planetoidy. Mimo to ta bardzo ma\u0142a si\u0142a w ci\u0105gu 12 lat wywo\u0142a\u0142a przesuni\u0119cie obiektu o 15 kilometr\u00f3w. Je\u015bli taka si\u0142a dzia\u0142a na planetoid\u0119 przez miliony lat mo\u017ce spowodowa\u0107 wyra\u017an\u0105 zmian\u0119 jej orbity. Asteroidy, kt\u00f3re w tej chwili znajduj\u0105 si\u0119 pomi\u0119dzy Marsem a Jowiszem, mog\u0105 nied\u0142ugo zagra\u017ca\u0107 Ziemi \u2013 doda\u0142 naukowiec.<\/p>\n

Z „efektem Jarkowskiego” powi\u0105zano r\u00f3wnie\u017c w 2007 roku ruch obrotowy planetoid. Zjawisko to nazwano efektem YORP (z ang. Yarkovsky\u2013O’Keefe\u2013Radzievskii\u2013Paddack effect). Zdaniem naukowc\u00f3w, na nier\u00f3wn\u0105 powierzchni\u0119 ska\u0142 dzia\u0142a miejscami silniejsza si\u0142a wynikaj\u0105ca z wypromieniowywania energii cieplnej. Wywo\u0142uje ona obr\u00f3t asteroidy wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi i co za tym idzie wyst\u0119powanie na niej dnia i nocy.<\/p>\n

Dodatkowo to samo zjawisko, kt\u00f3re opisa\u0142 Jarkowski, mo\u017cna wykorzysta\u0107 do kontrolowanej przez nas zmiany trajektorii ruchu asteroidy. Pomalowanie powierzchni ska\u0142y na bia\u0142o, cho\u0107by przez rozsypanie na niej drobnej kredy mo\u017ce spowodowa\u0107, \u017ce zostanie ona odepchni\u0119ta przy pomocy promieniowania s\u0142onecznego. Czer\u0144 poch\u0142ania energi\u0119 s\u0142oneczn\u0105, a biel odbija promienie. Zdaniem naukowc\u00f3w powsta\u0142a si\u0142a mo\u017ce by\u0107 wystarczaj\u0105ca, by asteroida omin\u0119\u0142a Ziemi\u0119.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: www.Pap.pl<\/a>, www.Naukawpolsce.pap.pl<\/a><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dlaczego asteroidy lec\u0105 w kierunku Ziemi. Ju\u017c za 170 lat z nasz\u0105 planet\u0105 mo\u017ce zderzy\u0107 si\u0119 spora planetoida – informuj\u0105 specjali\u015bci z NASA. Asteroida powoli od miliard\u00f3w lat zmienia swoj\u0105 trajektori\u0119 lotu i nied\u0142ugo znajdzie si\u0119 niebezpiecznie blisko Ziemi. By\u0107 mo\u017ce, aby unikn\u0105\u0107 tej katastrofy, zostanie wykorzystane to samo zjawisko, kt\u00f3re \u015bci\u0105ga kosmiczn\u0105 ska\u0142\u0119 w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-715646","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prasa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/715646","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=715646"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/715646\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":715653,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/715646\/revisions\/715653"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=715646"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=715646"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=715646"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}