{"id":715620,"date":"2019-08-05T23:59:09","date_gmt":"2019-08-05T23:59:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.universe.expert\/?p=715620"},"modified":"2019-08-06T00:00:35","modified_gmt":"2019-08-06T00:00:35","slug":"slonce-kolekcjonuje-obce-komety","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.universe.expert\/?p=715620","title":{"rendered":"S\u0142o\u0144ce \u201ekolekcjonuje\u201d obce komety."},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>W Uk\u0142adzie S\u0142onecznym powinno by\u0107 6 mln komet. Tymczasem naukowcy oszacowali ich aktualn\u0105 liczb\u0119 na 400 mln. Sk\u0105d w takim razie wzi\u0119\u0142y si\u0119 \u201enadliczbowe\u201d komety? Odpowied\u017a jest prosta, zosta\u0142y skradzione. Mo\u017ce to dotyczy\u0107 tak\u017ce s\u0142ynnej komety Halleya. Wychodzi wi\u0119c na to, \u017ce S\u0142o\u0144ce ma \u201ekryminaln\u0105\u201d przesz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n

Wed\u0142ug standardowego modelu komety powsta\u0142y r\u00f3wnocze\u015bnie z uformowaniem si\u0119 Uk\u0142adu S\u0142onecznego i zosta\u0142y wyrzucone na obrze\u017ca naszego systemu poprzez grawitacyjne zaburzenia powodowane przez olbrzymy gazowe. Hipoteza przedstawiona przez holenderskiego astronoma Jana Oorta w 1950 roku m\u00f3wi, \u017ce istnieje oko\u0142os\u0142oneczny ob\u0142ok komet, kt\u00f3ry mia\u0142by si\u0119 znajdowa\u0107 w odleg\u0142o\u015bci od 300 do 100 tys. jednostek astronomicznych (1 jednostka astronomiczna r\u00f3wna jest ok. 150 mln kilometr\u00f3w, czyli przybli\u017conej odleg\u0142o\u015bci Ziemi od S\u0142o\u0144ca). Wi\u0119kszo\u015b\u0107 astronom\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce ob\u0142ok Oorta jest \u017ar\u00f3d\u0142em komet d\u0142ugookresowych.<\/p>\n

Model standardowy nie sprawdza si\u0119.<\/b><\/p>\n

Zesp\u00f3\u0142 Hala Levisona z Southwest Research Institute (SWRI) uwa\u017ca, \u017ce model przewiduj\u0105cy powstanie komet r\u00f3wnocze\u015bnie z Uk\u0142adem S\u0142onecznym nie jest w stanie wyt\u0142umaczy\u0107 ilo\u015bci obserwowanych komet, gdy\u017c wed\u0142ug zespo\u0142u przybli\u017cona liczba komet w ob\u0142oku Oorta to ok. 400 miliard\u00f3w, a tymczasem model standardowy pozwala na populacj\u0119 zaledwie 6 miliard\u00f3w komet.<\/p>\n

Co to s\u0105 komety i jak si\u0119 dziel\u0105?<\/b><\/p>\n

Komety s\u0105 bry\u0142ami py\u0142owo-lodowymi w kszta\u0142cie zbli\u017conym do kuli, kt\u00f3rych rozmiary si\u0119gaj\u0105 od kilku metr\u00f3w (na og\u00f3\u0142 nie mo\u017cemy ich dostrzec) do kilkudziesi\u0119ciu kilometr\u00f3w (np. kometa Hale-Bopp mia\u0142a 40 km \u015brednicy). Typowe j\u0105dro kometarne ma \u015brednic\u0119 ok. kilku kilometr\u00f3w. Kiedy kometa pojawia si\u0119 w pobli\u017cu gwiazdy centralnej uk\u0142adu, ciep\u0142o gwiazdy powoduje powstanie wok\u00f3\u0142 komety ob\u0142oczki gazowej (koma), a j\u0105dro komety zaczyna wyrzuca\u0107 w przestrze\u0144 kosmiczn\u0105 materi\u0119, tworz\u0105c\u0105 dwa warkocze: gazowy i py\u0142owy. Gazowy warkocz komety zawsze skierowany jest w przeciwnym kierunku do gwiazdy (wynika to z dzia\u0142ania wiatru s\u0142onecznego) i mo\u017ce osi\u0105gn\u0105\u0107 \u201ed\u0142ugo\u015b\u0107\u201d nawet kilkuset milion\u00f3w kilometr\u00f3w.<\/p>\n

Komety dziel\u0105 si\u0119 na: a) kr\u00f3tkookresowe, kt\u00f3re ca\u0142\u0105 orbit\u0119 pokonuj\u0105 w czasie mniejszym ni\u017c 200 lat (np. kometa Halleya obiega S\u0142o\u0144ce \u015brednio co 76 lat), b) d\u0142ugookresowe, kt\u00f3re potrzebuj\u0105 wi\u0119cej ni\u017c 200 lat na wykonanie jednego obiegu (np. kometa Hale-Bopp obiega S\u0142o\u0144ce w czasie ok. 2537 lat) i c) nieokresowe (zw. tak\u017ce jednopojawieniowe), kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 w Uk\u0142adzie S\u0142onecznym tylko raz.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142em komet kr\u00f3tkookresowych jest prawdopodobnie Pas Kuipera, a komet d\u0142ugookresowych i jednopojawieniowych jest ob\u0142ok Oorta. 99 proc. komet pochodz\u0105cych z ob\u0142oku Oorta rozpada si\u0119 jaki\u015b czas po wej\u015bciu w wewn\u0119trzne cz\u0119\u015bci Uk\u0142adu S\u0142onecznego. Komety z Pasa Kuipera poruszaj\u0105 si\u0119 wolniej od komet pochodz\u0105cych z ob\u0142oku Oorta. Nie doznaj\u0105 wi\u0119c takiego silnego szoku termicznego i potrafi\u0105 lepiej znie\u015b\u0107 zbli\u017cenie do S\u0142o\u0144ca.<\/p>\n

Komety nie \u017cyj\u0105 wiecznie. Zazwyczaj ich \u017cywot ko\u0144czy si\u0119 w momencie uderzenia w S\u0142o\u0144ce czy planet\u0119 (kometa Schoemakera-Levy’ego w roku 1994 wpad\u0142a w atmosfer\u0119 Jowisza). J\u0105dro komety mo\u017ce si\u0119 spektakularnie rozpa\u015b\u0107 lub materia\u0142y lotne (tworz\u0105ce warkocz) wyczerpi\u0105 si\u0119, a kometa staje si\u0119 planetoid\u0105.<\/p>\n

Co w zamian za model standardowy?<\/b><\/p>\n

Zamiast modelu standardowego, zesp\u00f3\u0142 Hala Levisona zaproponowa\u0142 model, w kt\u00f3rym komety pochodz\u0105 tak\u017ce od innych gwiazd. Jako argument potwierdzaj\u0105cy swoj\u0105 hipotez\u0119 wskazuj\u0105, \u017ce niekt\u00f3re komety maj\u0105 bardzo wyd\u0142u\u017cone orbity, a sam ob\u0142ok Oorta mo\u017ce si\u0119ga\u0107 nawet 100 tys. jednostek astronomicznych, czyli oko\u0142o 1 roku \u015bwietlnego. Gdyby S\u0142o\u0144ce min\u0119\u0142o inn\u0105 gwiazd\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 2 lat \u015bwietlnych, mog\u0142oby zabra\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 komet z ob\u0142oku kometarnego wok\u00f3\u0142 tej gwiazdy.<\/p>\n

Poniewa\u017c S\u0142o\u0144ce powsta\u0142o w wielkiej spo\u0142eczno\u015bci innych gwiazd, kt\u00f3re uformowa\u0142y si\u0119 z tego samego ob\u0142oku materii (jak wiadomo gwiazdy rodz\u0105 si\u0119 w gromadach), wobec czego mia\u0142o wiele okazji do \u201epodbierania\u201d komet swoim gwiezdnym kuzynom, kt\u00f3rzy zanadto si\u0119 zbli\u017cyli.<\/p>\n

Levison i jego zesp\u00f3\u0142 oceniaj\u0105, \u017ce ponad 90 proc. obserwowanych komet pochodz\u0105cych z ob\u0142oku Oorta powsta\u0142o w dyskach protoplanetarnych innych gwiazd, w tym tak s\u0142ynne komety jak 1P\/Halley (tzw. kometa Halleya) i C\/1995 O1 (Hale-Bopp).<\/p>\n

Symulacja komputerowa potwierdza teori\u0119 kradzie\u017cy.<\/b><\/p>\n

Stephen Levine, astronom z Lowell Observatory w Flagstaff w Arizonie oraz studentka Catherine Gosmeyer z Indiana University stworzyli komputerow\u0105 symulacj\u0119, kt\u00f3ra oblicza, jak cz\u0119sto dochodzi do wymiany komet przez blisko mijaj\u0105ce si\u0119 systemy gwiezdne w czasie wielokrotnego okr\u0105\u017cania centrum galaktyki. Z symulacji wynika, \u017ce jest to zjawisko o wiele cz\u0119stsze ni\u017c mo\u017cna by si\u0119 domy\u015bla\u0107. W czasie swojego ca\u0142ego \u017cycia S\u0142o\u0144ce min\u0119\u0142o w bliskiej odleg\u0142o\u015bci inne gwiazdy wraz z ich systemami od 10 tys. do 50 tys. razy. W ka\u017cdym takim bliskim spotkaniu mog\u0142o zyska\u0107 lub straci\u0107 pewn\u0105 liczb\u0119 komet. Stephen Levine uwa\u017ca, \u017ce co najmniej 5 procent komet zosta\u0142o przej\u0119tych od innych system\u00f3w gwiezdnych.<\/p>\n

Catherine Gosmeyer przedstawi\u0142a wyniki tych symulacji w formie plakatu na 219 spotkaniu Ameryka\u0144skiego Towarzystwa Astronomicznego w Austin w Teksasie w styczniu 2012 roku.<\/p>\n

Poniewa\u017c komety uznawane s\u0105 za obiekty, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mo\u017cna pozna\u0107 wczesn\u0105 histori\u0119 Uk\u0142adu S\u0142onecznego, by\u0107 mo\u017ce dzi\u0119ki znalezieniu \u201eskradzionych komet\u201d, naukowcy odkryj\u0105 te\u017c sekrety innych gwiazd.<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: www.Wp.pl<\/a><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W Uk\u0142adzie S\u0142onecznym powinno by\u0107 6 mln komet. Tymczasem naukowcy oszacowali ich aktualn\u0105 liczb\u0119 na 400 mln. Sk\u0105d w takim razie wzi\u0119\u0142y si\u0119 \u201enadliczbowe\u201d komety? Odpowied\u017a jest prosta, zosta\u0142y skradzione. Mo\u017ce to dotyczy\u0107 tak\u017ce s\u0142ynnej komety Halleya. Wychodzi wi\u0119c na to, \u017ce S\u0142o\u0144ce ma \u201ekryminaln\u0105\u201d przesz\u0142o\u015b\u0107. Wed\u0142ug standardowego modelu komety powsta\u0142y r\u00f3wnocze\u015bnie z uformowaniem si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-715620","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prasa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/715620","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=715620"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/715620\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":715625,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/715620\/revisions\/715625"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=715620"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=715620"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=715620"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}