{"id":714079,"date":"2017-12-26T17:13:48","date_gmt":"2017-12-26T17:13:48","guid":{"rendered":"http:\/\/www.universe.expert\/?p=714079"},"modified":"2017-12-26T17:13:48","modified_gmt":"2017-12-26T17:13:48","slug":"euskadi-ta-askatasuna-e-t-a","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.universe.expert\/?p=714079","title":{"rendered":"Euskadi Ta Askatasuna E.T.A."},"content":{"rendered":"
\n

\n\t\t\"timthumb-php\"<\/a>\n\t<\/p>\n

\tETA<\/b> (bask.<\/a> Euskadi Ta Askatasuna<\/i> – Baskonia i Wolno\u015b\u0107) separatystyczna<\/a> organizacja terrorystyczna<\/a> hiszpa\u0144skich<\/a> Basków<\/a>. Utworzona zosta\u0142a 31 lipca 1959 roku. Jej za\u0142o\u017cycielami byli studenci, a zarazem byli cz\u0142onkowie podziemnej Nacjonalistycznej Partii Basków<\/a> (PNV). ETA samookre\u015bli\u0142a si\u0119 jako ruch „patriotyczny<\/a>” i „bezwyznaniowy“ (cho\u0107 baskijskie duchowie\u0144stwo katolickie<\/a> z regu\u0142y j\u0105 popiera\u0142o), a za podstawowy cel uzna\u0142a walk\u0119 o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Basków<\/a>. Zawo\u0142aniem formacji sta\u0142 si\u0119 slogan Ekin!<\/i> (dzia\u0142a\u0107). Od pocz\u0105tku formacja wykazywa\u0142a lewicowe<\/a>sk\u0142onno\u015bci. Wzorem dla m\u0142odych dzia\u0142aczy by\u0142y ruchu rewolucyjne z Trzeciego \u015awiata<\/a>, przede wszystkim te z Kuby<\/a> i Algierii<\/a>.<\/p>\n

\n\t\tW pierwszej fazie dzia\u0142alno\u015bci ETA przyj\u0119\u0142a strategi\u0119 prowadzenia niewielkich zamachów bombowych, co stanowi\u0107 mia\u0142o zal\u0105\u017cek „rewolucyjnej wojny narodowej“. Obiektem ataków by\u0142y g\u0142ównie pomniki, nagrobki, p\u0142yty pami\u0105tkowe i inne symbole re\u017cimu Francisco Franco<\/a>. Aktywi\u015bci przeprowadzili tak\u017ce zamachy na urz\u0119dy administracji pa\u0144stwowej w Vitoria<\/a> i komisariat policji w Bilbao<\/a>. W kolejnych latach organizacja podj\u0119\u0142a si\u0119 równie\u017c dzia\u0142alno\u015bci przest\u0119pczej obejmuj\u0105cej napady na banki, porwania dla okupu czy wymuszenia tak zwanego podatku rewolucyjnego. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 separatystów spotka\u0142a si\u0119 z ostr\u0105 reakcj\u0105 hiszpa\u0144skich w\u0142adz: w pierwszej fazie dzia\u0142alno\u015bci ETA, s\u0142u\u017cby aresztowa\u0142y oko\u0142o stu jej cz\u0142onków i zwolenników. Wielu aresztowanych zosta\u0142o nast\u0119pnie skazanych na kary pozbawienia wolno\u015bci oscyluj\u0105ce w granicy 15-20 lat. Przywódcy formacji unikn\u0119li aresztowania i schronili si\u0119 w s\u0105siedniej Francji<\/a>. Strategia przemocy nie spodoba\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015bci umiarkowanych cz\u0142onków ETA, którzy opu\u015bcili ugrupowanie.\n\t<\/p>\n

\n\t\tW 1961 roku aktywi\u015bci przeprowadzili g\u0142o\u015bn\u0105 akcj\u0119, jak\u0105 by\u0142a nieudana próba wykolejenia poci\u0105gu jad\u0105cego do San Sebastián<\/a>. W poci\u0105gu znajdowali si\u0119 frankistowscy weterani wojny domowej<\/a> i propagandzi\u015bci re\u017cimu.\n\t<\/p>\n

\n\t\tNa pocz\u0105tku dzia\u0142alno\u015bci zarysowa\u0142 si\u0119 w niej ostry spór ideologiczny. Wewn\u0105trz ETA wy\u0142oni\u0142y si\u0119 frakcje „patriotyczna“ i „rewolucyjna“. „Patrioci” k\u0142adli najwi\u0119kszy nacisk na kwestie wyzwolenia narodowego Basków, „rewolucjoni\u015bci” natomiast zafascynowani byli marksizmem-leninizmem<\/a>. W maju 1962 roku odby\u0142o si\u0119 pierwsze zgromadzenie ETA. Organizacja zdefiniowa\u0142a si\u0119 na nim jako baskijski ruch rewolucyjny, powsta\u0142y z patriotycznego oporu. ETA opowiedzia\u0142a si\u0119 tak\u017ce przeciwko wywy\u017cszaniu narodów i ras ponad inne oraz przeciwko wszelkim re\u017cimom dyktatorskim (zarówno faszystowskim<\/a> i komunistycznym<\/a>). Postanowienia pierwszego zgromadzenia stanowi\u0142y prób\u0119 kompromisu pomi\u0119dzy „patriotami” i „rewolucjonistami”. W 1965 roku odby\u0142o si\u0119 drugie zgromadzenie ETA. Aktywi\u015bci zdecydowali o nim o ca\u0142kowitym odci\u0119ciu si\u0119 od PNV i pot\u0119pili j\u0105 jako „narz\u0119dzie bur\u017cuazji“. Rok pó\u017aniej grupa zdefiniowa\u0142a si\u0119 jako „antykapitalistyczna<\/a>“ i „antyimperialistyczna<\/a>“, przyj\u0119to te\u017c motto „patriotyzm robotników przeciwko nacjonalizmowi<\/a> bur\u017cuazji”.\n\t<\/p>\n

\n\t\t7 czerwca 1968 niedaleko miejscowo\u015bci Tolosa<\/a> policja drogowa zatrzyma\u0142a samochód lidera ETA Txabi Etxebarrieta. Poproszony o dokumenty terrorysta wyci\u0105gn\u0105\u0142 pistolet i zastrzeli\u0142 policjanta, po czym wraz z towarzysz\u0105cym mu Iñaki Sarasket\u0105 salwowa\u0142 si\u0119 ucieczk\u0105. Etxebarrieta zosta\u0142 zastrzelony w trakcie ucieczki, Sarasketa schroni\u0142 si\u0119 w pobliskim ko\u015bciele, gdzie zosta\u0142 aresztowany. Trzy tygodnie pó\u017aniej aktywista zosta\u0142 postawiony przed s\u0105dem, który skaza\u0142 go na kar\u0119 \u015bmierci<\/a> zamienion\u0105 pó\u017aniej na kar\u0119 do\u017cywotniego pozbawienie wolno\u015bci<\/a>. W trakcie procesu Sarasketa, bojownicy zabili Melitóna Manzanasa, szefa policji w San Sebastián. Zabójstwo by\u0142a zemst\u0105 za \u015bmier\u0107 Etxebarrieta i za tortury<\/a>, których Manzanas dopuszcza\u0142 si\u0119 na pojmanych dzia\u0142aczach ETA. Zabójstwo szefa policji przyczyni\u0142o si\u0119 do zaostrzenia przepisów karnych – cz\u0142onków ETA traktowano jak zwyk\u0142ych kryminalistów, ale ich dzia\u0142alno\u015b\u0107 traktowana by\u0142a jako zbrojna rebelia (stanowi\u0142o to sprzeczno\u015b\u0107 prawn\u0105).\n\t<\/p>\n

\n\t\tW 1969 roku 16 aktywistów ETA stan\u0119\u0142o przed s\u0105dem w Burgos<\/a>. Sze\u015bciu z nich otrzyma\u0142o wyrok \u015bmierci. W grudniu tego samego roku separaty\u015bci uprowadzili ambasadora<\/a> Niemiec Zachodnich<\/a> Eugena Beihla, w zamian za uwolnienie dyplomaty za\u017c\u0105dali uwolnienia skazanych na kar\u0119 \u015bmierci towarzyszy. Rz\u0105d ugi\u0105\u0142 si\u0119 pod ich \u017c\u0105daniami, a porywacze wypu\u015bcili ambasadora na wolno\u015b\u0107. Operacja przysporzy\u0142a ETA ogromn\u0105 popularno\u015b\u0107 i nap\u0142yw nowych cz\u0142onków.\n\t<\/p>\n

\n\t\tW 1974 roku ETA uleg\u0142a podzia\u0142owi na frakcj\u0119 „polityczno-militarn\u0105“ i „militarn\u0105”. Frakcja „polityczno-militarna“ popiera\u0142a demokratyzacj\u0119<\/a>Hiszpanii, baskijsk\u0105 autonomi\u0119<\/a> i odrzuca\u0142a terroryzm. Frakcja „polityczno-militarna” dzia\u0142a\u0142a pod przykrywk\u0105 legalnej partii Euskal Iraultzako Alderdia (dzia\u0142a\u0142a do 1982 roku). Frakcja „militarna“ opowiada\u0142a si\u0119 z kolei za kontynuacj\u0105 walki zbrojnej. Politycznym ramieniem frakcji „militarnej“ by\u0142a partia Batasuna<\/a> (w 1986 roku formalnie zarejestrowana, zdelegalizowana w 2002 roku). Celem „militarystów“ by\u0142a niepodleg\u0142a Baskonia sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z Kraju Basków<\/a> i Navarry<\/a>. Obie frakcje wzajemnie si\u0119 zwalcza\u0142y, a w 1976 roku lider frakcji „polityczno-militarnej“ Moreno Bergareche zosta\u0142 zamordowany przez swoich przeciwników wewn\u0105trz ETA.\n\t<\/p>\n

\n\t\tW czasach demokracji<\/strong><\/span><\/span><\/span>\n\t<\/p>\n

\n\t\tDo 1975 roku, a wi\u0119c do czasu istnienia re\u017cimu Franco, ETA cieszy\u0142a si\u0119 sympati\u0105 \u015bwiatowej opinii publicznej. Poza Hiszpani\u0105, ETA uwa\u017cana by\u0142a za organizacj\u0119 partyzanck\u0105 walcz\u0105c\u0105 ze znienawidzonym re\u017cimem[8]<\/a><\/sup>. Kiedy grupa, a konkretnie jej „militarna“ frakcja, zacz\u0119\u0142a kontynuowa\u0107 dzia\u0142ania zbrojne przeciwko demokratycznym w\u0142adzom, automatycznie straci\u0142a poparcie opinii publicznej. Co wi\u0119cej, po wprowadzeniu demokracji i przyznaniu Baskom autonomii<\/a>, separaty\u015bci ulegli dalszej radykalizacji, a ich dzia\u0142ania sta\u0142y si\u0119 jeszcze bardziej brutalne. W czasie transformacji ustrojowej ETA wzmocniona zosta\u0142a przez powracaj\u0105cych z za granicy baskijskich emigrantów.\n\t<\/p>\n

\n\t\tW 1976 roku anarchistyczni<\/a> roz\u0142amowcy z ETA za\u0142o\u017cyli Autonomiczne Oddzia\u0142y Antykapitalistyczne<\/a>.\n\t<\/p>\n

\n\t\tW latach 80. ETA przyj\u0119\u0142a czysto terrorystyczn\u0105 strategi\u0119, akty terroru cz\u0119sto pozbawione by\u0142y jakichkolwiek racji i rzeczowych usprawiedliwie\u0144. Terror nie przyczyni\u0142 si\u0119 do masowych represji przeciw spo\u0142eczno\u015bci Basków. Wr\u0119cz przeciwnie, rz\u0105d og\u0142osi\u0142 amnesti\u0119<\/a> dla bojowników, którzy dobrowolnie zrzekn\u0105 si\u0119 stosowania terroryzmu. Do 1986 roku z oferty rz\u0105du skorzysta\u0142o ponad 250 aktywistów. Dzia\u0142acze, którzy z\u0142o\u017cyli bro\u0144, zostali uznani przez ETA za zdrajców, a kilku z nich zgin\u0119\u0142o z r\u0105k separatystów.\n\t<\/p>\n

\n\t\tW latach 1983-1987 w Hiszpanii dzia\u0142a\u0142 szwadron \u015bmierci<\/a> Antyterrorystyczna Grupa Wyzwolenia<\/a> (GAL). Szwadron by\u0142 prawdopodobnie wspierany przez hiszpa\u0144ski wywiad (cho\u0107 oficjalnie by\u0142 nielegalny). Cz\u0142onkowie GAL przypuszczalnie zamordowali 27 dziennikarzy zwi\u0105zanych z ETA.\n\t<\/p>\n

\n\t\tW 1988 roku kierownictwo organizacji zaproponowa\u0142o rz\u0105dowi hiszpa\u0144skiemu rozmowy. Odby\u0142y si\u0119 one Algierze<\/a> w 1989 roku, nie przynosz\u0105c \u017cadnych skutków.\n\t<\/p>\n

\n\t\tW 1995 roku formacja wyst\u0105pi\u0142a z propozycj\u0105 zaprzestania dzia\u0142alno\u015bci zbrojnej w zamian za negocjacje w sprawie wi\u0119\u017aniów politycznych i uciekinierów. Gdy rz\u0105d hiszpa\u0144ski odrzuci\u0142 propozycje, ETA rozpocz\u0119\u0142a kolejn\u0105 fal\u0119 zamachów.\n\t<\/p>\n

\n\t\tW 1998 roku og\u0142osi\u0142a jednostronne i bezterminowe zawieszenie broni. Obowi\u0105zywa\u0142o ono do 1999 roku, zako\u0144czone zosta\u0142o w reakcji na fal\u0119 aresztowa\u0144 cz\u0142onków ETA.\n\t<\/p>\n

\n\t\tW 2001 roku hiszpa\u0144ska policja aresztowa\u0142a kilkuset cz\u0142onków organizacji. W 2004 roku w r\u0119ce hiszpa\u0144skiej policji wpad\u0142o kolejnych 70 aktywistów.\n\t<\/p>\n

\n\t\tW marcu 2006 roku ponownie og\u0142osi\u0142a zawieszenie broni. Wkrótce potem rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 rozmowy pokojowe pomi\u0119dzy organizacj\u0105 a rz\u0105dem José Luisa Zapatero<\/a>. Jednak 30 grudnia 2006 dokona\u0142a kolejnego zamachu. Atak poskutkowa\u0142 zerwaniem rozmów pokojowych przez stron\u0119 hiszpa\u0144sk\u0105.\n\t<\/p>\n

\n\t\t28 lutego 2010 podczas zakrojonej operacji francuskiej policji i hiszpa\u0144skiej gwardii cywilnej aresztowano lidera ETA Ibona Gogeascoeche\u0119 Arronategui. Do zatrzymania dosz\u0142o we francuskiej miejscowo\u015bci Cahan<\/a>.\n\t<\/p>\n

\n\t\tZako\u0144czenie dzia\u0142alno\u015bci zbrojnej<\/strong><\/span><\/span><\/span>\n\t<\/p>\n

\n\t\t5 wrze\u015bnia 2010 og\u0142osi\u0142a bezterminowe zawieszenie broni. ETA w o\u015bwiadczeniu z 8 stycznia 2011 zadeklarowa\u0142a trwa\u0142e zawieszenie broni i wyrzeczenie si\u0119 przemocy. Bojownicy o\u015bwiadczyli, \u017ce s\u0105 gotowi podda\u0107 si\u0119 kontroli mi\u0119dzynarodowych ekspertów. Rz\u0105d hiszpa\u0144ski odrzuci\u0142 deklaracj\u0119, zaznaczaj\u0105c, i\u017c Baskowie nie wyrzekli si\u0119 samego terroryzmu. We wrze\u015bniu 2011 roku formacja zapowiedzia\u0142a zaprzestanie wymuszania tak zwanego podatku rewolucyjnego. 20 pa\u017adziernika 2011 ETA og\u0142osi\u0142a definitywnie zako\u0144czenie podejmowania dzia\u0142a\u0144 zbrojnych.\n\t<\/p>\n

\n\t\tW kwietniu 2017 roku ETA odda\u0142a ca\u0142\u0105 bro\u0144 i materia\u0142y wybuchowe b\u0119d\u0105ce w jej posiadaniu.\n\t<\/p>\n

\n\t\t Przyk\u0142\u0105dy ataków terrorystycznych<\/strong><\/span><\/span><\/span>\n\t<\/p>\n