{"id":7139,"date":"2016-04-04T13:54:43","date_gmt":"2016-04-04T13:54:43","guid":{"rendered":"http:\/\/www.universe.expert\/?p=7139"},"modified":"2016-04-04T13:55:05","modified_gmt":"2016-04-04T13:55:05","slug":"tajne-organizacje-a-wplyw-na-ludzi-zyjacych-w-demokracji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.universe.expert\/?p=7139","title":{"rendered":"Tajne organizacje, a wp\u0142yw na ludzi \u017cyj\u0105cych w demokracji"},"content":{"rendered":"<blockquote><p><strong><a href=\"http:\/\/www.universe.expert\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/hqdefault-1.jpg\" rel=\"attachment wp-att-7105\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-7105\" src=\"http:\/\/www.universe.expert\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/hqdefault-1-300x110.jpg\" alt=\"hqdefault\" width=\"300\" height=\"110\" \/><\/a><\/strong>Tajne organizacje <strong>Bildenbergerowcow<\/strong>, <strong>Illuminatow<\/strong> czy <strong>Masonow<\/strong>, maja wiekszy wplywa na nasze zycie poprzez podstepne wysuwanie politycznych marionetek ktore kontroluja i nie ma to nic wspolnego z demorkacj\u0105.<\/p>\n<p><strong>Wst\u0119p<\/strong><\/p>\n<p>Niewielu ludzi zdaje sobie spraw\u0119 czym jest w istocie masoneria i jakie s\u0105 jej cele i zamierzenia. Szukaj\u0105c odpowiedzi na pytania dotycz\u0105ce wolnomularstwa nie znajdziemy jednoznacznych sformu\u0142owa\u0144, gdy\u017c ju\u017c od chwili powstania organizacja ta budzi\u0142a wiele kontrowersji. Od samego pocz\u0105tku mia\u0142a wielu zwolennik\u00f3w, jak r\u00f3wnie\u017c przeciwnik\u00f3w. Udzielenie obiektywnych odpowiedzi utrudnia dodatkowo ca\u0142a sfera mit\u00f3w oraz zas\u0142ona tajemniczo\u015bci jakie otacza\u0142y jej dzia\u0142alno\u015b\u0107. W takiej sytuacji nie powinna nikogo dziwi\u0107 rozbie\u017cno\u015b\u0107 jej okre\u015ble\u0144 rozci\u0105gaj\u0105ca si\u0119 od \u201eawangardy post\u0119pu\u201d a\u017c do \u201epomiotu szatana\u201d. Wszystko to czyni z wolnomularstwa temat niezwykle zawi\u0142y i trudny do uchwycenia.<\/p>\n<p>Wolnomularstwo najcz\u0119\u015bciej jest postrzegane jako tajny zwi\u0105zek, dzia\u0142aj\u0105cy we wszystkich zak\u0105tkach \u015bwiata. Przez katolik\u00f3w cz\u0119sto uwa\u017cany jest za co\u015b bardzo z\u0142ego, szkodliwego i wrogiego religii katolickiej. Definicja encyklopedyczna opracowana przez profesora Ludwika Hassa, wybitnego polskiego znawcy tematyki wolnomularskiej, brzmi nast\u0119puj\u0105co: \u201eWolnomularstwo, masoneria, te\u017c \u201esztuka kr\u00f3lewska\u201d \u2013 ponadnarodowy ruch etyczny, maj\u0105cy w\u0142asne struktury organizacyjne, kt\u00f3rego zesp\u00f3\u0142 zasad i postaw jest przedstawiany za po\u015brednictwem symboli, rytua\u0142\u00f3w (liturgii) i katechizm\u00f3w\u201d. Oficjalnie cz\u0142onkowie tego cechu powtarzaj\u0105, \u017ce jest to zwi\u0105zek filantropijny i quasi-filozoficzny, kt\u00f3rego wy\u0142\u0105cznym celem jest:<\/p>\n<p>a) dopomaganie cz\u0142onkom zwi\u0105zku w d\u0105\u017ceniu ku prawdziwie wznios\u0142emu i moralnemu \u017cyciu; oraz<\/p>\n<p>b) stworzenie dobrobytu ca\u0142e ludzko\u015bci drog\u0105 kszta\u0142towania umys\u0142\u00f3w ludzkich i wskazywania im drogi ku wy\u017cszemu poj\u0119ciu o\u015bwiecenia, wolno\u015bci i post\u0119pu .<\/p>\n<p>Wolnomularze staraj\u0105 si\u0119 poza tym mocno podkre\u015bli\u0107, \u017ce ich zwi\u0105zek stoi ponad wszelkimi pa\u0144stwowymi ugrupowaniami partyjnymi, klasami spo\u0142ecznymi i odr\u0119bno\u015bciami narodowymi. Twierdz\u0105, nawet \u017ce s\u0105 ponad i poza wszelkimi sektami religijnymi i wyznaniami, gdy\u017c maj\u0105 zamiar \u0142\u0105czy\u0107 ludzi wszelkich religii, chocia\u017c w swej istocie s\u0105 zwi\u0105zkiem g\u0142\u0119boko religijnym.<\/p>\n<p>Zupe\u0142nie odmienn\u0105 istot\u0119 i cele masonerii ukazuj\u0105 pisarze katoliccy, kt\u00f3rzy po\u015bwi\u0119cili si\u0119 g\u0142\u0119bszym studiom nad tym zagadnieniem.<\/p>\n<p><strong>Geneza ruchu<\/strong><\/p>\n<p>W r\u00f3\u017cnorodnej tw\u00f3rczo\u015bci maso\u0144skich autor\u00f3w na temat \u017ar\u00f3de\u0142 wolnomularstwa wyra\u017ca si\u0119 pr\u00f3ba si\u0119gni\u0119cia do jak najodleglejszych dat zarania tego zwi\u0105zku celem nadania mu zacno\u015bci i tradycji. Jedni datuj\u0105 ten fakt na XIV wiek naszej ery, inni nawi\u0105zuj\u0105 do przedchrze\u015bcija\u0144skich zwi\u0105zk\u00f3w religijnych Egiptu, Palestyny, Grecji i Rzymu jeszcze inni si\u0119gaj\u0105 nawet do najwcze\u015bniejszych wiek\u00f3w historii rasy ludzkiej. Jednak powy\u017csze teorie nie maja wiarygodnego uzasadnienia historycznego.<\/p>\n<p>Niekt\u00f3rzy pisarze, nie tylko maso\u0144scy ale i tacy, kt\u00f3rzy z ruchem maso\u0144skim wiele wsp\u00f3lnego nie mieli wi\u0105\u017c\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a wolnomularstwa z Zakonem Templariuszy oraz innymi jeszcze wcze\u015bniejszymi organizacjami antychrze\u015bcija\u0144skimi, z kt\u00f3rych wymieni\u0107 nale\u017cy Gnostyk\u00f3w, Manichejczyk\u00f3w i Albigens\u00f3w. Zakon Templariuszy jako heretycki spadkobierca doktryn wy\u017cej wymienionych organizacji zosta\u0142 w 1308 roku oskar\u017cony a nast\u0119pnie zniesiony za herezj\u0119, blu\u017anierstwa oraz praktykowanie nielegalnych rytua\u0142\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 maso\u0144skich historyk\u00f3w twierdzi, \u017ce po zakonie przetrwa\u0142o tajne stowarzyszenie przede wszystkim w Szkocji i w\u0142a\u015bnie poprzez nie duch i doktryna heretyckich Templariuszy przekazane zosta\u0142o wsp\u00f3\u0142czesnemu Wolnomularstwu.<\/p>\n<p>Kolejna wreszcie grupa pisarzy \u017ar\u00f3de\u0142 Masonerii doszukuje si\u0119 w pewnych rewolucyjnych i antychrze\u015bcija\u0144skich tajnych stowarzyszeniach powsta\u0142ych w XV wieku w Europie pod wp\u0142ywem humanizmu, w po\u0142\u0105czeniu z pewnymi przejawami Odrodzenia.<\/p>\n<p>Byli te\u017c i tacy, kt\u00f3rzy chc\u0105c nada\u0107 zacno\u015bci swojemu pochodzeniu doszukiwali si\u0119 pierwszych mason\u00f3w w osobie praojca rodu ludzkiego, Adama, inni \u2013 Noego, gdy\u017c tylko dzi\u0119ki wiedzy architektonicznej m\u00f3g\u0142 zbudowa\u0107 ark\u0119 biblijn\u0105. A nawet tacy, kt\u00f3rzy widzieli masona w Bogu jako najwi\u0119kszym Architekcie, pogromcy Chaosu i tw\u00f3rcy \u015awiat\u0142a.<\/p>\n<p>Szczeg\u00f3\u0142y historii wczesnego wolnomularstwa nie s\u0105 dok\u0142adnie znane, g\u0142\u00f3wne wszak\u017ce fakty wskazuj\u0105 na to, \u017ce \u017ar\u00f3de\u0142 nale\u017cy szuka\u0107 w krajach europejskich a szczeg\u00f3lnie w szesnastowiecznej Anglii.<\/p>\n<p><strong>Wolnomularstwo w Anglii<\/strong><\/p>\n<p>W okresie \u015bredniowiecza zacz\u0119\u0142y si\u0119 tworzy\u0107 rozmaite zwi\u0105zki w ga\u0142\u0119ziach handlu i rzemios\u0142a zwane cechami. Jednym z wa\u017cniejszych takich zwi\u0105zk\u00f3w by\u0142 cech budowniczych czyli mularzy. Zrzeszali si\u0119 oni w tak zwanych lo\u017cach \u2013 by\u0142y to pocz\u0105tkowo pomieszczenia, w kt\u00f3rych spotkano si\u0119 po pracy na terenie budowy, czyli inaczej warsztaty, szopki itp. Tworzyli zamkni\u0119te \u015brodowisko rz\u0105dz\u0105ce si\u0119 w\u0142asnymi prawami i piel\u0119gnuj\u0105ce swoje zawodowe tajemnice. Jak w ka\u017cdym zawodzie i cechu, dzielili si\u0119 na uczni\u00f3w, czeladnik\u00f3w i mistrz\u00f3w.<\/p>\n<p>Z racji znaczenia ich rzemios\u0142a oraz znajomo\u015bci wielu sekret\u00f3w zawodowych korzystali z wielu praw i przywilej\u00f3w. Stanowili bowiem w \u00f3wczesnej Europie Zachodniej, gdzie znajomo\u015b\u0107 matematyki i fizyki by\u0142a raczej rzadko\u015bci\u0105, specjalist\u00f3w bardzo po\u017c\u0105danych. Tym bardziej, \u017ce dost\u0119p do nauki nie by\u0142 \u0142atwy, a zdolno\u015bci oraz do\u015bwiadczenie przekazywano mi\u0119dzy sob\u0105 z pokolenia na pokolenie i pieczo\u0142owicie chroniono. Najprawdopodobniej z powodu ju\u017c wspomnianych licznych ulg i przywilej\u00f3w, jakimi darzy\u0142y ten zaw\u00f3d w\u0142adze pa\u0144stwowe i ko\u015bcielne, w tym wi\u0119kszej swobody poruszania si\u0119 i wolno\u015bci, zacz\u0119to nazywa\u0107 jego cz\u0142onk\u00f3w wolnomularzami. W szesnastowiecznej Anglii zwi\u0105zek taki przyj\u0105\u0142 nazw\u0119 \u201eBractwa wolnych mularzy\u201d.<\/p>\n<p>Oko\u0142o po\u0142owy XVII wieku zgromadzenia mularzy zacz\u0119\u0142y przybiera\u0107 charakter nie tyle zawodowy co towarzyski. Pojawiali si\u0119 na nich przedstawiciele niekt\u00f3rych wolnych zawod\u00f3w, byli oni ch\u0119tnie widziani przez zawodowych mularzy zwanych \u201eoperatywnymi\u201d, gdy\u017c obecno\u015b\u0107 nie zwi\u0105zani z budownictwem lekarzy, prawnik\u00f3w, uczonych zwi\u0119ksza\u0142a presti\u017c ich organizacji, z czasem nowych przybyszy zacz\u0119to nazywa\u0107 masonami \u201espekulatywnymi\u201d, a ca\u0142e zgromadzenie przyj\u0119\u0142o now\u0105 nazw\u0119 \u201eBractwo mularzy wolnych i przybranych\u201d. Pozycja cz\u0142onk\u00f3w spekulatywnych zacz\u0119\u0142a nabiera\u0107 na znaczeniu, kt\u00f3re stopniowo zaciera\u0142o pierwotny charakter zwi\u0105zku. Dochodzi nawet pod ich wp\u0142ywem do zr\u00f3\u017cnicowania charakteru niekt\u00f3rych bractw, w wyniku czego tworzy si\u0119 wiele odizolowanych od siebie l\u00f3\u017c. Te roz\u0142amy doprowadzi\u0142 z czasem do os\u0142abienia pozycji wolnomularzy. Przyk\u0142adowo z czterech wa\u017cniejszych londy\u0144skich l\u00f3\u017c tylko jedna skupia\u0142a wi\u0119ksze grono, w tym kilku intelektualist\u00f3w, natomiast trzy pozosta\u0142e skupia\u0142y niewielu cz\u0142onk\u00f3w.<\/p>\n<p>Momentem prze\u0142omowym w dziejach masonerii by\u0142o postanowienie owych czterech l\u00f3\u017c o zjednoczeniu si\u0119. By\u0142y to lo\u017ce stuartowskie, zwane te\u017c jakobickimi, sympatyzuj\u0105ce z obalonymi przedstawicielami dynastii Stuart\u00f3w i popieraj\u0105cymi ich \u015brodowiskami katolickimi, protestanckie lo\u017ce oran\u017cytowskie czyli zwolennicy Wilhelma Ora\u0144skiego, a p\u00f3\u017aniej dynastii hanowerskiej. Ponadto do zjednoczenia postanowi\u0142a do\u0142\u0105czy\u0107 te\u017c nieliczna grupa r\u00f3\u017cokrzy\u017cowc\u00f3w pokrewnych ideowo wolnomularstwu, a wywodz\u0105cych si\u0119, jak twierdzi mi\u0119dzy innymi ksi\u0105dz Emanuel Barbier, z Zakonu Templariuszy:<\/p>\n<p>\u201eIstnia\u0142 w tym czasie zwi\u0105zek alchemik\u00f3w zwanych r\u00f3\u017cokrzy\u017cowcami, spadkobierca zakonu templariuszy, kt\u00f3ry przechowa\u0142 pierwotny gnostycyzm. Jego za\u0142o\u017cyciel by\u0142 znany pod nazwiskiem Christian Rosenkreuz; by\u0142 on templariuszem, kt\u00f3ry przemierzy\u0142 kolejno Turcj\u0119, Palestyn\u0119 Arabi\u0119 i ca\u0142y Wsch\u00f3d, docieraj\u0105c w te spos\u00f3b do \u017ar\u00f3de\u0142 tradycji ezoterycznej, aby poprzez tajny zwi\u0105zek przeciwstawi\u0107 gnoz\u0119 ignorancji i fanatyzmowi Ko\u015bcio\u0142a rzymskiego\u201d .<\/p>\n<p>Do owego po\u0142\u0105czenia dosz\u0142o 24 czerwca 1717 roku i ten w\u0142a\u015bnie dzie\u0144 uwa\u017ca si\u0119 powszechnie za dat\u0119 powstania wsp\u00f3\u0142czesnej masonerii. Zgrupowanie tych czterech l\u00f3\u017c londy\u0144skich, zebranych w ober\u017cy \u201ePod G\u0119si\u0105 i Rusztem\u201d, przyj\u0119\u0142o nazw\u0119 \u201eWielkiej Lo\u017cy Londynu\u201d, na kt\u00f3rej czele stan\u0105\u0142 wsp\u00f3lnie powo\u0142any Wielki Mistrz Antony Sayer.<\/p>\n<p>W ten spos\u00f3b ewolucja wolnomularstwa operatywnego zako\u0144czy\u0142a sw\u00f3j bieg, cho\u0107 symbolika i frazeologia mularzy pozosta\u0142a w celu zapobie\u017cenia podejrzeniom, \u017ce nowe wolnomularstwo jest czym\u015b innym, ni\u017c kontynuacj\u0105 \u201ebractwa mularzy wolnych i przybranych\u201d . Tak to wydarzenie opisuje ksi\u0105dz Edward Cahill:<\/p>\n<p>\u201eOdt\u0105d organizacja ta by\u0142a mularsk\u0105 tylko z imienia. Zachowa\u0142a ona wszak\u017ce ekierk\u0119 i cyrkiel oraz inne przyrz\u0105dy mularskie, nadaj\u0105c im jednak znaczenie wy\u0142\u0105cznie symboliczne\u201d .<\/p>\n<p>Po po\u0142\u0105czeniu wy\u017cej wymienionych l\u00f3\u017c nale\u017ca\u0142o opracowa\u0107 nowy statut dla nowo powsta\u0142ej organizacji. Zadanie to w\u0142adze Wielkiej Lo\u017cy powierzy\u0142y pastorowi prezbiteria\u0144skiemu w Londynie doktorowi Jamesowi Andersonowi, kt\u00f3ry wraz z innymi bra\u0107mi, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych by\u0142 mi\u0119dzy innymi reformowany kaznodzieja dworu doktor praw John Theophilus Desaguliers podj\u0105\u0142 pr\u00f3b\u0119 opracowania dawnych przepis\u00f3w obowi\u0105zuj\u0105cych w r\u00f3\u017cnych lo\u017cach i stworzenia statutu dla nowej organizacji. Dokument, zwany powszechnie \u201ekonstytucj\u0105 Andersona\u201d, po przedyskutowaniu i zatwierdzeniu przez gremium kierownicze zosta\u0142 oddany do druku 25 marca 1972 roku. Po raz pierwszy dokument ten ukaza\u0142 si\u0119 drukiem 17 stycznia 1723 roku. Na nim wzorowana by\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 powsta\u0142ych w okresie p\u00f3\u017aniejszym konstytucji wolnomularskich. Pierwowz\u00f3r sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z kr\u00f3tkiej historii wolnomularstwa, w\u0142a\u015bciwego statutu i cz\u0119\u015bci ko\u0144cowej. Opracowuj\u0105c histori\u0119 Anderson powo\u0142a\u0142 si\u0119, za co by\u0142 cz\u0119sto krytykowany, na kr\u0105\u017c\u0105c\u0105 wersj\u0119 o \u201estaro\u017cytno\u015bci\u201d zwi\u0105zku si\u0119gaj\u0105cego czas\u00f3w biblijnych. W statucie mowa by\u0142a natomiast o nowej sztuce \u201ebudowania\u201d, a mianowicie o \u201erze\u017abieniu\u201d duszy ludzkiej. Autor mia\u0142 na my\u015bli masona jako cz\u0142owieka, kt\u00f3ry wk\u0142ada wiele pracy w doskonalenie siebie i otoczenia. Cz\u0142onek masonerii zobowi\u0105zany by\u0142 do przestrzegania kodeksu moralnego a tak\u017ce do zachowania pe\u0142nej lojalno\u015bci wobec w\u0142adz i praw kraju, kt\u00f3rego by\u0142 obywatelem. Osi\u0105 ideologii wolnomularzy regularnych, czyli takich, kt\u00f3rzy starannie i dos\u0142ownie przestrzegaj\u0105 postanowie\u0144 Konstytucji Andersona \u2013 jest wiara w Wielkiego Budowniczego Wszech\u015bwiata. Pod tym poj\u0119ciem umownie rozumiany jest Stw\u00f3rca, niezale\u017cnie od tego czy nazywany jest Bogiem, Allachem, Budd\u0105 itd. Wszystkie religie s\u0105 r\u00f3wne, wyznaj\u0105 tego samego ducha sprawczego. Jednak dla upami\u0119tnienia osoby i stanu Jamesa Andersona, w lo\u017cach regularnych podczas prac na tak zwanym o\u0142tarzu le\u017cy Biblia otwarta na Ewangelii \u015bw. Jana. Ten akcent jest jednym z g\u0142\u00f3wnych punkt\u00f3w sporu wolnomularstwa z przedstawicielami wielkich religii \u015bwiatowych, dla kt\u00f3rych r\u00f3wno\u015b\u0107 wyzna\u0144 jest nie do przyj\u0119cia \u2013 dla nich tylko ich wiara zawsze jest jedynie prawdziwa. Konstytucja proklamowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c zasad\u0119 r\u00f3wno\u015bci ludzi niezale\u017cnie od ich uzdolnie\u0144 i pozycji spo\u0142ecznej, ten postulat musia\u0142 jednak zderzy\u0107 si\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105. Nale\u017ca\u0142o wi\u0119c stworzy\u0107 dodatkowe okre\u015blenie \u201er\u00f3wno\u015bci w lo\u017cy\u201d, oznacza\u0142o to, \u017ce brano pod uwag\u0119 faktyczn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 socjalno-ekonomiczn\u0105 istniej\u0105c\u0105 mi\u0119dzy lud\u017ami, ale cz\u0142onkom w czasie prac w lo\u017cy gwarantowano \u201er\u00f3wno\u015b\u0107 bratersk\u0105\u201d. Statut zak\u0142ada\u0142 r\u00f3wnie\u017c neutralno\u015b\u0107 polityczn\u0105 l\u00f3\u017c, cho\u0107 nie zakazywa\u0142 swoim cz\u0142onkom udzia\u0142u w \u017cyciu politycznym. Osobne paragrafy okre\u015bla\u0142y tryb funkcjonowania lo\u017cy, jak przebieg zebrania, zachowanie wobec go\u015bci b\u0119d\u0105cych cz\u0142onkami masonerii, lub nie nale\u017c\u0105cych do zwi\u0105zku itp. Nieoczekiwanie ten pierwszy drukowany dokument nowego stowarzyszenia zrobi\u0142 zawrotn\u0105 karier\u0119 na skal\u0119 mi\u0119dzynarodow\u0105. Szybko bowiem sta\u0142 si\u0119 ksi\u0119g\u0105 zasad, kt\u00f3ra pozostaje po dzi\u015b dzie\u0144 podstawowym dokumentem organizacji maso\u0144skiej na ca\u0142ym \u015bwiecie niezale\u017cnie od obediencji, czyli kierunku, w niekt\u00f3rych tylko przypadkach uzupe\u0142nionym.<\/p>\n<p>Jak wspomniano, Wielka Lo\u017ca Londynu powsta\u0142a w 1717 roku. Wkr\u00f3tce podobne organizacje utworzono w Pary\u017cu, Madrycie, Florencji, Hamburgu i w Ameryce, w Filadelfii, a potem tak\u017ce w Rosji i Austrii. Uniwersalizm tego ruchu, doskonale wpisuj\u0105cy si\u0119 w modne w\u00f3wczas idee O\u015bwiecenia sprawi\u0142, \u017ce wolnomularstwo szybko obj\u0119\u0142o og\u00f3\u0142 wykszta\u0142conych kr\u0119g\u00f3w spo\u0142ecznych \u00f3wczesnej Europy. Mimo religijnych akcent\u00f3w, wymagana wiara w Wielkiego Budowniczego Wszech\u015bwiata, masoneria zawiera\u0142a w sobie akcenty g\u0142\u0119boko humanistyczne, podkre\u015blaj\u0105ce pot\u0119g\u0119 ludzkiego rozumu i wiar\u0119 w jego samodoskonalenie. By\u0142y to czasy krzewienia si\u0119 idei braterstwa wszystkich ludzi, powszechnej zgody i r\u00f3wno\u015bci, przede wszystkim za\u015b wolno\u015bci \u2013 zar\u00f3wno osobistej jak politycznej \u2013 tak bardzo poniewieranej w spo\u0142ecze\u0144stwie feudalnym. Kolejne lo\u017ce w r\u00f3\u017cnych odmianach, ros\u0142y jak grzyby po deszczu, niepokoj\u0105c szczeg\u00f3lnie w\u0142adc\u00f3w i biskup\u00f3w. Na ich oczach bowiem rozpada\u0142 si\u0119 dotychczasowy porz\u0105dek oparty na \u201eustalonym raz na zawsze\u201d niezmiennym systemie wzajemnej podleg\u0142o\u015bci. Cz\u0142owiekiem rozumuj\u0105cym samodzielnie, indywidualnie szukaj\u0105cym prawdy opartej na do\u015bwiadczeniach w\u0142asnego umys\u0142u, nie mo\u017cna ju\u017c by\u0142o rz\u0105dzi\u0107 samymi tylko nakazami i zakazami. Trzeba by\u0142o wyja\u015bnia\u0107, t\u0142umaczy\u0107 \u2013 a to ju\u017c cz\u0119sto wykracza\u0142o poza intelektualne mo\u017cliwo\u015bci ludzi opieraj\u0105cych swoj\u0105 w\u0142adz\u0119 na dogmatach. Nagle pojawi\u0142a si\u0119 nowa si\u0142a, kt\u00f3ra niewiele si\u0119 przejmowa\u0142a s\u0142owem dotychczasowych autorytet\u00f3w, przeciwnie \u2013 d\u0105\u017cy\u0142a do maksymalnej samodzielno\u015bci i niezale\u017cno\u015bci my\u015bli. By\u0142y to kr\u0119gi, kt\u00f3rych nie da\u0142o si\u0119 przenikn\u0105\u0107 ani rozsadzi\u0107 od wewn\u0105trz.<\/p>\n<p>Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce wolnomularstwo niemal od razu sta\u0142o si\u0119 obiektem ataku hierarchii ko\u015bcielnej. Ju\u017c w 1738 roku papie\u017c Klemens XII w bulli \u201eIn eminenti\u201d pot\u0119pi\u0142 \u201esekt\u0119 maso\u0144sk\u0105\u201d, nak\u0142adaj\u0105c kl\u0105tw\u0119 na cz\u0142onk\u00f3w i sympatyk\u00f3w tego ruchu. Powt\u00f3rzy\u0142 t\u0119 opini\u0119 w 1884 roku papie\u017c Leon XIII (\u201eHumanum genus\u201d), potem jeszcze wielokrotnie Ko\u015bci\u00f3\u0142 wypowiada\u0142 si\u0119 zdecydowanie wrogo wobec ruchu wolnomularskiego i dopiero po Soborze Watyka\u0144skim II z\u0142agodzono sankcje wobec mason\u00f3w. Do dzi\u015b w opinii Ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego wolnomularz jest w stanie grzechu ci\u0119\u017ckiego i nie ma prawa przyjmowa\u0107 sakrament\u00f3w. Znacznie gorsze od formalnych sankcji by\u0142y oszczerstwa i pospolite k\u0142amstwa jakie na temat wolnomularstwa propagowano z ambon. Najbardziej rozpowszechniona jest opinia o szata\u0144skim i \u017cydowskim pochodzeniu ca\u0142ej organizacji, kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wnym celem jest zniszczenie Ko\u015bcio\u0142a \u015bwi\u0119tego.<\/p>\n<p>Dalsza rozw\u00f3j i rozprzestrzenianie si\u0119 wolnomularstwa, przede wszystkim w Europie ale nie tylko, jak ju\u017c wspomniano nabra\u0142 tempa i rozmachu. Pozosta\u0144my jednak jeszcze przy Anglii. Wielka Lo\u017ca Londynu posiadaj\u0105c uprawnienia Lo\u017cy Matki, czyli prawo kreowania nowych l\u00f3\u017c, rozpocz\u0119\u0142a o\u017cywion\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107. W 1732 roku podlega\u0142o jej ju\u017c a\u017c 105 l\u00f3\u017c. Grono cz\u0142onk\u00f3w coraz bardziej poszerza\u0142o si\u0119 o osobisto\u015bci ze \u015brodowisk szlachecko-arystokratycznych, k\u00f3\u0142 finansowych, a tak\u017ce cz\u0142onk\u00f3w Royal Society. Przyczynili si\u0119 do tego mi\u0119dzy innymi tacy arystokraci jak ksi\u0105\u017c\u0119 Montagu i ksi\u0105\u017c\u0119 Filip Warthon pe\u0142ni\u0105cy po sobie obowi\u0105zki Wielkiego Mistrza. Oczywi\u015bcie poszerzanie horyzont\u00f3w masonerii budzi\u0142o niezadowolenie i sprzeciwy niekt\u00f3rych \u015brodowisk, g\u0142\u00f3wnie ze strony trac\u0105cych grunt pod nogami zwolennik\u00f3w wyp\u0119dzonego Jakuba Stuarta i konserwatywnych torys\u00f3w. Nie uczyni\u0142o to jednak wi\u0119kszych szk\u00f3d w organizacji wolnomularzy. Du\u017co powa\u017cniejszych skutk\u00f3w dokona\u0142y natomiast podzia\u0142y i r\u00f3\u017cnice wewn\u0105trz masonerii. Jak wiadomo w 1717 roku nie wszystkie londy\u0144skie lo\u017ce przy\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 do Wielkiej Lo\u017cy, niekt\u00f3re zrobi\u0142y to p\u00f3\u017aniej, a cz\u0119\u015b\u0107 nadal pozosta\u0142a odr\u0119bna. T\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 stanowili wolnomularze niezadowoleni z symbolicznego charakteru nowej masonerii, a ich d\u0105\u017cenia by\u0142y ukierunkowane na odnowienie masonerii operatywnej. Przyk\u0142adem takiej postawy mo\u017ce by\u0107 lo\u017ca York, kt\u00f3ra w spos\u00f3b dos\u0142owny nawi\u0105zywa\u0142a do tradycji budowlanych sprzed tysi\u0105ca lat. W roku 1725 proklamowano nawet odr\u0119bn\u0105 Wielk\u0105 Lo\u017c\u0119 Anglii z w\u0142asnymi statutami pod nazw\u0105 Old Rules of the Grand Lodge of York, kt\u00f3ra dzia\u0142a\u0142a do 1790 roku. W lipcu 1751 roku przedstawiciele o\u015bmiu innych londy\u0144skich l\u00f3\u017c za\u0142o\u017cyli Wielk\u0105 Lo\u017c\u0119 Angielsk\u0105 (Grand Lodge of England), na czele kt\u00f3rej stan\u0105\u0142 urodzony w Irlandii Laurence Dermott. Nie uznawa\u0142 on zmian wprowadzonych przez Andersona, a w 1756 roku opracowa\u0142 nawet odr\u0119bn\u0105 konstytucj\u0119. Rozpowszechnienie nowej obediencji wzrasta\u0142o, w 1766 roku podporz\u0105dkowane by\u0142o jej ju\u017c 88 l\u00f3\u017c. Nawi\u0105zywa\u0142y one do \u015bredniowiecznych tradycji muratorskich i z tego powodu okre\u015bla\u0142y siebie \u201estaro\u017cytnymi\u201d (Antiens), natomiast lo\u017ce Wielkiej Lo\u017cy Londynu \u2013 \u201enowoczesnymi\u201d (Moderns). Taki dwutorowy rozw\u00f3j wolnomularstwa angielskiego zako\u0144czy\u0142 si\u0119 w dniu 27 grudnia 1813 roku, kiedy to obie Wielkie Lo\u017ce zawar\u0142y porozumienie. Powsta\u0142a w ten spos\u00f3b jedna Wielka Lo\u017ca Zjednoczona (United Grand Lodge), kt\u00f3rej podlega\u0142o 640 l\u00f3\u017c w ca\u0142ej Anglii i Szkocji.<\/p>\n<p>Powodem cz\u0119stego i ch\u0119tnego \u0142\u0105czenia si\u0119, mimo wszystko odmiennych l\u00f3\u017c, by\u0142 mi\u0119dzy innymi l\u0119k przed rewolucj\u0105 francusk\u0105 i jej nast\u0119pstwami. Arystokracja, w kt\u00f3rej szeregach by\u0142a oczywi\u015bcie masoneria, nie mog\u0142a sobie pozwoli\u0107 na strat\u0119 swoich przywilej\u00f3w. Decyzje takie okaza\u0142y si\u0119 jeszcze bardziej trafne, gdy Napoleon Bonaparte zosta\u0142 cesarzem i zacz\u0105\u0142 zagra\u017ca\u0107 Wielkiej Brytanii. W tym okresie dosz\u0142o do potr\u00f3jnego, niepisanego przymierza:<\/p>\n<p>\u201ePotr\u00f3jne przymierze, nie pisane, niemniej rzeczywiste, dynastii, Ko\u015bcio\u0142a anglika\u0144skiego i masonerii\u201d .<\/p>\n<p>To zespolenie, utwierdzaj\u0105ce \u015bcis\u0142y zwi\u0105zek angielskiej masonerii z Ko\u015bcio\u0142em protestanckim i pa\u0144stwem, trwaj\u0105ce od dw\u00f3ch stuleci nigdy nie zawiod\u0142o i trwa do naszych czas\u00f3w je\u015bli wierzy\u0107 prasie:<\/p>\n<p>\u201eTradycyjnie rodzina kr\u00f3lewska mia\u0142a \u015bcis\u0142e powi\u0105zania z masoneri\u0105. Ksi\u0105\u017c\u0119 Filip jest cz\u0142onkiem lo\u017cy marynarki kr\u00f3lewskiej nr 2612. Co wi\u0119cej, kuzyn ksi\u0119cia Karola, ksi\u0105\u017c\u0119 Kentu, jest wielkim mistrzem Zjednoczonej Wielkiej Lo\u017cy Anglii. I faktycznie od XVIII wieku wielcy mistrzowie w Anglii byli przewa\u017cnie cz\u0142onkami rodziny kr\u00f3lewskiej (\u2026)\u201d .<\/p>\n<p>Masoneria angielska cieszy\u0142a si\u0119, mimo spor\u00f3w i r\u00f3\u017cnic wewn\u0119trznych, wielkim presti\u017cem w Anglii, dzi\u0119ki \u017cyczliwej tolerancji ze strony pa\u0144stwa mog\u0142a zachowa\u0107 ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 tradycji. Tak\u017ce w innych krajach ca\u0142ej Europy autorytet mason\u00f3w z wyspy mia\u0142 du\u017ce znaczenie. Mi\u0119dzy innymi z tego powodu mia\u0142y miejsce cz\u0119ste i owocne kontakty oraz wizyty w lo\u017cach cudzoziemc\u00f3w przybywaj\u0105cych z kontynentu. Niejeden z nich wraca\u0142 do swojego kraju jako wolnomularz utrzymuj\u0105cy wi\u0119zi z angielskimi bra\u0107mi.<\/p>\n<p><strong>\u00a0Masoneria we Francji<\/strong><\/p>\n<p>Pierwsze lo\u017ce maso\u0144skie powsta\u0142e na kontynencie, a zwi\u0105zane z Wielk\u0105 Lo\u017c\u0105 Londynu by\u0142y zak\u0142adane zazwyczaj w miastach portowych. Taki spos\u00f3b ekspansji by\u0142 spowodowany faktem, \u017ce oficerowie statk\u00f3w angielskich byli cz\u0119sto masonami. I tak w\u0142a\u015bnie pierwsza lo\u017ca maso\u0144ska we Francji, kt\u00f3ra wiod\u0142a prymat na kontynencie, narodzi\u0142a si\u0119 w Dunkierce w 1721 roku, przyj\u0119\u0142a francusk\u0105 nazw\u0119: \u201eFraternit et Amiti\u201d (Braterstwo i Przyja\u017a\u0144).<\/p>\n<p>Nie mo\u017cna jednak zapomnie\u0107, \u017ce ju\u017c wcze\u015bniej z ko\u0144cem XVII wieku, po upadku Stuart\u00f3w w Anglii, w Saint Germain, niedaleko Pary\u017ca, powsta\u0142a lo\u017ca maso\u0144ska za\u0142o\u017cona przez chroni\u0105cych si\u0119 tam od 1689 roku pretendenta do tronu Jakuba II Stuarta i jego zwolennik\u00f3w. Jej aktywno\u015b\u0107 by\u0142a jednak nastawiona g\u0142\u00f3wnie na dzia\u0142alno\u015b\u0107 konspiracyjn\u0105, tak wi\u0119c nie uznawa\u0142a zwierzchno\u015bci Wielkiej Lo\u017cy Londynu. Na temat jej praktyk niewiele wiadomo i trudno je z tego powodu zweryfikowa\u0107, wiadomo jednak, \u017ce zako\u0144czy\u0142y si\u0119 z chwil\u0105 wyjazdu pretendenta z Francji i normalizacj\u0105 stosunk\u00f3w francusko-angielskich.<\/p>\n<p>Powracamy wi\u0119c do dalszego rozwoju masonerii francuskiej zwi\u0105zanej z Wielk\u0105 Lo\u017c\u0105 Londynu. Wiadomo\u015b\u0107 o powstaniu kolejnej lo\u017cy, tym razem paryskiej datowana jest na rok 1726. Za\u0142o\u017cona zosta\u0142a w\u00f3wczas przez Karola Radclyffa lo\u017ca pod nazw\u0105 \u015aw. Tomasza (Saint Thomas). Z biegiem czasu powstawa\u0142y nast\u0119pne lo\u017ce, w roku 1732 w Bordeaux, nieco p\u00f3\u017aniej w Valenciennes i wielu innych miastach. W roku 1771 na terenie Francji dzia\u0142a\u0142o ju\u017c 476 warsztat\u00f3w, nie licz\u0105c 21 lo\u017cy wojskowych<\/p>\n<p>Kolejnym krokiem w rozwoju masonerii francuskiej by\u0142o utworzenie w 1772 roku organu zwierzchniego nazwanego Wielkim Wschodem Francji (Grand Orient de France), kt\u00f3ry skupi\u0142 rozproszone dot\u0105d wszystkie lo\u017ce francuskie. Jej kolejnymi wielkimi mistrzami byli ksi\u0105\u017c\u0119 de Chartres, a nast\u0119pnie a\u017c do rewolucji Ludwik Filip ksi\u0105\u017c\u0119 Orlea\u0144ski. Od tego czasu rozw\u00f3j wolnomularstwa nabra\u0142 tempa do tego stopnia, \u017ce w 1789 roku by\u0142o ju\u017c nie mniej ni\u017c 700 l\u00f3\u017c we Francji i jej koloniach. Nale\u017cy tu, zwracaj\u0105c uwag\u0119 na nie grzesz\u0105cych nadmiern\u0105 pracowito\u015bci\u0105 w wykonywaniu swoich obowi\u0105zk\u00f3w wy\u017cej wymienionych dw\u00f3ch arystokrat\u00f3w, doda\u0107 kilka zda\u0144 na temat r\u00f3\u017cnic mi\u0119dzy masoneri\u0105 Wysp Brytyjskich a masoneri\u0105 we Francji. Ot\u00f3\u017c w tym drugim kraju, gdzie sytuacja spo\u0142eczna i polityczna by\u0142\u0105 od angielskiej odmienna i bardziej skomplikowana \u2013 konflikty klasowe, rozk\u0142ad feudalizmu znajdowa\u0142 si\u0119 w stadium mniej zaawansowanym, rewolucja bur\u017cuazyjna sta\u0142a za\u015b dopiero na dalszym porz\u0105dku dziennego \u2013 ideologia wolnomularstwa zosta\u0142a przeinaczona na \u00f3wczesne potrzeby. Ju\u017c same korzenie masonerii wywodz\u0105ce si\u0119 od cech\u00f3w murarskich przychylono do templariuszy, lub w og\u00f3le zakon\u00f3w rycerskich z czas\u00f3w wypraw krzy\u017cowych. Zmiany organizacyjne r\u00f3wnie\u017c nie mog\u0142y by\u0107 pomini\u0119te. Ustanowiono do\u017cywotnich, zamiast wybieranych corocznie, przewodnicz\u0105cych l\u00f3\u017c. Ponadto rozbudowano tr\u00f3jstopniow\u0105 struktur\u0119 stowarzyszenia (ucze\u0144, czeladnik, mistrz) do systemu wielostopniowego celem zaspokojenia pr\u00f3\u017cno\u015bci arystokratycznych adept\u00f3w. Tak opisuje te zmiany w swojej ksi\u0105\u017cce profesor Jerzy Wojtowicz:<\/p>\n<p>\u201eW roku 1754 we Francji powsta\u0142a 33 stopniowa masoneria zwana \u201eszkock\u0105\u201d, kt\u00f3ra opar\u0142a si\u0119 na nowych, rycerskich tradycjach, zwi\u0105zanych z epok\u0105 wypraw krzy\u017cowych i dzia\u0142alno\u015bci\u0105 zakon\u00f3w rycerskich, a zw\u0142aszcza templariuszy\u201d .<\/p>\n<p>Dodatkowo w\u015br\u00f3d wymog\u00f3w stawianych kandydatom do l\u00f3\u017c znalaz\u0142y si\u0119, nie znane po drugiej stronie Kana\u0142u, takie warunki jak wyznawanie religii chrze\u015bcija\u0144skiej oraz przysi\u0119ga wierno\u015bci religii, kr\u00f3lowej i moralno\u015bci.<\/p>\n<p>Masoneria w tym kraju dokona\u0142a, chyba jednak mimo wszystko, najwi\u0119kszego swego wyczynu, a mianowicie przygotowa\u0142a Wielk\u0105 Rewolucj\u0119 Francusk\u0105, o czym m\u00f3wi historyk, mason Henri Martin, kiedy zapewnia\u0142, \u017ce \u201e\u2026masoneria by\u0142a laboratorium rewolucji\u201d , cho\u0107 by\u0142oby przesad\u0105 twierdzi\u0107, \u017ce odegra\u0142a wiod\u0105c\u0105 rol\u0119 w jej przeprowadzeniu. Tak, pe\u0142na zachwytu i entuzjazmu wywo\u0142anego tym dokonaniem, wypowiada si\u0119 na ten temat Najwy\u017csza Rada Wielkiego Wschodu Francji:<\/p>\n<p>\u201dTo masoneria przygotowa\u0142a nasz\u0105 rewolucj\u0119, najwi\u0119ksz\u0105 ze wszystkich epopei ludowych, jakie historia zapisa\u0142a, oraz to masonerii nale\u017cy si\u0119 najwy\u017cszy zaszczyt wyposa\u017cenia tego wiekopomnego wydarzenia w dokument, w kt\u00f3rym wcielone zosta\u0142y jej podstawowe za\u0142o\u017cenia\u201d .<\/p>\n<p>Wspomniano tutaj r\u00f3wnie\u017c o bardzo wa\u017cnym dokumencie zwanym \u201ezasadami roku 89\u201d by\u0142y to zasady maso\u0144skie stanowi\u0105ce deklaracj\u0119 praw cz\u0142owieka. Zosta\u0142y przyj\u0119te 25 sierpnia 1789 roku przez rz\u0105dz\u0105ce w\u00f3wczas Francj\u0105 Zgromadzenie Konstytuanty. Zasady te zast\u0105pi\u0142y obowi\u0105zuj\u0105ce dotychczas zasady \u00f3wczesnego spo\u0142ecze\u0144stwa, czyli w istocie rzeczy Dekalog. Kolejnym krokiem w tym kierunku by\u0142o powo\u0142anie do \u017cycia, ponad sto lat p\u00f3\u017aniej, w 1898 roku Ligi Praw Cz\u0142owieka, kt\u00f3ra odegra\u0142a wielk\u0105 rol\u0119 w zwalczaniu objaw\u00f3w nietolerancji i gwa\u0142cenia praw cz\u0142owieka.<\/p>\n<p>Wyspiarska Freemasonery przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 tu we Franc-Maonnerie, bior\u0105c\u0105 aktywny udzia\u0142 w tworzeniu nowego kontynentalnego wzorca kulturowego d\u0105\u017c\u0105cego do osi\u0105gni\u0119cia tak szczytnych cel\u00f3w jak: \u201e\u2026r\u00f3wno\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105, jawno\u015b\u0107 \u017cycia publicznego, samowyzwolenia przez wiedz\u0119, pok\u00f3j mi\u0119dzynarodowy i obywatelstwo \u015bwiata\u201d . Z takiego w\u0142a\u015bnie wolnomularstwa znad Sekwany pobra\u0142y wzorce niemal wszystkie kraje Europy \u015arodkowo-Wschodniej oraz wiele innych pa\u0144stw pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci kontynentu.<\/p>\n<p>W okresie mi\u0119dzywojennym masoneria francuska by\u0142\u0105 ostro zwalczana przez \u015brodowiska skrajnej prawicy, ale przez ca\u0142y czas trwania demokracji parlamentarnej mia\u0142a zapewnion\u0105 ochron\u0119 prawn\u0105. Najgorsze czasy przysz\u0142y wraz z okupacj\u0105 przez faszystowskie Niemcy w okresie drugiej wojny \u015bwiatowej. Autorytarne sprawowanie w\u0142adzy przez rz\u0105d Vichy doprowadzi\u0142o w 1940 roku do wej\u015bcie w \u017cycie ustawy rozwi\u0105zuj\u0105cej wolnomularstwo. Mia\u0142y miejsce aresztowania i zmuszania do opuszczania kraju, w ten spos\u00f3b cz\u0119\u015b\u0107 mason\u00f3w wraz z Wielkim Mistrzem przedosta\u0142a si\u0119 do Anglii. Odbudowa wolnomularstwa francuskiego nast\u0105pi\u0142a dopiero po zako\u0144czeniu drugiej wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n<p><strong>Wolnomularstwo na ziemiach niemieckich<\/strong><\/p>\n<p>Rozprzestrzenienie si\u0119 masonerii w krajach niemieckich tak jak we Francja r\u00f3wnie\u017c rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 od miasta portowego. Rol\u0119 t\u0105 spe\u0142ni\u0142 Hamburg, gdzie w 1737 roku powsta\u0142a pierwsza lo\u017ca pod nazw\u0105 Societe des accepts macons de la ville de Hamburg (Towarzystwo wolnych mason\u00f3w miasta Hamburga), a z czasem przemianowa\u0142a si\u0119 na Absalom. Dzi\u0119ki pomy\u015blnemu pozyskaniu w swoje szeregi m\u0142odego pruskiego nast\u0119pcy tronu, p\u00f3\u017aniejszego Fryderyka II, masoneria pruska mog\u0142a si\u0119 cieszy\u0107 z jego protekcji. Kolejnym znacz\u0105cym wydarzeniem w pocz\u0105tkach wolnomularstwa niemieckiego by\u0142o powstanie w Berlinie lo\u017cy Pod Trzema Globami (Zu den drei Weltkugeln), kt\u00f3ra w 1744 roku sta\u0142a si\u0119 lo\u017c\u0105-matk\u0105 ukierunkowuj\u0105c\u0105 swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 na kraje wschodnioeuropejskie. Nast\u0119pnie pojawi\u0142y si\u0119 lo\u017ce: w Dre\u017anie, Lipsku, Brunszwiku, Frankfurcie nad Menem i innych miastach.<\/p>\n<p>Du\u017c\u0105, cho\u0107 jak si\u0119 okaza\u0142o, przej\u015bciow\u0105 rol\u0119 odegra\u0142 w wolnomularstwie niemieckim \u015awi\u0119ty Zakon \u015awi\u0119tego Ko\u015bcio\u0142a Jerozolimskiego. Za\u0142o\u017cony zosta\u0142 w po\u0142owie lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XVIII wieku przez szczerze oddanego masonerii barona Karola Gottlieba von Hunda. Poprzez sw\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 organizacja ta kreowa\u0142a si\u0119 na rzekom\u0105 bezpo\u015bredni\u0105 kontynuacj\u0119 templariuszy. Traktuj\u0105c si\u0119 jako zakon rycerski zamiast dobrowolnej dyscypliny lo\u017cowej wymaga\u0142 od swych cz\u0142onk\u00f3w \u015blubu bezwzgl\u0119dnego pos\u0142usze\u0144stwa swym zakonnym zwierzchnikom. Z tego w\u0142a\u015bnie powodu wzi\u0119\u0142a si\u0119 jego najpopularniejsza nazwa \u015acis\u0142a Obserwa (Stricta Observantia). Jej wznios\u0142ym celem by\u0142o przywr\u00f3cenie dawnej \u015bwietno\u015bci Zakonu Templariuszy, odebranie poganom, czyli krajom islamskim, Ziemi \u015awi\u0119tej i stworzenie czy odtworzenie dawnego Kr\u00f3lestwa Jerozolimskiego. Codzienno\u015b\u0107 by\u0142a nieproporcjonalnie skromniejsza sprowadza\u0142a si\u0119 do studiowania wiedzy tajemnej i starych dokument\u00f3w dotycz\u0105cych templariuszy. Obserwa przyci\u0105ga\u0142a arystokracj\u0119, szlacht\u0119, ksi\u0105\u017c\u0119ta oraz zamo\u017cne i wykszta\u0142cone mieszcza\u0144stwo kusz\u0105c ich mo\u017cliwo\u015bci\u0105 zostania \u201erycerzem\u201d, a mo\u017ce nawet pozyskaniem zaszczyt\u00f3w i bogactw Ziemi \u015awi\u0119tej. Szerokie jej rozpowszechnienie wyst\u0105pi\u0142o od po\u0142owy lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych XVIII wieku wywieraj\u0105c wp\u0142yw na Francj\u0119, Polsk\u0119, kraje Habsburskie i Szwecj\u0119. Ekspansja tej swoistej formacji, b\u0119d\u0105cej wolnomularskim wyrazem ni\u017cszego poziomu kultury spo\u0142eczno\u015bci niemieckiej wobec francuskiej, by\u0142a pr\u00f3b\u0105 skolonizowania masonerii europejskiej. Po fazie sukces\u00f3w nast\u0105pi\u0142 d\u0142u\u017cszy okres kryzysu \u015awi\u0119tej Obserwy, zacz\u0119\u0142y budzi\u0107 si\u0119 w\u0105tpliwo\u015bci, krytyczne spojrzenia i wnikliwe samodzielne studiowania prowadz\u0105ce do usamodzielniania. W celu wyja\u015bnienia i przedyskutowania niejasno\u015bci, na polecenie Wielkiego Mistrza Zakonu ksi\u0119cia Ferdynanda brunszwickiego, w Wilhelmsbad odby\u0142 si\u0119 mi\u0119dzynarodowy kongres wolnomularzy spod znaku \u015acis\u0142ej Obserwy. Obrady trwa\u0142y od 16 lipca do 1 wrze\u015bnia 1782 roku wykazuj\u0105c podzia\u0142 Zakonu na trzy nurty. Ostatecznie odrzucono mity zwi\u0105zane z templariuszami i zrezygnowano templariuszowskiego systemu \u015acis\u0142ej Obserwy. Kryzys nie zosta\u0142 jednak przezwyci\u0119\u017cony, kolejne lata przynosi\u0142y utrat\u0119 wp\u0142yw\u00f3w i stopniowy upadek Zakonu.<\/p>\n<p>W po\u0142owie XVIII wieku pojawi\u0142y si\u0119 na ziemiach niemieckich dwie organizacje paramaso\u0144skie. Cele ich dzia\u0142alno\u015bci odbiega\u0142y od idei wolnomularskich, cho\u0107 zewn\u0119trznie mia\u0142y wiele podobie\u0144stw.<\/p>\n<p>Pierwsz\u0105 z nich zwi\u0105zek iluminat\u00f3w bawarskich za\u0142o\u017cony w 1774 roku przez Adama Weishaupta profesora prawa i filozofii uniwersytetu w Inglostadt w Bawarii. Jego pocz\u0105tkowo kilkuosobowy trzon prowadzi dyskusje na temat za\u0142o\u017cenia tak zwanej Szko\u0142y M\u0105dro\u015bci, maj\u0105cej zapewni\u0107 wiedz\u0119 w zakresie filozofii, etyki i ekonomii. Kolejnym krokiem w rozwoju stowarzyszenia by\u0142o utworzenie w 1779 roku w Monachium Rady Zwi\u0105zku zwanej Areopagiem. Zwi\u0105zek w swych celach d\u0105\u017cy\u0142 do wychowania nowych elit otwartych na potrzeby spo\u0142ecze\u0144stwa i w\u0142asnego pa\u0144stwa. W 1781 roku do Iluminat\u00f3w przy\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 bardzo znany w Niemczech pisarz, publicysta i mason \u2013 baron Adolf von Knigge. Dzi\u0119ki niemu zwi\u0105zek naby\u0142 kilkuset nowych cz\u0142onk\u00f3w i uzupe\u0142ni\u0142 swoj\u0105 struktur\u0119 o now\u0105 tak zwan\u0105 klas\u0119 wolnomularsk\u0105 przyjmuj\u0105c jednocze\u015bnie niekt\u00f3re rytua\u0142y maso\u0144skie. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 barona przyczyni\u0142a si\u0119 do rozszerzenia zwi\u0105zku na kolejne miasta bawarskie, a tak\u017ce zdoby\u0142a nowych cz\u0142onk\u00f3w w innych krajach po\u0142udniowo-niemieckich, a nawet dotar\u0142a do niekt\u00f3rych grup spo\u0142ecznych Austrii Habsburskiej. W szeregach iluminat\u00f3w ros\u0142a \u015bwiadomo\u015b\u0107 niereformowalno\u015bci ustroju absolutystycznego, a wi\u0119c nale\u017cy zast\u0105pi\u0107 go nowym organizmem administracyjno-politycznym. Przeszkod\u0119 dla takich korzystnych przeobra\u017ce\u0144 ustrojowych, wed\u0142ug w\u0105skiego grona elity politycznej, stanowili ksi\u0105\u017c\u0119ta i wy\u017cszy kler. Prawdopodobnie taki radykalizm by\u0142 wyznawany tylko przez nieliczne jednostki gremium kierowniczego. Droga rozwoju zwi\u0105zku, wed\u0142ug Weishaupta, o czym pisze profesor Wojtowicz, zmierza\u0142a w kierunku:<\/p>\n<p>\u201e\u2026organizacji pozornie wolnomularskiej, ale w istocie rzeczy maj\u0105cej sta\u0107 si\u0119 czym\u015b w rodzaju partii politycznej, stawiaj\u0105cej sobie za cel ewolucyjn\u0105 przebudow\u0119 pa\u0144stwa poprzez tworzenie nowych fakt\u00f3w, jak podniesienie poziomu o\u015bwiaty, czytelnictwa, wychowania nowego cz\u0142owieka itp.\u201d .<\/p>\n<p>Wewn\u0105trz zwi\u0105zku zacz\u0119\u0142y narasta\u0107 konflikty zwi\u0105zane z dyktatorskimi sk\u0142onno\u015bciami Weishaupta najpierw z Aeropagiem a p\u00f3\u017aniej, du\u017co gorsze w skutkach z Kniggem. Baron by\u0142 zbyt wielk\u0105 osobowo\u015bci\u0105 aby m\u00f3g\u0142 si\u0119 podporz\u0105dkowa\u0107 apodyktycznemu przyw\u00f3dcy i ostatecznie wycofa\u0142 si\u0119 z prac zwi\u0105zkowych. Dodatkowo pojawi\u0142 si\u0119 problem zewn\u0119trzny, a mianowicie Jezuici ze swoj\u0105 antyo\u015bwieceniow\u0105 i antyreformatorsk\u0105 kampani\u0105. Efektem tego by\u0142o wydanie w 1784 roku szeregu dekret\u00f3w zakazuj\u0105cych dzia\u0142alno\u015bci zwi\u0105zku przez elekta bawarskiego Karola Teodora. Z powodu represji i zagro\u017cenia aresztowaniem za\u0142o\u017cyciel zwi\u0105zku musia\u0142 ratowa\u0107 si\u0119 ucieczk\u0105 z Bawarii. Kampania przeciwko nieaktywnym ju\u017c iluminatom wzmog\u0142a si\u0119 jeszcze bardzie wraz z wybuchem rewolucji francuskiej.<\/p>\n<p>Zwi\u0105zek iluminat\u00f3w bawarskich nie by\u0142 na pewno organizacj\u0105 wywrotow\u0105. W istocie wyrastaj\u0105cy z ducha i tradycji wolnomularskich by\u0142 pr\u00f3b\u0105 wprowadzenia zasad maso\u0144skich w struktury pa\u0144stwowe celem ich modernizacji dla potrzeb nowych grup spo\u0142ecznych, przede wszystkim inteligencji.<\/p>\n<p>Drug\u0105 organizacj\u0105 paramaso\u0144sk\u0105, kt\u00f3ra pojawi\u0142a si\u0119 w owych czasach na ziemiach niemieckich by\u0142a Unia Niemiecka. Jej pocz\u0105tki zwi\u0105zane s\u0105 z obron\u0105 zasad i idea\u0142\u00f3w O\u015bwiecenia zagro\u017conego kampani\u0105 k\u00f3\u0142 konserwatywnych. W roku 1785 radykalny zwolennik O\u015bwiecenia, wolnomularz i publicysta Karol Bardt za\u0142o\u017cy\u0142 w Halle lo\u017c\u0119 maso\u0144sk\u0105, kt\u00f3ra przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w og\u00f3lnoeuropejskie towarzystwo korespondencyjne. Na tej organizacji wyros\u0142a w\u0142a\u015bnie Unia Niemiecka zrzeszaj\u0105ca zdecydowanych reformator\u00f3w i ludzi post\u0119pu. Jej odmienno\u015b\u0107 od masonerii nie wynika\u0142a z zewn\u0119trznej struktury organizacyjnej, ani z og\u00f3lnych idei wolno\u015bci i braterstwa. Przyczyn\u0105 r\u00f3\u017cnic, tak jak poprzednio, by\u0142y cele programowe. Musia\u0142o tak by\u0107 skoro Bardt wykorzysta\u0142 przy tworzeniu programu pisma iluminat\u00f3w, a po\u015br\u00f3d cz\u0142onk\u00f3w jego organizacji znajdowali si\u0119 r\u00f3wnie\u017c dawni niekt\u00f3rzy dzia\u0142acze zwi\u0105zku iluminat\u00f3w bawarskich. Unia rozwijaj\u0105c si\u0119 jako odr\u0119bna organizacja, pr\u00f3bowa\u0142a zwi\u0119ksza\u0107 swoje wp\u0142ywy prowadz\u0105c pozyskiwanie cz\u0142onk\u00f3w na terenie Prus, Saksonii, Hesji, Szwajcarii, Niderland\u00f3w, a nawet Skandynawii, mimo to nie liczy\u0142a wi\u0119kszego grona. W jego sk\u0142ad wchodzili urz\u0119dnicy, stanowi\u0105cy najwi\u0119ksz\u0105 oko\u0142o jedn\u0105 czwart\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3lnej liczby, nast\u0119pnie profesorowie wy\u017cszych uczelni, duchowni obu wyzna\u0144. Grupy zawodowe nie przekraczaj\u0105ce swoja liczebno\u015bci\u0105 dziesi\u0119ciu procent to nauczyciele, studenci, lekarze, prawnicy, oficerowie, kupcy i fabrykanci, ksi\u0119garze i wydawcy oraz nieliczni rzemie\u015blnicy, arty\u015bci i rolnicy. Jak wida\u0107 w trzonie zwi\u0105zku zasiada\u0142a wysoko wykwalifikowana inteligencja.<\/p>\n<p>Rozw\u00f3j Unii by\u0142 \u015bledzony z niepokojem przez w\u0142adze niemal od samych jej pocz\u0105tk\u00f3w. W jej gronie znajdowa\u0142a si\u0119 pewna liczba agent\u00f3w policyjnych, kt\u00f3rzy wnikn\u0119li w struktury organizacji podczas nieostro\u017cnej pogoni za liczbowym powi\u0119kszeniem szereg\u00f3w. Sytuacj\u0119 pogorszy\u0142a publikacja w 1796 roku ksi\u0105\u017cki profesora wiede\u0144skiego, by\u0142ego masona, Leopolda A. Hoffmanna na temat stosunk\u00f3w i podobie\u0144stw mi\u0119dzy Zwi\u0105zkiem Iluminat\u00f3w a Uni\u0105, w kt\u00f3rej na sw\u00f3j spos\u00f3b udowadnia\u0142, \u017ce jest to organizacja spiskowa. Oczywi\u015bcie do\u0142\u0105czy\u0142y do tego \u00f3wczesne ruchy antyo\u015bwieceniowe. Wszystko to razem przyczyni\u0142o si\u0119 do nagonki na zwi\u0105zek wskutek czego najwcze\u015bniej przesta\u0142 on istnie\u0107 w Austrii, nast\u0119pnie wyst\u0105pi\u0142y Prusy, p\u00f3\u017aniej Saksonia.<\/p>\n<p>Tak zako\u0144czy\u0142a si\u0119 dzia\u0142alno\u015b\u0107 zwi\u0105zku, kt\u00f3ra nie wesz\u0142a nawet w faz\u0119 dzia\u0142a\u0144, a jedynie dotrwa\u0142a do etapu dyskusji i koncepcji. Unia Niemiecka ni posiada\u0142a plan\u00f3w wywrotowych i nie zamierza\u0142a stosowa\u0107 przemocy w dzia\u0142aniach politycznych. Jej cele natury politycznej mia\u0142y stopniowo prowadzi\u0107 do emancypacji spo\u0142ecznej szerszych warstw ludno\u015bci i przygotowa\u0107 ich do obywatelskiej egzystencji.<\/p>\n<p>Po wybuchu rewolucji francuskiej w Niemczech, jak i winnych krajach europejskich, w kt\u00f3rych utrzyma\u0142a si\u0119 w\u0142adza absolutystyczna nast\u0105pi\u0142o przy\u015bpieszenie i pog\u0142\u0119bienie proces\u00f3w antyreformatorskich, rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 prze\u015bladowania i ograniczenia dzia\u0142alno\u015bci l\u00f3\u017c maso\u0144skich. Mimo tego w ci\u0105gu XIX wieku by\u0142o tam czynnych a\u017c osiem obiedencji wolnomularskich, nale\u017c\u0105cych do utworzonego w 1872 roku Niemieckiego Zwi\u0105zku Wolnych L\u00f3\u017c (Deutscher Grosslogenbund). Najwi\u0119cej mason\u00f3w skupia\u0142y trzy lo\u017ce staropruskie o charakterze propruskim i procarskim. Inne oblicze mia\u0142y lo\u017ce niemiecki po\u0142udniowych i zachodnich obszar\u00f3w, nadal wyznawa\u0142y idee humanitarne d\u0105\u017c\u0105c do doskonalenia cz\u0142owieka. Pojawi\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w lo\u017cach niemieckich miejsce dla \u017byd\u00f3w, pierwsza pod tym wzgl\u0119dem by\u0142a lo\u017ca hamburska. Do zmiany nastawienia wobec obecno\u015bci \u017byd\u00f3w w masonerii przyczyni\u0142 si\u0119 Wielki Mistrz lo\u017cy Royal York, Herman Settegast z Berlina.<\/p>\n<p>Okres mi\u0119dzywojenny by\u0142 dla masonerii europejskiej czasem wielkiej pr\u00f3by, autorytarne re\u017cimy z regu\u0142y \u017ale traktowa\u0142y organizacje niezale\u017cne od pa\u0144stwa do jakich zalicza\u0142o si\u0119 mi\u0119dzy innymi wolnomularstwo. Taka te\u017c sytuacja mia\u0142a miejsce w Niemczech opanowanych przez faszyzm hitlerowski. Przed doj\u015bcie Hitlera do w\u0142adzy funkcjonowa\u0142o tam 650 l\u00f3\u017c skupiaj\u0105cych 80 tysi\u0119cy mason\u00f3w. Wskutek dzia\u0142a\u0144 b\u0119d\u0105cych mieszanin\u0105 przymusu, nieraz brutalnego, oraz pozor\u00f3w legalno\u015bci dosz\u0142o do systematycznego wyniszczania organizacji. W efekcie masoneria niemiecka odnios\u0142a znaczne straty: 62 osoby zosta\u0142y zamordowane, 53 zes\u0142ano do oboz\u00f3w koncentracyjnych, 238 wyp\u0119dzono z kraju. Zdarzy\u0142 si\u0119 nawet fakt emigracji ca\u0142ej lo\u017cy, i rozpocz\u0119cia nowej dzia\u0142alno\u015bci, do Izraela.<\/p>\n<p>Po drugiej wojnie \u015bwiatowej rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 szybka odbudowa masonerii, ju\u017c w 1948 roku w Niemczech Zachodnich utworzono Zwi\u0105zek Wielkich Mistrz\u00f3w (Grossmeisterverein der Deutschen Grossloge). Nast\u0119pnie 19 czerwca 1949 roku powo\u0142ano do \u017cycia Wielk\u0105 Zjednoczon\u0105 Lo\u017c\u0119 Niemiec (Vereinigte Grossloge in Deutschland), pod kt\u00f3rej przewodnictwem dzia\u0142a\u0142y 154 lo\u017ce. Do roku 1956 pozostawa\u0142y jeszcze poza zjednoczeniem Wilka Lo\u017ca Wolnomularzy w Niemczech i Wielka Narodowa Lo\u017ca pod Trzema Globami.<\/p>\n<p>Do Polski idee masonerii nap\u0142ywa\u0142y z Zachodu g\u0142\u00f3wnie z Francji, zwi\u0105zane to by\u0142o z rosn\u0105cym zainteresowaniem Polak\u00f3w podr\u00f3\u017cami do Pary\u017ca. P\u00f3\u017aniej pojawi\u0142 si\u0119 te\u017c kierunek saski, czy sasko-drezde\u0144ski, zwi\u0105zany z przybywaj\u0105c\u0105 do Drezna m\u0142odzie\u017c\u0105 szlacheck\u0105 szukaj\u0105c\u0105 mo\u017cliwo\u015bci wykszta\u0142cenia i kariery dworskiej lub wojskowej. Intensywno\u015b\u0107 kontakt\u00f3w z masoneri\u0105 angielsk\u0105 by\u0142a za to znacznie mniejsza.<\/p>\n<p><strong>\u00a0Wolnomularze w Polsce<\/strong><\/p>\n<p>Pierwsz\u0105 polsk\u0105 lo\u017ca maso\u0144ska b\u0119d\u0105c\u0105 najprawdopodobniej odga\u0142\u0119zieniem wolnomularstwa jakobickiego, by\u0142o Czerwone Bractwo (la Confrrie Rouge), za\u0142o\u017cone nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c pod koniec drugiego dziesi\u0119ciolecia XVIII wieku w Warszawie, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 w ten spos\u00f3b najdalej \u00f3wcze\u015bnie wysuni\u0119tym na wsch\u00f3d Europy punktem oparcia wolnomularstwa. W styczniu 1721 roku mia\u0142o ju\u017c do\u015b\u0107 dobrze rozbudowan\u0105 struktur\u0119, jego cz\u0142onkami byli mi\u0119dzy innymi podstoli litewski Micha\u0142 Fryderyk Czartoryski i hrabia Franciszek Maksymilian Ossoli\u0144ski. Do grona tej lo\u017cy nale\u017celi przedstawiciele arystokracji i szlachty polskiej, jak r\u00f3wnie\u017c pruskiej i saskiej. Opr\u00f3cz m\u0119\u017cczyzn przyjmowane by\u0142y do niej tak\u017ce kobiety, kt\u00f3rych obecno\u015b\u0107 w \u015brodowiskach arystokratycznych by\u0142a naturaln\u0105 spraw\u0105 w r\u00f3\u017cnorodnych akcjach czy intrygach. Nast\u0119pn\u0105 swoisto\u015bci\u0105 by\u0142o u\u017cywanie przez braci imion zakonnych. Prawdopodobnie czas Bractwa szybko si\u0119 zako\u0144czy\u0142, na co wskazuj\u0105 \u015blady wewn\u0119trznego sk\u0142\u00f3cenia.<\/p>\n<p>Kolejn\u0105 lo\u017c\u0105, powi\u0105zan\u0105 bardziej ze \u015brodowiskiem wczesnego O\u015bwiecenia w Saksonii, by\u0142a lo\u017ca Trzech Braci (Aux Trois Ferers) powsta\u0142a w 1729 roku r\u00f3wnie\u017c w stolicy. Prowadzi\u0142 j\u0105 kupiec Franciszek Longschamps de Bezier. Prace lo\u017cowe prowadzone by\u0142y w j\u0119zyku francuskim, bracia r\u00f3wnie\u017c tak jak ich poprzednicy stosowali zakonne imiona. Plac\u00f3wka ta, po oko\u0142o dziesi\u0119ciu latach istnienia, wskutek og\u0142oszenia bulli papieskiej przerwa\u0142a swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107.<\/p>\n<p>W tym czasie powstawa\u0142y te\u017c lo\u017ce dworsko-magnackie, jak na przyk\u0142ad w Wi\u015bniowcu na Podolu czy w Dukli na Podkarpaciu, zrzesza\u0142y one arystokrat\u00f3w, dworzan i oficer\u00f3w zwi\u0105zanych najcz\u0119\u015bciej z dworem saskim. Istniej\u0105ce w\u00f3wczas pr\u00f3b przeciwdzia\u0142ania ze strony w\u0142adz ko\u015bcielnych, nie odnosi\u0142y wi\u0119kszych skutk\u00f3w, gdy\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 biskup\u00f3w nie chcia\u0142a ryzykowa\u0107 konfliktu z kr\u00f3lem i zwi\u0105zanym z nim stronnictwem. A by\u0142by to konflikt dotkliwy, poniewa\u017c w szeregach organizacji znajdowa\u0142 si\u0119 sam kr\u00f3l Stanis\u0142aw August Poniatowski, nosz\u0105cy imi\u0119 zakonne \u201eSalsinatus Eques a Corona vinidicata\u201d. Tak wi\u0119c kolejne lo\u017ce powstawa\u0142y jedna po drugiej i wreszcie pod koniec XVIII wieku wi\u0119kszo\u015b\u0107 polskich \u015brodowisk reformatorskich zwi\u0105zanych by\u0142o z wolnomularstwem.<\/p>\n<p>Pierwszy rozbi\u00f3r spowodowa\u0142 emigracj\u0119 wielu mason\u00f3w i przerwanie kontakt\u00f3w, doprowadzi\u0142o to do cz\u0119\u015bciowego zaprzepaszczenia niema\u0142ego dorobku. Jednak ju\u017c w kilka lat po rozbiorze wznawia\u0142y dzia\u0142alno\u015b\u0107 stare \u201eu\u015bpione\u201d lo\u017ce i powstawa\u0142y nowe. Pojawi\u0142y si\u0119 w ten spos\u00f3b, obok opartych na rytuale angielskim, nowe lo\u017ce zwi\u0105zane z masoneri\u0105 niemieck\u0105 zwan\u0105 \u015acis\u0142\u0105 Obserw\u0105. Jej propagatorem na polskim gruncie by\u0142 bardzo popularny w Rzeczypospolitej, genera\u0142 artylerii koronnej Alojzy Fryderyk Brhl. W 1784 roku dzia\u0142a\u0142o 37 l\u00f3\u017c, by\u0142y one podporz\u0105dkowane lo\u017cy-matce, Wielkiemu Wschodowi Polski na kt\u00f3rego czele sta\u0142 mi\u0119dzy innymi Ignacy Potocki. Masoneria polska wesz\u0142a w okres wyra\u017anego rozkwitu, powstawa\u0142o kolejne lo\u017ce w kolejnych miastach, ale g\u0142\u00f3wny o\u015brodek ruchu mie\u015bci\u0142 si\u0119 w Warszawie, gdzie dzia\u0142a\u0142y lo\u017ce pracuj\u0105ce w j\u0119zyku niemiecki i francuskim. Spowolnienie rozkwitu nast\u0105pi\u0142o z chwil\u0105 zwo\u0142ania Sejmu Czteroletniego, ponad dwadzie\u015bcia procent jego sk\u0142adu stanowili czo\u0142owi dzia\u0142acze masonerii po\u015bwi\u0119caj\u0105cy si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci polityczno-ustawodawczej. To oni w\u0142a\u015bnie aktywnie uczestniczyli w tworzeniu Konstytucji 3-go Maja.<\/p>\n<p>Po drugim rozbiorze dzia\u0142alno\u015b\u0107 wolnomularska na terenie kad\u0142ubowej Rzeczypospolitej by\u0142a zdominowana przez ruchy konspiracyjno-patriotyczne, kt\u00f3rych celem by\u0142o mi\u0119dzy innymi przygotowywanie powstania ko\u015bciuszkowskiego.<\/p>\n<p>Po trzecim rozbiorze wolnomularstwo nie by\u0142o w stanie przetrwa\u0107 w \u017cadnym zaborze. Wprawdzie lo\u017ce legalnie mog\u0142y istnie\u0107 na terenie zaboru pruskiego, ale by\u0142y one podporz\u0105dkowane rz\u0105dowi berli\u0144skiemu, przewa\u017ca\u0142a w nich ludno\u015b\u0107 niemiecka a stopniowo mala\u0142o cz\u0142onkostwo Polak\u00f3w. W zaborze rosyjskim masoneria by\u0142a zakazana, aczkolwiek ci\u0105gle by\u0142y jeszcze \u017cywe tradycje i wspomnienia tego ruchu w Warszawie. W Galicji wolnomularstwo by\u0142o zakazane ju\u017c od 1794 roku. Polskim masonom pozosta\u0142a wi\u0119c dzia\u0142alno\u015b\u0107 w lo\u017cach na emigracji i tak wielu z nich znalaz\u0142o miejsca w lo\u017cach francuskich, w\u0142oskich, rumu\u0144skich, a nawet szwajcarskich.<\/p>\n<p>Kolejny etap w rozwoju polskiego wolnomularstwa to epoka napoleo\u0144ska. Has\u0142a wolnomularskie przy\u015bwieca\u0142y legionistom Jana Henryka D\u0105browskiego (masona wysokiego stopnia), kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wn\u0105 dewiz\u0105 by\u0142o has\u0142o \u201eLudzie wolni s\u0105 bra\u0107mi\u201d, a odpowiednia symbolika widnia\u0142a na chor\u0105gwiach poszczeg\u00f3lnych legii. Podobnie w armii Ksi\u0119stwa Warszawskiego wi\u0119kszo\u015b\u0107 wy\u017cszych oficer\u00f3w by\u0142a bra\u0107mi w fartuszkach. To w\u0142a\u015bnie pod ich wp\u0142ywem dawne lo\u017ce pruskie zawiesza\u0142y dzia\u0142alno\u015b\u0107, a na ich miejscu powstawa\u0142y bractwa profrancuskie. W 1807 roku w Warszawie powsta\u0142a lo\u017ca Bracia Polacy Zjednoczeni, w kt\u00f3rej sk\u0142ad wchodzili g\u0142\u00f3wnie wojskowi. Nast\u0119pnie nieco p\u00f3\u017aniej w Poznaniu tworzy si\u0119 kolejna lo\u017ca pod nazw\u0105 Francuzi i Polacy Zjednoczeni (Les Polonais et les Francais reunis). Jednocze\u015bnie nast\u0105pi\u0142a reaktywacja dawnych warszawskich zgromadze\u0144 przedrozbiorowych jak \u015awi\u0105tynia M\u0105dro\u015bci czy Bogini Eleuzis (Gttin Eleusis). W 1812 roku przed wybuchem wojny do Wielkiego Wschodu Polskiego nale\u017ca\u0142o 12 l\u00f3\u017c. Wolnomularstwo tego okresu mia\u0142o charakter pronapoleo\u0144ski i profrancuski a zarazem niepodleg\u0142o\u015bciowy.<\/p>\n<p>Kiedy na Kongresie Wiede\u0144skim powo\u0142ane zostaje do \u017cycia miniaturowe Kr\u00f3lestwo Polskie, demonstruj\u0105cy tendencje liberalne car wskrzesi\u0142 tu Wielki Wsch\u00f3d. Przynale\u017cno\u015b\u0107 do organizacji wielu dygnitarzy powodowa\u0142a jej du\u017c\u0105 popularno\u015b\u0107, lecz wi\u0119kszo\u015b\u0107 neofit\u00f3w traktowa\u0142a swoj\u0105 obecno\u015b\u0107 w kategoriach czysto towarzyskich. Uwielbienie dla nowego w\u0142adcy nie trwa\u0142o d\u0142ugo i pojawi\u0142a si\u0119 opozycja wobec monarchy. Po prostu wolnomularze, z za\u0142o\u017cenia przeciwni tendencjom totalitarnym, znale\u017ali si\u0119 w grupach spiskowc\u00f3w niepodleg\u0142o\u015bciowych, co zaowocowa\u0142o powstaniem Wolnomularstwa Narodowego kierowanego przez Waleriana \u0141ukasi\u0144skiego. Wkr\u00f3tce te\u017c na mocy dekretu ksi\u0119cia-namiestnika J\u00f3zefa Zaj\u0105czka z 25 wrze\u015bnia 1821 roku dzia\u0142alno\u015bci wolnomularstwa zosta\u0142a zawieszona.<\/p>\n<p>Pierwsze zwiastuny d\u0105\u017cno\u015b\u0107 do reaktywacji wolnomularstwa na ziemiach polskich pojawi\u0142y si\u0119 z pocz\u0105tkiem XX wieku. W roku 1910 w Warszawie, pod przewodnictwem czo\u0142owego psychiatry tamtych czas\u00f3w Rafa\u0142a Radziwi\u0142\u0142owicz, zostaje utworzona lo\u017ca Wyzwolenie podleg\u0142 Wielkiemu Wschodowi Francji. Kolejne lo\u017ce powstaj\u0105 w latach 1910\u201314 w Kaliszu, Lublinie, Wilnie i lo\u017ca polska w Petersburgu. Ich upadek, opr\u00f3cz lo\u017cy warszawskiej, przypada na lata pierwszej wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n<p>Pierwsze lata niepodleg\u0142o\u015bci W odrodzonej Polsce to okres do\u015b\u0107 intensywnego rozwoju wolnomularstwa Du\u017cy mankament stanowi\u0142 brak do\u015bwiadczonej grupy kierowniczej lecz wp\u0142ywy organizacji na aktualn\u0105 sytuacj\u0119 w pa\u0144stwie by\u0142y du\u017ce. 11 wrze\u015bnia 1920 roku siedem warszawskich l\u00f3\u017c powo\u0142a\u0142o do \u017cycia Wielk\u0105 Lo\u017c\u0119 Narodow\u0105 \u201ePolacy Zjednoczeni\u201d z Wielkim Mistrzem, Rafa\u0142em Radziwi\u0142\u0142owiczem na czele. Nast\u0119pnie powstaje Rada Najwy\u017csza Polski, kt\u00f3rej przewodniczy\u0142 znany pisarz Andrzej Strug. W masonerii tej dzia\u0142a\u0142o wielu wysokich urz\u0119dnik\u00f3w II Rzeczypospolitej, mi\u0119dzy innymi masonem by\u0142 Gabriel Narutowicz \u2013 pierwszy prezydent odrodzonej Polski. Mimo tego by\u0142o wiele atak\u00f3w ze strony endecji i brakowa\u0142o poparcia przez sanacj\u0119. Pocz\u0105wszy od czerwca 1937 roku nast\u0105pi\u0142o znaczne nasilenie kampanii antymaso\u0144skiej. Efektem atak\u00f3w na forum parlamentu i w mediach by\u0142 \u201eDekret Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 listopada 1938 o rozwi\u0105zaniu zrzesze\u0144 wolnomularskich\u201d. Wiedz\u0105c wcze\u015bniej o jego przygotowywaniu 26 pa\u017adziernika 1938 roku Wielka Lo\u017ca podj\u0119\u0142a uchwa\u0142\u0119 o zawieszeniu dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n<p>Po drugiej wojnie \u015bwiatowej z oczywistych wzgl\u0119d\u00f3w nie by\u0142o mowy o odrodzeniu wolnomularstwa polskiego w kraju. Wiadomo tylko, \u017ce Boles\u0142aw Bierut rozwa\u017ca\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zezwolenia na dzia\u0142anie l\u00f3\u017c \u2013 by\u0107 mo\u017ce z nadziej\u0105 wbicia organizacyjnego klina mi\u0119dzy Ko\u015bci\u00f3\u0142 i spo\u0142ecze\u0144stwo. W tym czasie g\u0142\u00f3wn\u0105 central\u0105 polskich mason\u00f3w by\u0142a lo\u017ca \u201eKopernik\u201d, za\u0142o\u017cona przez uchod\u017ac\u00f3w po wrze\u015bniu 1939 roku. Ju\u017c 12 lutego 1961 roku jej konspiracyjna dzia\u0142alno\u015b\u0107 zosta\u0142a wznowiona w Warszawie, lecz dopiero prze\u0142om roku 1989 przyni\u00f3s\u0142 prawdziwy renesans wolnomularstwa. Prawdziwe odrodzenie masonerii na ziemiach polskich nast\u0105pi\u0142o w 26 kwietnia 1991 roku w Warszawie, kiedy to utworzono pierwsz\u0105 lo\u017c\u0119 podleg\u0142\u0105 Wielkiemu Wschodowi Francji, za\u015b w kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej, 27 grudnia powo\u0142ano Wielk\u0105 Lo\u017c\u0119 Narodow\u0105 Polski. Nast\u0119pnie 18 X 1993 ukonstytuowa\u0142a si\u0119 Rada Najwy\u017csza Polski. Tego samego roku w lipcu utworzono te\u017c mi\u0119dzynarodow\u0105, mieszan\u0105 lo\u017c\u0119 Droit Humain (Prawo Cz\u0142owieka), gdzie kobiety i m\u0119\u017cczy\u017ani pracuj\u0105 na r\u00f3wnych prawach.<\/p>\n<p>Obecnie w Polsce jak podaj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142a internetowe dzia\u0142a kilkuset wolnomularzy, zrzeszonych w czterech obediencjach. Pierwsza to wolnomularstwo regularne, istniej\u0105ce w strukturach Wielkiej Lo\u017cy Narodowej Polski i ciesz\u0105ce si\u0119 najliczniejszym cz\u0142onkostwem zwanym \u201eSzkotami\u201d, kolejna to masoneria liberalna, zwi\u0105zana z Wielkim Wschodem Polski, jej cz\u0142onkowie stanowi\u0105 ugrupowanie zwane \u201eFrancuzami\u201d. Nast\u0119pne to Mi\u0119dzynarodowy Zakon Mieszany \u201ePrawa Cz\u0142owieka\u201d, zrzeszaj\u0105cy jak ju\u017c wcze\u015bniej wspomniano kobiety i m\u0119\u017cczyzn oraz ostatnia obediencja stanowi\u0105ca wolnomularstwo \u017ce\u0144skie zwi\u0105zane z dzia\u0142aj\u0105c\u0105 od kilku lat w Warszawie Wielk\u0105 \u017be\u0144sk\u0105 Lo\u017c\u0105 Francji. Rejestracje s\u0105dowe polskich obediencji przebiega\u0142y bez \u017cadnych problem\u00f3w, jednak codzienno\u015b\u0107 polskich wolnomularzy nie jest \u201eus\u0142ana r\u00f3\u017cami\u201d. Przyczyn\u0105 tego mo\u017ce by\u0107 postawa samych wolnomularzy, kt\u00f3rzy nie robi\u0105 zbyt wiele w celu po\u0142o\u017cenia kresu istniej\u0105cemu w \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej stereotypu. Lo\u017ce nie udzielaj\u0105 si\u0119 zbytnio w \u017cyciu spo\u0142ecznym, a niezale\u017cne czasopisma wolnomularskie ukazuj\u0105 si\u0119 w nak\u0142adzie zaledwie wystarczaj\u0105cym dla swoich cz\u0142onk\u00f3w i ma\u0142o kto wie o ich istnieniu.<\/p>\n<p>Postawa wobec dzisiejszej masonerii w Polsce nie jest jednoznaczna, zazwyczaj jest to zaciekawienie i poczucie sensacji, ale w kr\u0119gach konserwatywno-klerykalnych dochodzi czasami do niech\u0119ci, a nawet agresji. Pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wyst\u0105pienia przypisuj\u0105ce wolnomularzom cechy i zdolno\u015bci przeceniaj\u0105ce ich zdolno\u015bci, tak jak przecenia si\u0119 ich wp\u0142yw na \u017cycie polityczne.<\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o: <a href=\"http:\/\/www.kielce.pl\/post\/czy-tajne-organizacje-powinny-miec-wplyw-na-zycie-ludzi-w-demokracjach-954.html\">http:\/\/www.kielce.pl\/post\/czy-tajne-organizacje-powinny-miec-wplyw-na-zycie-ludzi-w-demokracjach-954.html<\/a><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tajne organizacje Bildenbergerowcow, Illuminatow czy Masonow, maja wiekszy wplywa na nasze zycie poprzez podstepne wysuwanie politycznych marionetek ktore kontroluja i nie ma to nic wspolnego z demorkacj\u0105. Wst\u0119p Niewielu ludzi zdaje sobie spraw\u0119 czym jest w istocie masoneria i jakie s\u0105 jej cele i zamierzenia. Szukaj\u0105c odpowiedzi na pytania dotycz\u0105ce wolnomularstwa nie znajdziemy jednoznacznych sformu\u0142owa\u0144, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[157],"tags":[],"class_list":["post-7139","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-organizacje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7139","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7139"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7139\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7142,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7139\/revisions\/7142"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7139"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7139"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7139"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}