{"id":7066,"date":"2016-04-02T16:01:37","date_gmt":"2016-04-02T16:01:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.universe.expert\/?p=7066"},"modified":"2016-04-20T14:43:08","modified_gmt":"2016-04-20T14:43:08","slug":"ii-wojna-w-iraku-03-10","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.universe.expert\/?p=7066","title":{"rendered":"II Wojna w Iraku &#8217;03-&#8217;10"},"content":{"rendered":"<blockquote><p><b><a href=\"http:\/\/www.universe.expert\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/220px-Middle_east_graphic_2003.jpg\" rel=\"attachment wp-att-7294\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-7294\" src=\"http:\/\/www.universe.expert\/wp-content\/uploads\/2016\/04\/220px-Middle_east_graphic_2003.jpg\" alt=\"220px-Middle_east_graphic_2003\" width=\"300\" height=\"200\" \/><\/a>Druga wojna w Zatoce Perskiej<\/b> \u2013 <a title=\"Wojna\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wojna\">konflikt zbrojny<\/a>, kt\u00f3ry rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 20 marca 2003 atakiem koalicji si\u0142 mi\u0119dzynarodowych (g\u0142\u00f3wnie <a title=\"Stany Zjednoczone\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Stany_Zjednoczone\">USA<\/a> i <a title=\"Wielka Brytania\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Wielka_Brytania\">Wielkiej Brytanii<\/a>) na <a title=\"Irak\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Irak\">Irak<\/a>. Po ok. trzech tygodniach walk si\u0142y mi\u0119dzynarodowe obj\u0119\u0142y kontrol\u0119 nad wi\u0119kszo\u015bci\u0105 terytorium Iraku, obalaj\u0105c rz\u0105d tworzony przez <a title=\"Partia Baas\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Partia_Baas\">parti\u0119 Baas<\/a>, na czele z <a title=\"Saddam Husajn\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Saddam_Husajn\">Saddamem Husajnem<\/a>, i rozpoczynaj\u0105c<a title=\"Okupacja wojenna\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Okupacja_wojenna\">okupacj\u0119<\/a> tego kraju, trwaj\u0105c\u0105 formalnie do 2005 r. Si\u0142y mi\u0119dzynarodowe liczy\u0142y ok. 250 000 \u017co\u0142nierzy ameryka\u0144skich, 45 000 brytyjskich, 2000 australijskich, 180 polskich (ORP &#8222;Kontradmira\u0142 Xawery Czernicki&#8221;, grupy<a title=\"Jednostka Wojskowa GROM\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Jednostka_Wojskowa_GROM\">GROM<\/a> i pododdzia\u0142 usuwania ska\u017ce\u0144 chemicznych z <a title=\"4 Pu\u0142k Chemiczny\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/4_Pu%C5%82k_Chemiczny\">4 Pu\u0142ku Chemicznego<\/a> w <a title=\"Brodnica\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Brodnica\">Brodnicy<\/a>). Opr\u00f3cz tego si\u0142y te by\u0142y wspierane od p\u00f3\u0142nocy przez ok. 50 000 partyzant\u00f3w <a title=\"Kurdowie\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kurdowie\">kurdyjskich<\/a>. Si\u0142y mi\u0119dzynarodowe wkroczy\u0142y do Iraku od po\u0142udnia, przekraczaj\u0105c granic\u0119 od strony <a title=\"Kuwejt\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kuwejt\">Kuwejtu<\/a> i<a title=\"Zatoka Perska\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Zatoka_Perska\">Zatoki Perskiej<\/a>.<\/p>\n<p>Przeciwstawi\u0142y si\u0119 im liczniejsze, lecz gorzej uzbrojone i nieprzygotowane si\u0142y irackie. Sk\u0142ada\u0142y si\u0119 one z:<\/p>\n<ul>\n<li>regularnej armii irackiej, licz\u0105cej wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych szacunk\u00f3w od 280 000 do 350 000 \u017co\u0142nierzy<\/li>\n<li><a title=\"Gwardia Republika\u0144ska (Irak)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Gwardia_Republika%C5%84ska_(Irak)\">Gwardii Republika\u0144skiej<\/a>, sk\u0142adaj\u0105cej si\u0119 z czterech dywizji pancernych, licz\u0105cych od 50 000 do 80 000 doborowych \u017co\u0142nierzy<\/li>\n<li>oddzia\u0142\u00f3w &#8222;<a title=\"Fedaini Saddama\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Fedaini_Saddama\">fedain\u00f3w<\/a> Saddama&#8221; \u2013 s\u0142abo uzbrojonych, ale zdeterminowanych oddzia\u0142\u00f3w paramilitarnych licz\u0105cych od 20 000 do 40 000 cz\u0142onk\u00f3w<\/li>\n<\/ul>\n<p>W sumie si\u0142om inwazyjnym opiera\u0142o si\u0119 ok. trzynastu dywizji piechoty, dziesi\u0119ciu dywizji zmechanizowanych lub pancernych i kilku oddzia\u0142\u00f3w si\u0142 specjalnych. Si\u0142y powietrzne i marynarka Iraku nie odegra\u0142y w konflikcie \u017cadnej istotnej roli.<\/p>\n<p>Konflikt, jakkolwiek do dzia\u0142a\u0144 przygotowywano si\u0119 ju\u017c od kilku miesi\u0119cy, rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 formalnie od odezwy prezydenta USA <a title=\"George W. Bush\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/George_W._Bush\">George&#8217;a W. Busha<\/a>, kt\u00f3ry domaga\u0142 si\u0119 od prezydenta Iraku <a title=\"Saddam Husajn\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Saddam_Husajn\">Saddama Husajna<\/a> i jego dw\u00f3ch syn\u00f3w \u2013 <a class=\"mw-redirect\" title=\"Udaj Husajn\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Udaj_Husajn\">Udaja<\/a> i <a class=\"mw-redirect\" title=\"Kusaj Husajn\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kusaj_Husajn\">Kusaja<\/a>, aby opu\u015bcili sw\u00f3j kraj w przeci\u0105gu 48 godzin. Saddam Husajn kilka godzin p\u00f3\u017aniej odm\u00f3wi\u0142 opuszczenia Iraku. Nast\u0119pnego dnia <a title=\"Ari Fleischer\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ari_Fleischer\">Ari Fleischer<\/a>, rzecznik prasowy prezydenta USA, og\u0142osi\u0142, \u017ce Stany Zjednoczone zaatakuj\u0105 Irak niezale\u017cnie od tego, czy Saddam Husajn opu\u015bci sw\u00f3j kraj, czy te\u017c nie, i \u017ce ostatecznym celem ataku b\u0119dzie ca\u0142kowite oczyszczenie tego kraju z si\u0142 wiernych Saddamowi Husajnowi i partii Baas.<\/p>\n<p>Dzia\u0142ania militarne Stan\u00f3w Zjednoczonych zosta\u0142y oficjalnie nazwane &#8222;Operation Iraqi Freedom&#8221;, dzia\u0142ania Wielkiej Brytanii by\u0142y prowadzone pod nazw\u0105 &#8222;Operation Telic&#8221;, za\u015b si\u0142y australijskie nazwa\u0142y swoje dzia\u0142ania &#8222;Operation Falconer&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Preludium konfliktu<\/strong><\/p>\n<p>Po zako\u0144czeniu <a title=\"I wojna w Zatoce Perskiej\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/I_wojna_w_Zatoce_Perskiej\">I wojny w Zatoce Perskiej<\/a> w 1991 r. relacje mi\u0119dzy USA i Irakiem by\u0142y napi\u0119te. Nadzieje na to, \u017ce dojdzie do obalenia Saddama Husajna przez samych Irakijczyk\u00f3w, okaza\u0142y si\u0119 p\u0142onne. Obawiano si\u0119, \u017ce Husajn d\u0105\u017cy do odbudowy swojego potencja\u0142u militarnego, zw\u0142aszcza w zakresie broni masowego ra\u017cenia.<\/p>\n<p><a title=\"Rada Bezpiecze\u0144stwa ONZ\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Rada_Bezpiecze%C5%84stwa_ONZ\">Rada Bezpiecze\u0144stwa ONZ<\/a> oraz rz\u0105d USA zastosowa\u0142y po wojnie szereg sankcji ekonomicznych, maj\u0105cych na celu zmuszenie Saddama Husajna do przestrzegania rezolucji ONZ, zakazuj\u0105cych mu rozwijania program\u00f3w rozbudowy broni masowego ra\u017cenia. W trakcie trwania rz\u0105d\u00f3w administracji <a title=\"Bill Clinton\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Bill_Clinton\">Billa Clintona<\/a> USA patrolowa\u0142o stale przestrze\u0144 powietrzn\u0105 Iraku, aby dopilnowywa\u0107 realizacji rezolucji ONZ, zakazuj\u0105cej lot\u00f3w wojskowych w wyznaczonych strefach, za\u015b w samym Iraku stale przebywali inspektorzy ONZ, kt\u00f3rzy nadzorowali przestrzeganie rezolucji ONZ o zakazie posiadania broni masowego ra\u017cenia.<\/p>\n<p>W ramach wyborczej kampanii prezydenckiej USA w 2000 r. jednym z kluczowych postulat\u00f3w <a title=\"George W. Bush\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/George_W._Bush\">George&#8217;a W. Busha<\/a> by\u0142o pe\u0142ne wprowadzenie ustawy, przeg\u0142osowanej przez Kongres w roku 1998, &#8222;Iraq Liberation Act&#8221;, w kt\u00f3rej zalegalizowano finansowe i polityczne wspieranie opozycji antysaddamowskiej, skupionej w organizacji o nazwie &#8222;Narodowy Kongres Iraku&#8221;, co mia\u0142o w zamy\u015ble doprowadzi\u0107 do obalenia Saddama Husajna.<\/p>\n<p>Pocz\u0105tkowo zamiarem Busha i skupionego wok\u00f3\u0142 niego grona doradc\u00f3w wojskowych pracuj\u0105cych nad &#8222;Project for the New American Century&#8221;, by\u0142o zwi\u0119kszenie liczby l\u0105dowych wojsk ameryka\u0144skich stacjonuj\u0105cych wok\u00f3\u0142 Iraku (w <a title=\"Arabia Saudyjska\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Arabia_Saudyjska\">Arabii Saudyjskiej<\/a>, <a title=\"Kuwejt\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kuwejt\">Kuwejcie<\/a> i <a title=\"Turcja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Turcja\">Turcji<\/a>) oraz zaostrzenie nacisk\u00f3w dyplomatycznych i ekonomicznych na rz\u0105d Husajna, tak aby doprowadzi\u0107 do jego obalenia przez samych Irakijczyk\u00f3w. R\u00f3wnolegle jednak, wed\u0142ug s\u0142\u00f3w <a class=\"new\" title=\"Paul O'Neill (strona nie istnieje)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Paul_O%27Neill&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Paula O&#8217;Neilla<\/a>, pierwszego sekretarza skarbu rz\u0105du Busha, zlecono te\u017c opracowanie planu inwazji na Irak, w sytuacji gdyby naciski dyplomatyczno-ekonomiczne nie przynios\u0142y efektu.<\/p>\n<p>Drastyczne zaostrzenie polityki Busha w stosunku do Iraku nast\u0105pi\u0142o po ataku terrorystycznym 11 wrze\u015bnia 2001. Po akcie tym stworzono <a title=\"Doktryna polityczna\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Doktryna_polityczna\">doktryn\u0119<\/a> &#8222;ataku prewencyjnego&#8221;, przyznaj\u0105c sobie &#8222;prawo inwazji na dowolny kraj w dowolnym momencie&#8221;<sup id=\"cite_ref-2\" class=\"reference\"><a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/II_wojna_w_Zatoce_Perskiej#cite_note-2\">[2]<\/a><\/sup>w ramach tzw. &#8222;wojny z terroryzmem&#8221;. W\u015br\u00f3d pierwszych potencjalnych cel\u00f3w tego rodzaju ataku od samego pocz\u0105tku wymieniano rz\u0105d Husajna.<\/p>\n<p>Pod koniec 2002 r. zacz\u0105\u0142 narasta\u0107 kryzys wok\u00f3\u0142 realizacji rezolucji Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ, kt\u00f3re nakazywa\u0142y pozbycie si\u0119 przez Irak <a title=\"Bro\u0144 masowego ra\u017cenia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Bro%C5%84_masowego_ra%C5%BCenia\">broni masowego ra\u017cenia<\/a> i kt\u00f3re zdaniem nadzoruj\u0105cych inspektor\u00f3w ONZ nie by\u0142y w\u0142a\u015bciwie realizowane przez rz\u0105d Husajna. We wrze\u015bniu 2002 r. Senat i Izba Reprezentant\u00f3w USA uchwali\u0142y &#8222;Wsp\u00f3ln\u0105 rezolucj\u0119 zezwalaj\u0105c\u0105 na u\u017cycie si\u0142 zbrojnych USA przeciw Irakowi&#8221;. Rezolucja ta pozwala\u0142a prezydentowi USA &#8222;chroni\u0107 bezpiecze\u0144stwo narodowe USA przed ci\u0105g\u0142ym zagro\u017ceniem ze strony Iraku oraz u\u017cy\u0107 przeciw niemu wszelkich \u015brodk\u00f3w legalnych w \u015bwietle Rezolucji Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ&#8221;, co w praktyce otwiera\u0142o Bushowi mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozpocz\u0119cia dzia\u0142a\u0144 zbrojnych, ale nie oznacza\u0142o formalnego wypowiedzenia wojny.<br \/>\nZ opini\u0105 t\u0105 do samego ko\u0144ca nie zgadza\u0142 si\u0119 sekretarz generalny <a title=\"Kofi Annan\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kofi_Annan\">Kofi Annan<\/a>, a tak\u017ce trzech sta\u0142ych cz\u0142onk\u00f3w Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ: <a title=\"Chi\u0144ska Republika Ludowa\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Chi%C5%84ska_Republika_Ludowa\">Chiny<\/a>, <a title=\"Rosja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Rosja\">Rosja<\/a> i <a title=\"Francja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Francja\">Francja<\/a>, argumentuj\u0105c, \u017ce taka interpretacja punktu 13. rezolucji 1441 jest sprzeczna z aktem wy\u017cszego rz\u0119du \u2013 <a title=\"Karta Narod\u00f3w Zjednoczonych\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Karta_Narod%C3%B3w_Zjednoczonych\">Kart\u0105 Narod\u00f3w Zjednoczonych<\/a>, kt\u00f3rej artyku\u0142 42 wyra\u017anie stwierdza nielegalno\u015b\u0107 militarnego naruszenia granic suwerennego pa\u0144stwa bez osobnej rezolucji Rady Bezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3ra jawnie zezwala\u0142aby na takie naruszenie. Tymczasem przeciw planowanemu atakowi na Irak wypowiedzia\u0142a si\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w Rady Bezpiecze\u0144stwa \u2013 trzech z pi\u0119ciu sta\u0142ych (z kt\u00f3rych ka\u017cdy ma prawo weta) oraz 7 z 10 cz\u0142onk\u00f3w niesta\u0142ych.W listopadzie 2002 Rada Bezpiecze\u0144stwa ONZ uchwali\u0142a <a class=\"new\" title=\"Rezolucja Rady Bezpiecze\u0144stwa ONZ nr 1441 (strona nie istnieje)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Rezolucja_Rady_Bezpiecze%C5%84stwa_ONZ_nr_1441&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Rezolucj\u0119 nr 1441<\/a>, kt\u00f3ra dawa\u0142a Irakowi 30 dni na ostatecznie zastosowanie si\u0119 do wcze\u015bniejszych rezolucji ONZ, a w szczeg\u00f3lno\u015bci przedstawienie dowod\u00f3w zniszczenia zapas\u00f3w broni masowego ra\u017cenia i dopuszczenie inspektor\u00f3w ONZ do wszystkich obiekt\u00f3w na terenie Iraku. Przedostatni punkt (nr 13) tej rezolucji grozi\u0142 Irakowi bli\u017cej niesprecyzowanymi &#8222;powa\u017cnymi konsekwencjami&#8221;, co by\u0142o p\u00f3\u017aniej interpretowane przez rz\u0105dy &#8222;koalicji antyirackiej&#8221; jako legalna podstawa rozpocz\u0119cia inwazji na ten kraj.<\/p>\n<p><strong>Deklarowane powody ataku<\/strong><\/p>\n<p>Po ataku terrorystycznym 11 wrze\u015bnia i inwazji na <a title=\"Afganistan\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Afganistan\">Afganistan<\/a> w 2001 r. administracja Busha dosz\u0142a do wniosku, \u017ce istnieje wystarczaj\u0105co silne poparcie spo\u0142eczne w USA, aby podj\u0105\u0107 kolejne operacje militarne na <a title=\"Bliski Wsch\u00f3d\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Bliski_Wsch%C3%B3d\">Bliskim Wschodzie<\/a>. Relacje mi\u0119dzy Irakiem a cz\u0142onkami dawnej koalicji antyirackiej, kt\u00f3ra wyzwoli\u0142a Kuwejt w 1991 r., pozostawa\u0142y od tego czasu niezmiennie napi\u0119te. Tzw. strefy zakazu lot\u00f3w, ustanowione na mocy rezolucji ONZ, by\u0142y stale patrolowane przez lotnictwo dawnej koalicji, za\u015b Irak, niezgodnie z rezolucj\u0105, stale prowadzi\u0142 radarow\u0105 kontrol\u0119 tej strefy.<\/p>\n<p>Od po\u0142owy 2002 r. administracja USA deklarowa\u0142a jawnie, \u017ce jednym z jej g\u0142\u00f3wnych cel\u00f3w jest jak najszybsze obalenie Husajna lub zmuszenie go do radykalnej zmiany polityki. Pod koniec 2002 r. ton wypowiedzi przedstawicieli administracji USA zacz\u0105\u0142 si\u0119 jeszcze bardziej radykalizowa\u0107. Jako g\u0142\u00f3wne powody ewentualnego rozpocz\u0119cia ataku na Irak podawano gro\u017ab\u0119 u\u017cycia broni masowego ra\u017cenia, powi\u0105zania rz\u0105du Husajna z mi\u0119dzynarodowym terroryzmem oraz drastyczne naruszenia praw cz\u0142owieka.<\/p>\n<p>Wed\u0142ug deklaracji \u00f3wczesnego sekretarza obrony USA <a title=\"Donald Rumsfeld\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Donald_Rumsfeld\">Donalda Rumsfelda<\/a> najwa\u017cniejszymi celami ataku by\u0142y:<\/p>\n<ul>\n<li>obronne\n<ul>\n<li>znalezienie i eliminacja <a title=\"Bro\u0144 masowego ra\u017cenia\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Bro%C5%84_masowego_ra%C5%BCenia\">broni masowego ra\u017cenia<\/a> oraz baz terroryst\u00f3w.<\/li>\n<li>zdobycie cennych informacji na temat powi\u0105za\u0144 mi\u0119dzynarodowych organizacji terrorystycznych<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>humanitarne\n<ul>\n<li>zako\u0144czenie sankcji ekonomicznych na\u0142o\u017conych na Irak i dostarczenie do tego kraju pomocy humanitarnej<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>prawne\n<ul>\n<li>zrealizowanie rezolucji ONZ nr 1205 z 1999 r.<\/li>\n<li>zrealizowanie rezolucji ONZ nr 1441 z 2002 r.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>polityczne\n<ul>\n<li>likwidacja re\u017cimu Saddama Husajna<\/li>\n<li>pomoc w ustanowieniu demokracji w Iraku<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>ekonomiczne\n<ul>\n<li>zabezpieczenie p\u00f3l naftowych Iraku i innych zasob\u00f3w naturalnych tego kraju<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>Wielu doradc\u00f3w i cz\u0142onk\u00f3w administracji Busha uzasadnia\u0142o rozpocz\u0119cie wojny bardziej ambitnymi celami, twierdz\u0105c, \u017ce ustanowienie dobrze prosperuj\u0105cej demokracji w Iraku stanie si\u0119 na zasadzie dobrego przyk\u0142adu katalizatorem podobnych przemian w innych krajach islamskich, kt\u00f3re mia\u0142yby nast\u0105pi\u0107 spontanicznie i w rezultacie spowodowa\u0107 zanik przyczyn wyst\u0119powania terroryzmu. Cele te jednak nigdy nie by\u0142y podawane jako jeden z oficjalnych cel\u00f3w wojny i mia\u0142y charakter wypowiedzi kuluarowych.<\/p>\n<p>Przeciwnicy wojny nie zgadzali si\u0119 z wieloma argumentami przedstawianymi przez rz\u0105d USA. Twierdzono, \u017ce wi\u0119kszo\u015bci z tych cel\u00f3w nie da si\u0119 zrealizowa\u0107, \u017ce wojna da odwrotne do zak\u0142adanych rezultaty, i \u017ce deklarowane cele maj\u0105 charakter czysto propagandowy. Politolodzy\u00a0z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w twierdzili, \u017ce prawdziwymi celami wojny by\u0142y:<\/p>\n<ul>\n<li>ekonomiczne\n<ul>\n<li>przej\u0105\u0107 kontrol\u0119 nad irackimi rezerwami <a title=\"Ropa naftowa\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ropa_naftowa\">ropy naftowej<\/a> i <a title=\"Gaz ziemny\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Gaz_ziemny\">gazu ziemnego<\/a> \u2013 po to, aby utrzyma\u0107 monopol <a title=\"Dolar\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Dolar\">dolara<\/a> na rynku paliwowym (Irak jako jeden z nielicznych kraj\u00f3w rozlicza\u0142 swoje kontrakty paliwowe w <a title=\"Euro\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Euro\">euro<\/a>)<\/li>\n<li>aby udowodni\u0107, \u017ce USA sprawuje pe\u0142n\u0105 kontrol\u0119 militarn\u0105 nad najwi\u0119kszymi zasobami paliw na \u015bwiecie<\/li>\n<li>niedopuszczenie do wzrostu cen paliw na \u015bwiecie, co mog\u0142oby skutkowa\u0107 og\u00f3lno\u015bwiatowym kryzysem ekonomicznym<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>wewn\u0119trzne\n<ul>\n<li>utrzyma\u0107 i powi\u0119kszy\u0107 dop\u0142yw pa\u0144stwowych \u015brodk\u00f3w finansowych do sektora militarno-zbrojeniowego<\/li>\n<li>utrzyma\u0107 i wzmocni\u0107 &#8222;wojenn\u0105&#8221; popularno\u015b\u0107 prezydenta Busha, kt\u00f3ra zapobiega obarczaniu go win\u0105 za atak terrorystyczny na Nowy Jork<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>zado\u015b\u0107uczynienie \u017c\u0105daniom lobby izraelskiego\n<ul>\n<li>eliminacja nieprzychylnego Izraelowi rz\u0105du \u2013 w regionie pozostaj\u0105 ju\u017c tylko Syria i Iran<\/li>\n<li>kontynuacja strategicznego okr\u0105\u017cania Iranu<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h2><strong>Przebieg ataku<\/strong><\/h2>\n<p><strong>Przygotowania do inwazji<\/strong><\/p>\n<p>Przed oficjalnym rozpocz\u0119ciem inwazji, od pocz\u0105tku 2002 r., ameryka\u0144skie i brytyjskie lotnictwo przeprowadzi\u0142o akcj\u0119 znan\u0105 jako &#8222;Operation Southern Focus&#8221;, kt\u00f3ra polega\u0142a na wykorzystaniu lot\u00f3w patrolowych w ONZ-owskich strefach zakazu lotu, do zniszczenia znacznej cz\u0119\u015bci infrastruktury obrony przeciwlotniczej Iraku. Od po\u0142owy 2002 r., po zniszczeniu obrony przeciwlotniczej, celami ataku z powietrza sta\u0142y si\u0119 dok\u0142adnie wyselekcjonowane elementy l\u0105dowego systemu obronnego Iraku \u2013 takie jak centra dowodzenia, linie umocnie\u0144 itp.<\/p>\n<p>Intensywno\u015b\u0107 nalot\u00f3w w ramach &#8222;Operation Southern Focus&#8221; by\u0142a stopniowo intensyfikowana. W kwietniu 2002 r. u\u017cyto 0,3 tony bomb, mi\u0119dzy majem i sierpniem zu\u017cywano ju\u017c od 7 do 14 ton bomb miesi\u0119cznie, za\u015b szczyt bombardowa\u0144 mia\u0142 miejsce we wrze\u015bniu, kiedy to zrzucono na Irak a\u017c 54,6 ton bomb. Wszystko to mia\u0142o miejsce przed oficjalnym zaaprobowaniem rozpocz\u0119cia wojny przez Kongres USA, 11 pa\u017adziernika 2002 r. Kulminacj\u0105 atak\u00f3w bombowych by\u0142 rajd 100 samolot\u00f3w, kt\u00f3ry mia\u0142 miejsce 5 wrze\u015bnia 2002. Wed\u0142ug relacji gazety &#8222;<a title=\"New Statesman\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/New_Statesman\">New Statesman<\/a>&#8221; celem ataku nie by\u0142o zapobie\u017cenie atakom na ameryka\u0144skie patrole graniczne, jak to oficjalnie twierdzono, lecz zabezpieczenie utajnionej akcji wkroczenia brytyjskich oddzia\u0142\u00f3w specjalnych z terenu <a title=\"Jordania\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Jordania\">Jordanii<\/a> do po\u0142udniowego Iraku, kt\u00f3rych zadaniem by\u0142o przygotowanie rebelii <a title=\"Kurdowie\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kurdowie\">kurdyjskiej<\/a> <a class=\"external autonumber\" href=\"http:\/\/www.newstatesman.com\/200505300013\" rel=\"nofollow\">[1]<\/a>.<\/p>\n<p><strong>Pierwszy etap inwazji<\/strong><\/p>\n<p><span style=\"line-height: 1.5;\">Przed inwazj\u0105 oczekiwano powszechnie, \u017cezostanie ona poprzedzona d\u0142ugotrwa\u0142\u0105 kampani\u0105 niszczenia kluczowych cel\u00f3w strategicznych z\u00a0<\/span><span style=\"line-height: 1.5;\">powietrza, tak jak to by\u0142o w czasie I wojny irackiej. Tym razem jednak dow\u00f3dztwo si\u0142 koalicyjnych zdecydowa\u0142o si\u0119 od samego pocz\u0105tku prowadzi\u0107 akcj\u0119 jednocze\u015bnie z powietrza i l\u0105du, licz\u0105c na efekt zaskoczenia przez mobilne i szybko przemieszczaj\u0105ce si\u0119 dywizje pancerne oraz oddzia\u0142y si\u0142 specjalnych. Liczono przy tym, \u017ce szok wywo\u0142any inwazj\u0105 spowoduje szybki upadek re\u017cimu Husajna, poprzez rebeli\u0119 wewn\u0105trz kraju i masowe poparcie dla si\u0142 inwazyjnych, w momencie gdy stanie si\u0119 oczywiste, \u017ce wojska irackie nie maj\u0105 \u017cadnych szans na zwyci\u0119stwo.<\/span>Inwazja rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 oficjalnie o godzinie 02.30 <a title=\"Uniwersalny czas koordynowany\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Uniwersalny_czas_koordynowany\">UTC<\/a>, (05.30 czasu lokalnego) nalotem bombowym na Bagdad skoordynowanym z przekroczeniem granicy Iraku od po\u0142udnia przez &#8222;Australian Special Air Service Regiment&#8221;. Zadaniem nalot\u00f3w by\u0142o zabicie Sadama i 55 wa\u017cnych urz\u0119dnik\u00f3w irackich, co spowodowa\u0142oby zniszczenie irackiej struktury dowodzenia i spowodowa\u0142o chaos w irackich szeregach. O 3.15 UTC (06.15 czasu lokalnego), prezydent USA George W. Bush og\u0142osi\u0142 publicznie, \u017ce wyda\u0142 rozkaz wojskom koalicji, aby przyst\u0105pi\u0142y do ataku na Irak.<\/p>\n<p>Ze wzgl\u0119du na to, \u017ce <a title=\"Turcja\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Turcja\">Turcja<\/a> odm\u00f3wi\u0142a zgody na u\u017cycie jej terytorium na zorganizowanie ataku od p\u00f3\u0142nocy (pomimo nacisk\u00f3w ze strony koalicjant\u00f3w wywieranych do ostatniej chwili), musiano porzuci\u0107 plan jednoczesnego zmasowanego ataku z obu stron naraz. Ca\u0142a operacja inwazyjna by\u0142a prowadzona z baz w Kuwejcie i innych kraj\u00f3w <a title=\"Zatoka Perska\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Zatoka_Perska\">Zatoki Perskiej<\/a>. W rezultacie wiele jednostek, kt\u00f3re mia\u0142y atakowa\u0107 od p\u00f3\u0142nocy, zosta\u0142o nagle przeniesionych do baz w Kuwejcie i nie osi\u0105gn\u0119\u0142o stanu gotowo\u015bci bojowej w dniu rozpocz\u0119cia inwazji. Wielu obserwator\u00f3w uwa\u017ca\u0142o, \u017ce si\u0142y ameryka\u0144skie na pocz\u0105tku inwazji by\u0142y niewystarczaj\u0105ce, co w po\u0142\u0105czeniu z brakiem oczekiwanego poparcia ludno\u015bci i nieoczekiwanym pocz\u0105tkowym silnym oporem wojsk irackich zwi\u0119kszy\u0142o straty i spowolni\u0142o przebieg ca\u0142ej operacji. Niemniej jednak, w ocenie wi\u0119kszo\u015bci obserwator\u00f3w inwazja przebieg\u0142a szybko, prowadz\u0105c do upadku rz\u0105du i likwidacji si\u0142 zbrojnych Iraku w przeci\u0105gu trzech tygodni od rozpocz\u0119cia tej operacji.<\/p>\n<p>Szczeg\u00f3lnie du\u017c\u0105 uwag\u0119 w pierwszym etapie inwazji zwr\u00f3cono na zabezpieczenie p\u00f3l ropono\u015bnych i infrastruktury wydobycia i transportu ropy naftowej, aby unikn\u0105\u0107 sytuacji podpalenia tych p\u00f3l i spowodowania katastrofy ekologicznej, jak to mia\u0142o miejsce w czasie I wojny irackiej. Stworzy\u0142o to pocz\u0105tkowo wra\u017cenie braku post\u0119pu inwazji, gdy\u017c zadaniem tych oddzia\u0142\u00f3w nie by\u0142o wkraczanie w g\u0142\u0105b teren\u00f3w Iraku, lecz umocnienie si\u0119 i zabezpieczenie \u015bci\u015ble okre\u015blonych, niewielkich obszar\u00f3w tego kraju. Zadanie to wype\u0142nia\u0142o m.in. brytyjskie &#8222;3 Commando Brigade Royal Marines&#8221;, kt\u00f3re przeprowadzi\u0142o atak z u\u017cyciem <a title=\"Amfibia (pojazd)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Amfibia_(pojazd)\">amfibii<\/a> <a title=\"Bitwa pod Al-Fau\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Bitwa_pod_Al-Fau\">na p\u00f3\u0142wysep Al-Fau<\/a> wieczorem 20 marca i by\u0142o wspierane przez okr\u0119ty &#8222;Royal Navy&#8221;, &#8222;Royal Australian Navy&#8221;, oraz dzia\u0142ania si\u0142 specjalnych, m.in. polskiego <a title=\"Jednostka Wojskowa GROM\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Jednostka_Wojskowa_GROM\">GROMu<\/a>. &#8222;15th Marine Expeditionary Unit&#8221;, razem z polskim Gromem, wspierane przez g\u0142\u00f3wne oddzia\u0142y 3 Commando Brigade mia\u0142o za zadanie przej\u0119cie kontroli <a title=\"Bitwa pod Umm Kasr\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Bitwa_pod_Umm_Kasr\">nad portem Umm Kasr<\/a> i zaj\u0119cie tego miasta. Podobne zadanie na po\u0142udniu Iraku dosta\u0142a &#8222;16 Air Assault Brigade&#8221;, kt\u00f3ra zabezpieczy\u0142a tereny ropono\u015bne <a class=\"new\" title=\"Rumaila (strona nie istnieje)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Rumaila&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Rumaila<\/a>.<\/p>\n<p>Zadaniem g\u0142\u00f3wnej cz\u0119\u015bci si\u0142 inwazyjnych z\u0142o\u017conych z 148 tys. \u017co\u0142nierzy ameryka\u0144skich, 47 tys. \u017co\u0142nierzy brytyjskich, 2 tys. australijskich i 180<a title=\"Polski Kontyngent Wojskowy w Iraku\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Polski_Kontyngent_Wojskowy_w_Iraku\">polskich \u017co\u0142nierzy GROM<\/a>, by\u0142o przeprowadzenie jak najszybszego rajdu do wn\u0119trza Iraku, ze szczeg\u00f3lnym ukierunkowaniem na Bagdad, z pocz\u0105tkowym pomini\u0119ciem innych miast po drodze. W ramach tych si\u0142 zdecydowanie przewa\u017ca\u0142y jednostki ameryka\u0144skie. W ramach tego planu &#8222;U.S. 3rd Infantry Division kierowa\u0142a si\u0119 przez tereny pustynne z zachodu na p\u00f3\u0142noc, a U.S. 1st Marine Expeditionary Force&#8221; i brytyjska &#8222;1 Armoured Division&#8221; pod\u0105\u017ca\u0142a na p\u00f3\u0142noc od wschodu przez tereny podmok\u0142e wzd\u0142u\u017c dolin <a title=\"Eufrat\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Eufrat\">Eufratu<\/a> i <a title=\"Tygrys (rzeka)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Tygrys_(rzeka)\">Tygrysu<\/a>. Si\u0142y te programowo omija\u0142y du\u017ce miasta i ogniska oporu wroga, chyba \u017ce ich atak by\u0142 strategiczn\u0105 konieczno\u015bci\u0105.<\/p>\n<p>Wyj\u0105tek zrobiono tylko dla miasta <a title=\"Basra\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Basra\">Basra<\/a>, wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rego toczy\u0142y si\u0119 ze zmiennym szcz\u0119\u015bciem dwutygodniowe, wyczerpuj\u0105ce<a title=\"Bitwa pod Basr\u0105 (2003)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Bitwa_pod_Basr%C4%85_(2003)\">walki pancerne<\/a>, g\u0142\u00f3wnie z udzia\u0142em si\u0142 brytyjskich: &#8222;7 Armoured Brigade&#8221; (&#8222;The Desert Rats&#8221;), &#8222;3rd Parachute Regiment&#8221; i &#8222;Royal Scots Dragoon Guards&#8221;. Ta ostatnia jednostka stoczy\u0142a najwi\u0119ksz\u0105 walk\u0119 pancern\u0105 w tej wojnie, niszcz\u0105c w bezpo\u015brednim boju 14 czo\u0142g\u00f3w irackich i zajmuj\u0105c 27 marca przedmie\u015bcia Basry. Zadaniem tych walk by\u0142o jednak w g\u0142\u00f3wnym stopniu zwi\u0105zanie elitarnych si\u0142 fedain\u00f3w Husajna i Gwardii Republika\u0144skiej, aby odci\u0105gn\u0105\u0107 je od blokowania marszu na Bagdad, oraz zabezpieczenie g\u0142\u00f3wnego portu prze\u0142adunkowego si\u0142 inwazyjnych czyli Umm Kasr. 27 marca wojsko irackie <a title=\"Bitwa pod An-Nasirijj\u0105\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Bitwa_pod_An-Nasirijj%C4%85\">skapitulowa\u0142o pod An-Nasirijj\u0105<\/a>. W momencie gdy si\u0142y ameryka\u0144skie maszeruj\u0105ce od wschodu przez pustyni\u0119 zosta\u0142y zatrzymane 9 kwietnia pod Al-Amarah, cz\u0119\u015b\u0107 oddzia\u0142\u00f3w brytyjskich zaanga\u017cowanych pod Basr\u0105 zosta\u0142a natychmiast przerzucona, aby wesprze\u0107 i przyspieszy\u0107 atak na Bagdad, co spowodowa\u0142o zmniejszenie nat\u0119\u017cenia walk wok\u00f3\u0142 Basry.<\/p>\n<p>Oddzia\u0142y skierowane do ataku na Bagdad od zachodu natrafi\u0142y na pierwszy powa\u017cny op\u00f3r w okolicach <a class=\"new\" title=\"Hillah (strona nie istnieje)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Hillah&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Hillah<\/a> i <a title=\"Karbala\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Karbala\">Karbali<\/a>. Marsz zosta\u0142 spowolniony przez intensywne burze piaskowe oraz k\u0142opoty z logistyk\u0105 i zaopatrzeniem, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0142y si\u0142om irackim zorientowanie si\u0119 w sytuacji i zorganizowanie ognisk oporu. Walki o Basr\u0119 zosta\u0142y wsparte przez &#8222;2nd Battalion&#8221;, &#8222;<a title=\"US Army Special Forces\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/US_Army_Special_Forces\">U.S. 5th Special Forces Group<\/a>&#8221; (tzw. Zielone Berety), do kt\u00f3rego zada\u0144 nale\u017ca\u0142 te\u017c rekonesans i zwalczanie ognisk oporu w Karbali i kilku innych miastach. Zadania te wspomaga\u0142 te\u017c polski GROM.<\/p>\n<p>Na p\u00f3\u0142nocy zosta\u0142y zrzucone z powietrza oddzia\u0142y specjalne USA (m.in. &#8222;10th SFG&#8221;), kt\u00f3re dosta\u0142y zadanie wsparcia powstania zorganizowanego przez <a title=\"Patriotyczna Unia Kurdystanu\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Patriotyczna_Unia_Kurdystanu\">Patriotyczn\u0105 Uni\u0119 Kurdystanu<\/a> i <a title=\"Demokratyczna Partia Kurdystanu\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Demokratyczna_Partia_Kurdystanu\">Demokratyczn\u0105 Parti\u0119 Kurdystanu<\/a>. Zadaniem 10th Special Forces Group (ODA) i (ODB)- oddzia\u0142u ameryka\u0144skich si\u0142 specjalnych, kt\u00f3re wcze\u015bniej przenikn\u0119\u0142y na te tereny, by\u0142o zniszczenie Ansar al-Islam, g\u0142\u00f3wnej siedziby armii irackiej w <a title=\"Kurdystan\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kurdystan\">Kurdystanie<\/a>, znajduj\u0105cej si\u0119 w mie\u015bcie <a class=\"new\" title=\"Sargat (strona nie istnieje)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Sargat&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Sargat<\/a>. Po zdobyciu Sargat, oddzia\u0142y aliant\u00f3w wraz z powsta\u0144cz\u0105 armi\u0105 kurdyjsk\u0105 skierowa\u0142y si\u0119 na po\u0142udnie, aby zaatakowa\u0107 <a title=\"Tikrit\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Tikrit\">Tikrit<\/a>, rodzinne miasto Husajna. R\u00f3wnolegle, &#8222;US 173rd Airborne Brigade&#8221; zosta\u0142a zrzucona na H3 \u2013 najwi\u0119ksz\u0105 baz\u0119 lotnicz\u0105 Iraku, aby wy\u0142\u0105czy\u0107 j\u0105 z dzia\u0142a\u0144 bojowych.<\/p>\n<p><strong>Zaj\u0119cie Bagdadu<\/strong><\/p>\n<p>Po zniszczeniu ognisk oporu w Karbali i Hillah droga do Bagdadu stan\u0119\u0142a otworem. Po trzech tygodniach od rozpocz\u0119cia inwazji, oddzia\u0142y ameryka\u0144skie dotar\u0142y pod Bagdad od po\u0142udnia i zachodu i szczelnie go otoczy\u0142y. Pocz\u0105tkowo planowano rozpocz\u0119cie walk miejskich &#8222;o ka\u017cd\u0105 ulic\u0119&#8221;, z u\u017cyciem oddzia\u0142\u00f3w specjalnych zrzucanych na Bagdad z powietrza, kt\u00f3re mia\u0142y przebiega\u0107 pod kodow\u0105 nazw\u0105 &#8222;Thunder Run&#8221;.<\/p>\n<p>Wcze\u015bniej jednak przeprowadzono rekonesans, wysy\u0142aj\u0105c na rogatki Bagdadu oddzia\u0142 30 czo\u0142g\u00f3w, kt\u00f3rego zadaniem by\u0142o zaj\u0119cie lotniska cywilnego. Oddzia\u0142 ten napotka\u0142 bardzo silny op\u00f3r, z\u0142o\u017cony jednak prawie wy\u0142\u0105cznie z oddzia\u0142\u00f3w s\u0142abo uzbrojonych fedain\u00f3w, kt\u00f3rych jedyn\u0105 skuteczn\u0105 broni\u0105 by\u0142y samob\u00f3jcze ataki na czo\u0142gi. Po zaj\u0119ciu lotniska zdecydowano si\u0119 kontynuowa\u0107 atak pancerny, kt\u00f3ry po dw\u00f3ch dniach zako\u0144czy\u0142 si\u0119 wkroczeniem oddzia\u0142\u00f3w ameryka\u0144skich do centrum Bagdadu i zaj\u0119ciem g\u0142\u00f3wnego pa\u0142acu Husajna, do kt\u00f3rego przeniesiono g\u0142\u00f3wn\u0105 baz\u0119 operacji. Po ukazaniu si\u0119 w mediach relacji telewizyjnej z zaj\u0119cia pa\u0142acu Husajna iracka obrona Bagdadu uleg\u0142a samorzutnej dezorganizacji poprzez masowe dezercje ca\u0142ych oddzia\u0142\u00f3w irackich. Cz\u0142onkowie rz\u0105du irackiego albo zacz\u0119li si\u0119 ukrywa\u0107, albo dobrowolnie oddawali si\u0119 do ameryka\u0144skiej niewoli. 9 kwietnia 2003 r. Bagdad znajdowa\u0142 si\u0119 ju\u017c formalnie pod kontrol\u0105 si\u0142 ameryka\u0144skich i og\u0142oszono oficjalnie przej\u0119cie w\u0142adzy w ca\u0142ym kraju.<\/p>\n<p>Saddam Husajn i wi\u0119kszo\u015b\u0107 cz\u0142onk\u00f3w jego rodziny znikn\u0119li. Wielu Irakijczyk\u00f3w wysz\u0142o na ulice i zacz\u0119\u0142o niszczy\u0107 obiekty kultu Husajna, obalaj\u0105c jego pomniki i niszcz\u0105c jego wizerunki. Spontaniczno\u015b\u0107 tych akt\u00f3w by\u0142a p\u00f3\u017aniej podawana w w\u0105tpliwo\u015b\u0107<sup title=\"Te informacje wymagaj\u0105 podania przypis\u00f3w bibliograficznych od 2011-09\">[<a title=\"Pomoc:Przypisy\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pomoc:Przypisy\">potrzebny\u00a0przypis<\/a>]<\/sup>. Jednym z najbardziej znanych akt\u00f3w tego rodzaju by\u0142o obalenie pomnika Saddama na g\u0142\u00f3wnym placu w Bagdadzie z u\u017cyciem ameryka\u0144skiego wozu opancerzonego, przy aplauzie obserwuj\u0105cych to mieszka\u0144c\u00f3w Bagdadu. P\u00f3\u017aniej wielu z tych mieszka\u0144c\u00f3w twierdzi\u0142o, \u017ce zostali zap\u0119dzeni pod pomnik si\u0142\u0105 i wyra\u017cali sw\u00f3j &#8222;entuzjazm&#8221; ze strachu<sup title=\"Te informacje wymagaj\u0105 podania przypis\u00f3w bibliograficznych od 2011-09\">[<a title=\"Pomoc:Przypisy\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pomoc:Przypisy\">potrzebny\u00a0przypis<\/a>]<\/sup>.<\/p>\n<p>Genera\u0142 <a title=\"Tommy Franks\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Tommy_Franks\">Tommy Franks<\/a>, po og\u0142oszeniu przej\u0119cia w\u0142adzy w Iraku, zosta\u0142 mianowany g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cym wojsk okupacyjnych. Zaraz po nag\u0142ym i zaskakuj\u0105cym za\u0142amaniu si\u0119 obrony Bagdadu, kr\u0105\u017cy\u0142y opowie\u015bci, \u017ce mi\u0119dzy dow\u00f3dcami ameryka\u0144skimi a irack\u0105 elit\u0105 wojskow\u0105 zosta\u0142a zawi\u0105zana cicha umowa, w ramach kt\u00f3rej zap\u0142acono bli\u017cej nieznane sumy pieni\u0119dzy i zapewniono osobiste bezpiecze\u0144stwo, w zamian za odst\u0105pienie od walk. W maju 2003 r. genera\u0142 Frank, po odej\u015bciu na emerytur\u0119, potwierdzi\u0142 w wywiadzie prasowym dla czasopisma Defense Week, \u017ce tego rodzaju porozumienie istotnie mia\u0142o miejsce, jednak nie poda\u0142 na ten temat \u017cadnych bli\u017cszych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w<sup title=\"Te informacje wymagaj\u0105 podania przypis\u00f3w bibliograficznych od 2011-09\">[<a title=\"Pomoc:Przypisy\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pomoc:Przypisy\">potrzebny\u00a0przypis<\/a>]<\/sup>.<\/p>\n<p>Po zaj\u0119ciu kluczowych punkt\u00f3w w Bagdadzie g\u0142\u00f3wnym zadaniem wojsk, zwanych od tego momentu okupacyjnymi, by\u0142o znalezienie i aresztowanie kluczowych postaci re\u017cimu Husajna, kt\u00f3rych list\u0119 przedstawiono w mediach w formie kart do gry z twarzami poszukiwanych. Ca\u0142a operacja zosta\u0142a nazwana &#8222;Operation Red Dawn&#8221;.<\/p>\n<p>22 lipca 2003, w czasie rajdu &#8222;US 101st Airborne Division&#8221; i \u017co\u0142nierzy z &#8222;Task Force 20&#8221;, zabici zostali synowie Saddama Husajna \u2013 <a class=\"mw-redirect\" title=\"Udaj Husajn\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Udaj_Husajn\">Udaj Husajn<\/a> i <a class=\"mw-redirect\" title=\"Kusaj Husajn\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kusaj_Husajn\">Kusaj Husajn<\/a>, a tak\u017ce jedno z jego wnucz\u0105t. Saddam Husajn zosta\u0142 aresztowany 13 grudnia 2003 przez &#8222;U.S. 4th Infantry&#8221; Division i \u017co\u0142nierzy z &#8222;Task Force 121&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Walki w innych rejonach Iraku<\/strong><\/p>\n<p>Na p\u00f3\u0142nocy, si\u0142y kurdyjskie od dawna ju\u017c posiada\u0142y rzeczywist\u0105 kontrol\u0119 nad irack\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 Kurdystanu. Si\u0142y kurdyjskie, z pomoc\u0105 brytyjskich i ameryka\u0144skich oddzia\u0142\u00f3w specjalnych oraz ameryka\u0144skiego wsparcia lotniczego otoczy\u0142y i zaj\u0119\u0142y <a title=\"Kirkuk\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kirkuk\">Kirkuk<\/a> 10 kwietnia.<\/p>\n<p>Ameryka\u0144skie si\u0142y specjalne prowadzi\u0142y te\u017c dzia\u0142ania w zachodnim Iraku, w celu przej\u0119cia kontroli nad drogami i bazami lotniczymi przy granicy z <a title=\"Syria\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Syria\">Syri\u0105<\/a>. Dzia\u0142ania te mia\u0142y cz\u0119\u015bciowo charakter pozorowany, kt\u00f3rego celem by\u0142o g\u0142\u00f3wnie stworzenie wra\u017cenia, \u017ce nie ma co liczy\u0107 na pomoc ze strony Syrii, i \u017ce ewentualna droga ucieczki do tego kraju jest ju\u017c zablokowana.<\/p>\n<p>Najsilniejszy op\u00f3r wojsk irackich utrzymywa\u0142 si\u0119 w rodzinnym mie\u015bcie Husajna, Tikricie, kt\u00f3ry by\u0142 otoczony przez partyzanckie si\u0142y kurdyjskie oraz nieliczne oddzia\u0142y brytyjskich i ameryka\u0144skich si\u0142 specjalnych. Tikrit zosta\u0142 ostatecznie zdobyty dopiero 15 kwietnia, po wsparciu atakiem z powietrza i oddzia\u0142ami pancernymi przys\u0142anymi z okolic Bagdadu.<\/p>\n<p><strong>Podsumowanie dzia\u0142a\u0144 militarnych<\/strong><\/p>\n<p>Z czysto militarnego punktu widzenia wojna zako\u0144czy\u0142a si\u0119 pe\u0142nym sukcesem. Si\u0142y koalicji obali\u0142y rz\u0105d Husajna i opanowa\u0142y kluczowe miasta Iraku w 28 dni, przy stosunkowo niskiej liczbie strat w\u0142asnych, ograniczonej liczbie ofiar w\u015br\u00f3d ludno\u015bci cywilnej, a nawet irackich \u017co\u0142nierzy. Dokonano tego przy u\u017cyciu niemal 5-krotnie mniejszej liczbie \u017co\u0142nierzy ni\u017c w czasie <a title=\"I wojna w Zatoce Perskiej\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/I_wojna_w_Zatoce_Perskiej\">I wojny w Zatoce Perskiej<\/a>. U\u017cycie tak skromnych liczbowo si\u0142 okaza\u0142o si\u0119 jednak b\u0142\u0119dem. Tu\u017c po zwyci\u0119stwie brakowa\u0142o bowiem przez d\u0142ugi czas wystarczaj\u0105cych si\u0142, aby zaprowadzi\u0107 elementarny porz\u0105dek na zaj\u0119tych terenach, czego skutkiem by\u0142 do\u015b\u0107 d\u0142ugi okres panowania niemal ca\u0142kowitego bezprawia i chaosu na terenie podbitego Iraku. Da\u0142o to r\u00f3wnie\u017c czas na zorganizowanie si\u0119 i zakonspirowanie irackich si\u0142 partyzanckich, kt\u00f3re w warunkach chaosu nie mia\u0142y \u017cadnego problemu z pozyskaniem du\u017cych zasob\u00f3w uzbrojenia i organizacj\u0105 kryj\u00f3wek.<\/p>\n<p>Armia iracka stworzona przez Saddama Husajna okaza\u0142a si\u0119 niemal ca\u0142kowicie niezdolna do walki z du\u017co lepiej uzbrojonymi i wyszkolonymi si\u0142ami koalicyjnymi i jej dzia\u0142alno\u015b\u0107 ogranicza\u0142a si\u0119 do stworzenia nielicznych, chaotycznych i \u017ale zorganizowanych ognisk oporu, kt\u00f3re w niewielkim tylko stopniu op\u00f3\u017ani\u0142y post\u0119py inwazji. Czo\u0142gi <a title=\"T-72\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/T-72\">T-72<\/a>, najlepszy element uzbrojenia armii irackiej, okaza\u0142y si\u0119 zupe\u0142nie przestarza\u0142e i na dodatek brakowa\u0142o do nich cz\u0119\u015bci zamiennych, na skutek czego nie stanowi\u0142y dla koalicyjnych si\u0142 pancernych r\u00f3wnorz\u0119dnego przeciwnika. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich zosta\u0142a zniszczona z powietrza, a resztki, kt\u00f3re zosta\u0142y, nie mia\u0142y \u017cadnych szans w starciu z wojskami koalicji. Lotnictwo irackie zosta\u0142o ca\u0142kowicie uziemione jeszcze przed rozpocz\u0119ciem inwazji i koalicja mia\u0142a przez ca\u0142y czas absolutn\u0105 przewag\u0119 w powietrzu, niszcz\u0105c wi\u0119kszo\u015b\u0107 oddzia\u0142\u00f3w irackich zanim dociera\u0142y do ich pozycji jednostki l\u0105dowe.<\/p>\n<p>Dwa g\u0142\u00f3wne czo\u0142gi si\u0142 koalicji, ameryka\u0144ski <a title=\"M1 Abrams\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/M1_Abrams\">M1 Abrams<\/a> i brytyjski <a title=\"Challenger 2\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Challenger_2\">Challenger 2<\/a>, dowiod\u0142y swojej skuteczno\u015bci w szybkiej akcji zajmowania teren\u00f3w wroga. Ani jeden z tych czo\u0142g\u00f3w nie zosta\u0142 stracony w walce z czo\u0142gami i artyleri\u0105 przeciwnika. Stracono jedynie kilka czo\u0142g\u00f3w w wyniku atak\u00f3w z r\u0119cznych wyrzutni rakietowych oraz w wyniku &#8222;przyjacielskiego ognia&#8221;.<\/p>\n<p>Armi\u0119 irack\u0105 cechowa\u0142o od pocz\u0105tku konfliktu niskie morale, nawet w elitarnych jednostkach Gwardii Republika\u0144skiej. W obliczu nadci\u0105gaj\u0105cych oddzia\u0142\u00f3w koalicyjnych &#8222;znika\u0142y&#8221; ca\u0142e jednostki irackie, kt\u00f3rych \u017co\u0142nierze zrzucali z siebie mundury i znikali w\u015br\u00f3d ludno\u015bci cywilnej. Wielu oficer\u00f3w armii irackiej zosta\u0142o przekupionych przez <a title=\"Central Intelligence Agency\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Central_Intelligence_Agency\">CIA<\/a> lub przymuszonych do poddania si\u0119 po otoczeniu przez wojska koalicji lub odci\u0119ciu od \u017ar\u00f3de\u0142 zaopatrzenia i pozbawieniu centralnego dowodzenia. Co wi\u0119cej, armia iracka by\u0142a fatalnie dowodzona przez niekompetentnych polityk\u00f3w. Przyk\u0142adem tego by\u0142a obrona Bagdadu, dowodzona przez syna Saddama \u2013 <a class=\"mw-redirect\" title=\"Kusaj Husajn\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Kusaj_Husajn\">Kusaja Husajna<\/a>, kt\u00f3ry kilkana\u015bcie razy przed przybyciem wojsk koalicji zmienia\u0142 jej koncepcj\u0119, zmuszaj\u0105c elitarne oddzia\u0142y do niepotrzebnych manewr\u00f3w, uniemo\u017cliwiaj\u0105cych skuteczne przygotowanie pozycji obronnych, co dodatkowo obni\u017cy\u0142o ich morale i zniech\u0119ci\u0142o do stawienia prawdziwego oporu.<\/p>\n<h2><strong>Bezpo\u015brednie rezultaty wojny<\/strong><\/h2>\n<p><strong>Okres braku kontroli nad bezpiecze\u0144stwem wewn\u0119trznym<\/strong><\/p>\n<p>Zaraz po upadku rz\u0105du Husajna rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 okres niekontrolowanego przez nikogo bezprawia, z kt\u00f3rego skorzystali liczni rabusie. M.in. niemal doszcz\u0119tnie ograbiono bezcenne zasoby <a class=\"new\" title=\"Narodowe Muzeum Iraku (strona nie istnieje)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Narodowe_Muzeum_Iraku&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Narodowego Muzeum Iraku<\/a>. Si\u0142y ameryka\u0144skie skoncentrowa\u0142y si\u0119 na ochronie obiekt\u00f3w, kt\u00f3re zosta\u0142y uznane za kluczowe, i nie starczy\u0142o ju\u017c oddzia\u0142\u00f3w do strze\u017cenia &#8222;mniej wa\u017cnych obiekt\u00f3w&#8221;. Wyb\u00f3r tych obiekt\u00f3w wynika\u0142 raczej z interesu USA, ni\u017c miejscowej ludno\u015bci. W pierwszej kolejno\u015bci zabezpieczono pa\u0142ace rodziny Saddama Husajna, Ministerstwo Wydobycia Ropy Naftowej, Ministerstwo Spraw Wewn\u0119trznych oraz kilka wybranych szpitali, elektrowni i uj\u0119\u0107 wody. Rabusiami byli w wi\u0119kszo\u015bci sami Irakijczycy, jednak nieustalony do dzisiaj odsetek rabusi\u00f3w wywodzi\u0142 si\u0119 tak\u017ce z \u017co\u0142nierzy US Army.<\/p>\n<p>Kilka tygodni po zaj\u0119ciu Bagdadu sytuacja by\u0142a nadal fatalna, ze wzgl\u0119du na nieprzygotowanie si\u0142 okupacyjnych do prowadzenia dzia\u0142a\u0144 policyjnych. Dopiero przys\u0142anie jednostek <a class=\"mw-redirect\" title=\"FBI\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/FBI\">FBI<\/a> poprawi\u0142o nieco sytuacj\u0119. FBI odzyska\u0142a spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zbior\u00f3w Muzeum Narodowego, jednak wielu z najcenniejszych obiekt\u00f3w nie odnaleziono do dzisiaj. Istniej\u0105 spekulacje, \u017ce Muzeum zosta\u0142o okradzione z najcenniejszych zabytk\u00f3w jeszcze przed upadkiem rz\u0105du Husajna. Wiele z sejf\u00f3w, w kt\u00f3rych zamkni\u0119to lub miano zamkn\u0105\u0107 najcenniejsze zabytki, zosta\u0142o ogo\u0142oconych przez osoby, kt\u00f3re mia\u0142y do nich klucze, gdy\u017c nie by\u0142y one rozprute, lecz zwyczajnie otwarte.<\/p>\n<p>Muzeum Narodowe by\u0142o tylko jednym z wielu muze\u00f3w, kt\u00f3re zosta\u0142y okradzione. Zniszczenia cennych zabytk\u00f3w mia\u0142y te\u017c miejsce na skutek samych dzia\u0142a\u0144 wojennych. <a class=\"new\" title=\"Zainab Bahrani (strona nie istnieje)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/w\/index.php?title=Zainab_Bahrani&amp;action=edit&amp;redlink=1\">Zainab Bahrani<\/a>, profesor archeologii z <a title=\"Columbia University\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Columbia_University\">Uniwersytetu Columbia<\/a> opisa\u0142a l\u0105dowisko helikopterowe, kt\u00f3re zbudowano w \u015brodku wykopalisk w <a title=\"Babilon\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Babilon\">Babilonie<\/a>. Startuj\u0105ce i l\u0105duj\u0105ce helikoptery wzbudza\u0142y ogromne ilo\u015bci py\u0142u i generowa\u0142y drgania, kt\u00f3re dokona\u0142y wielu zniszcze\u0144 w tym miejscu. Na skutek tego m.in. zawali\u0142y si\u0119 \u015bciany \u015awi\u0105tyni Nabu i dach \u015awi\u0105tyni Ninmah, datowanych na VI w. p.n.e. Du\u017co strat zosta\u0142o te\u017c spowodowanych brakiem pr\u0105du elektrycznego i mo\u017cliwo\u015bci klimatyzowania wn\u0119trz muzealnych. M.in. zniszczeniu uleg\u0142y archiwa osma\u0144skie w Narodowej Bibliotece Iraku.<\/p>\n<h3><span id=\"Oficjalne_zako.C5.84czenie_dzia.C5.82a.C5.84_militarnych_i_.22procesu_normalizacji.22\" class=\"mw-headline\">Oficjalne zako\u0144czenie dzia\u0142a\u0144 militarnych i &#8222;procesu normalizacji&#8221;<\/span><\/h3>\n<p>1 maja 2003 samolot <a title=\"Lockheed Corporation\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Lockheed_Corporation\">Lockheed<\/a> <a title=\"Lockheed S-3 Viking\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Lockheed_S-3_Viking\">S-3 Viking<\/a> z George&#8217;em W. Bushem na pok\u0142adzie wyl\u0105dowa\u0142 na pok\u0142adzie lotniskowca <a title=\"USS Abraham Lincoln (CVN-72)\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/USS_Abraham_Lincoln_(CVN-72)\">USS Abraham Lincoln<\/a>. Bush wyg\u0142osi\u0142 zaraz po l\u0105dowaniu przem\u00f3wienie, w kt\u00f3rym og\u0142osi\u0142, \u017ce g\u0142\u00f3wne dzia\u0142ania bojowe w ramach inwazji na Irak zosta\u0142y ju\u017c zako\u0144czone. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 komentator\u00f3w politycznych w USA uzna\u0142a to za niepotrzebny &#8222;gest teatralny&#8221; \u2013 zw\u0142aszcza \u017ce nie istnia\u0142a zupe\u0142nie konieczno\u015b\u0107 lotu wojskowym odrzutowcem, bo lotniskowiec by\u0142 kilkana\u015bcie kilometr\u00f3w od wybrze\u017cy <a title=\"San Diego\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/San_Diego\">San Diego<\/a> i mo\u017cna by\u0142o do niego dotrze\u0107 zwyk\u0142ym, prezydenckim helikopterem. W istocie lotniskowiec ten zosta\u0142 ustawiony tak, aby kamery telewizyjne nie zarejestrowa\u0142y blisko\u015bci l\u0105du i jednocze\u015bnie na tyle blisko, aby skr\u00f3ci\u0107 do minimum lot Busha. Na skutek krytyki, <a title=\"Ari Fleischer\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Ari_Fleischer\">Ari Fleischer<\/a>, rzecznik prasowy Bia\u0142ego Domu, wyst\u0105pi\u0142 kilka dni p\u00f3\u017aniej na konferencji prasowej, przyznaj\u0105c cz\u0119\u015bciow\u0105 racj\u0119 dziennikarzom i zgodzi\u0142 si\u0119, \u017ce przem\u00f3wienie Busha by\u0142o przedwczesne, jako \u017ce po 1 maja 2003 w Iraku nadal dochodzi\u0142o do licznych star\u0107 zbrojnych.<\/p>\n<p>Zako\u0144czenie &#8222;g\u0142\u00f3wnych dzia\u0142a\u0144 wojskowych&#8221; w istocie nie oznacza\u0142o, \u017ce do Iraku powr\u00f3ci\u0142 pok\u00f3j \u2013 od 1 maja 2003 toczy\u0142y si\u0119 tam bowiem mniejsze i wi\u0119ksze boje. Pocz\u0105tkowo koncentrowa\u0142y si\u0119 one na terenach zamieszkanych przez <a class=\"mw-redirect\" title=\"Sunnici\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Sunnici\">sunnit\u00f3w<\/a>, z kt\u00f3rych wywodzili si\u0119 niemal wszyscy cz\u0142onkowie re\u017cimu Husajna. P\u00f3\u017aniej jednak, wraz z konsolidacj\u0105 i wzrostem stopnia zorganizowania podziemnych oddzia\u0142\u00f3w irackich walcz\u0105cych z okupantami, walki partyzanckie, akty sabota\u017cu i terroryzmu rozla\u0142y si\u0119 praktycznie po ca\u0142ym kraju. Z ponad 1600 (do lipca 2005) strat ameryka\u0144skich, ponad 1300 wydarzy\u0142o si\u0119 ju\u017c po 1 maja 2003.<\/p>\n<h3><span id=\"Straty_po_obu_stronach\" class=\"mw-headline\">Straty po obu stronach<\/span><\/h3>\n<p>Nie istniej\u0105 dok\u0142adne i wiarygodne statystyki strat po obu stronach, a tak\u017ce w\u015br\u00f3d ludno\u015bci cywilnej. Szacunki prowadzone z r\u00f3\u017cnych punkt\u00f3w widzenia r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 w bardzo szerokim zakresie. Poni\u017csza tabela podaje szacunkowe straty zar\u00f3wno w czasie samej inwazji jak i w czasie okupacji (2007-06-20).<\/p>\n<table border=\"1\" width=\"95%\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"5\">\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"25%\">Irakijczycy<\/td>\n<td>Liczba zabitych cywili waha si\u0119 od 22 787 do 25 814 <sup>1<\/sup>. 21 pa\u017adziernika 2006 presti\u017cowy brytyjski magazyn medyczny \u201eThe Lancet&#8221; opublikowa\u0142 szacunkow\u0105 liczb\u0119 ofiar po stronie irackiej od marca 2003 do czerwca 2006. Wynosi ona ok. 655 tys. os\u00f3b, w wi\u0119kszo\u015bci cywil\u00f3w<\/td>\n<td width=\"25%\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Si\u0142y zbrojne USA<\/td>\n<td>3533 zabitych, 52 571 rannych w boju (34 650 ewakuowanych) + nieznana liczba rannych poza bojem<\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Si\u0142y zbrojne koalicjant\u00f3w<\/td>\n<td>279<\/td>\n<td><a class=\"external text\" href=\"http:\/\/web.archive.org\/web\/*\/http:\/\/icasualties.org\/oif\/\" rel=\"nofollow\">icasualties.org<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Cywile nieb\u0119d\u0105cy obywatelami Iraku<\/td>\n<td>od 249 do 429<\/td>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<dl>\n<dd>&#8222;<sup>1<\/sup> Liczba ta jest ustalona na podstawie informacji potwierdzonych przez dwie lub wi\u0119cej agencji informacyjnych i zawiera &#8222;wszystkie te zgony, za kt\u00f3re w\u0142adze okupacyjne wzi\u0119\u0142y odpowiedzialno\u015b\u0107 na mocy <a title=\"Konwencje genewskie\" href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Konwencje_genewskie\">Konwencji Genewskiej<\/a>. Obejmuje to w praktyce zgony cywili na skutek dzia\u0142a\u0144 bojowych, za\u0142amania si\u0119 systemu prawa i porz\u0105dku, oraz braku elementarnej opieki lekarskiej i higieny&#8221;<\/dd>\n<\/dl>\n<p>&#8222;&#8217;Straty zbrojne Polski: 28&#8243;&#8217;<\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o:\u00a0<a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/II_wojna_w_Zatoce_Perskiej\">https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/II_wojna_w_Zatoce_Perskiej<\/a><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Druga wojna w Zatoce Perskiej \u2013 konflikt zbrojny, kt\u00f3ry rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 20 marca 2003 atakiem koalicji si\u0142 mi\u0119dzynarodowych (g\u0142\u00f3wnie USA i Wielkiej Brytanii) na Irak. Po ok. trzech tygodniach walk si\u0142y mi\u0119dzynarodowe obj\u0119\u0142y kontrol\u0119 nad wi\u0119kszo\u015bci\u0105 terytorium Iraku, obalaj\u0105c rz\u0105d tworzony przez parti\u0119 Baas, na czele z Saddamem Husajnem, i rozpoczynaj\u0105cokupacj\u0119 tego kraju, trwaj\u0105c\u0105 formalnie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[147],"tags":[],"class_list":["post-7066","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ii-wojna-w-iraku-03-10"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7066","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7066"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7066\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7321,"href":"http:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7066\/revisions\/7321"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7066"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7066"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.universe.expert\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7066"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}